Tên lửa Ababeel tầm bắn 2.200km, công nghệ MIRV, xé rách mọi hệ thống phòng thủ?

Với khả năng mang nhiều đầu đạn độc lập cùng lúc và tầm bắn 2.200km, tên lửa Ababeel không chỉ là bước tiến công nghệ quan trọng của Pakistan mà còn là câu trả lời trực tiếp trước hệ thống phòng thủ tên lửa ngày càng hoàn thiện của Ấn Độ.

Tên lửa Ababeel là tên lửa đạn đạo tầm trung (MRBM) do Pakistan phát triển, được công bố lần đầu qua thử nghiệm ngày 24/1/2017. 

Theo Missile Threat của CSIS và dữ liệu công khai, đây là hệ thống tên lửa nhiên liệu đẩy rắn, được mô tả là ba tầng, với tầm bắn tối đa khoảng 2.200km. 

Điểm nổi bật nhất và cũng là lý do chính để phát triển hệ thống này chính là công nghệ đầu đạn đa mục tiêu độc lập (MIRV). 

Thay vì chỉ mang một đầu đạn duy nhất, tên lửa Ababeel được thiết kế để phóng nhiều phương tiện tái nhập khí quyển có thể nhắm vào các mục tiêu khác nhau từ cùng một quả tên lửa.

Khả năng này giúp tăng đáng kể sức ép lên hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của đối phương, buộc bên phòng thủ phải phân tán tài nguyên đánh chặn.

Tên lửa đạn đạo tầm xa Shaheen-III của Pakistan. Ảnh: iiss.org

Về cấu trúc kỹ thuật, một số phân tích cho rằng tên lửa Ababeel phát triển dựa trên khung thân và động cơ rắn của tên lửa Shaheen-III, nhưng được điều chỉnh với phần mũi phóng rộng hơn để chứa hệ thống MIRV. 

Tên lửa Ababeel có chiều dài tổng thể xấp xỉ 21,5 mét và trọng lượng phóng lớn. Phần mũi được ước tính có đường kính khoảng 1,7 mét, lớn hơn so với các tên lửa cùng dòng trước đó.

Việc sử dụng nhiên liệu rắn giúp tên lửa sẵn sàng phóng nhanh, tăng tính sống sót và giảm nguy cơ bị tiêu diệt trên mặt đất. 

Hệ thống dẫn đường tích hợp kết hợp giữa công nghệ quán tính hiện đại và các cảm biến hiệu chỉnh tầng trên, cho phép nâng cao độ chính xác đáng kể ngay cả khi phân tách nhiều đầu đạn độc lập cùng lúc.

Tương tự như nhiều dòng vũ khí chiến lược khác của Pakistan, tên lửa Ababeel được vận hành từ bệ phóng tự hành mặt đường (TEL) siêu tải trọng.

Sự kết hợp giữa khả năng cơ động cao trên mặt đất và khả năng xé rách hàng rào phòng thủ trên không giúp hệ thống này sở hữu độ sống còn vượt trội trước các đòn đòn đòn tấn công phủ đầu của đối phương.

Tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo của Pakistan. Ảnh: missilethreat.csis.org

Tầm bắn 2.200km đủ để bao phủ phần lớn lãnh thổ Ấn Độ từ các vị trí phóng sâu trong lãnh thổ Pakistan. Theo thông cáo chính thức của ISPR Pakistan, mục tiêu phát triển tên lửa Ababeel là đảm bảo khả năng sống sót của lực lượng tên lửa đạn đạo trong môi trường phòng thủ tên lửa đạn đạo (BMD) ngày càng phát triển ở khu vực. 

Nói cách khác, công nghệ MIRV được kỳ vọng giúp vượt qua hoặc làm suy yếu hiệu quả của các hệ thống đánh chặn như những gì Ấn Độ đang xây dựng. 

Tên lửa Ababeel có thể mang cả đầu đạn thông thường lẫn hạt nhân, với một số nguồn ước tính khả năng mang từ 3-8 đầu đạn tùy theo trọng lượng từng quả.

Lịch sử thử nghiệm của tên lửa Ababeel còn khá hạn chế so với các hệ thống khác. Sau lần phóng đầu tiên năm 2017 nhằm xác nhận các thông số thiết kế và kỹ thuật, Pakistan tiếp tục công bố thử nghiệm lại vào tháng 10/2023. 

Các nguồn phân tích quốc tế lưu ý rằng một số lần thử không bay hết tầm tối đa được công bố, điều này khá phổ biến trong giai đoạn kiểm tra hệ thống phụ và thông số kỹ thuật. 

Hiện nay, tình trạng biên chế chính thức của tên lửa Ababeel vẫn chưa được xác nhận rõ ràng từ phía Pakistan; nhiều tài liệu quốc tế vẫn xếp hệ thống này ở trạng thái đang phát triển hoặc chưa xác nhận hoàn toàn về khả năng MIRV thực tế.

Pakistan thử nghiệm tên lửa đạn đạo mới có khả năng mang nhiều đầu đạn (MIRV). Ảnh: ISPR/thediplomat.com

Từ góc độ công nghệ, tên lửa Ababeel đại diện cho nỗ lực của Pakistan trong việc làm chủ một trong những công nghệ phức tạp nhất của tên lửa đạn đạo hiện đại - hệ thống hậu đẩy và dẫn đường độc lập cho từng đầu đạn. 

Việc tích hợp công nghệ MIRV đòi hỏi trình độ cao về thu nhỏ đầu đạn, điều khiển chính xác và tách quỹ đạo. 

Dù một số chuyên gia quốc tế vẫn bày tỏ sự thận trọng về mức độ hoàn thiện thực sự của công nghệ này, việc Pakistan công khai theo đuổi và thử nghiệm tên lửa Ababeel đã gửi đi thông điệp rõ ràng về ý chí duy trì khả năng răn đe đáng tin cậy trước sự phát triển phòng thủ của đối phương.

Tên lửa Ababeel không phải là tên lửa có tầm bắn xa nhất của Pakistan, nhưng lại là hệ thống mang tính chất chiến lược đặc biệt nhờ công nghệ MIRV. 

Nó phản ánh cách tiếp cận của Islamabad trong việc ưu tiên khả năng xuyên thủng phòng thủ thay vì chỉ đơn thuần mở rộng tầm xa, góp phần định hình lại cách tính toán ổn định chiến lược ở Nam Á trong những năm tới.

(Theo thediplomat.com, defensenews.com, missilethreat.csis.org, iiss.org, quwa.org)