Tên lửa bí ẩn được Israel sử dụng để ám sát lãnh đạo tối cao Iran

Loại tên lửa này có tên Blue Sparrow, do Israel phát triển, được xem là một trong những vũ khí có khả năng xuyên thủng hệ thống phòng không đối phương nhờ quỹ đạo bay đặc biệt và tốc độ cao. Theo các chuyên gia quân sự, việc lựa chọn loại vũ khí này phản ánh cách tiếp cận chiến thuật nhằm vượt qua các lớp phòng không và tấn công mục tiêu có giá trị chiến lược cao trong thời gian rất ngắn.

Máy bay chiến đấu F-15 mang theo tên lửa Blue Sparrow. Ảnh: Lực lượng phòng vệ Israel.

Hệ thống tên lửa “ít được biết đến” của Israel

Blue Sparrow là tên lửa phóng từ máy bay do Israel phát triển, có tầm bắn khoảng 2.000 km. Sau khi được phóng, tên lửa bay theo quỹ đạo gần giống tên lửa đạn đạo: tăng tốc mạnh, vươn lên rìa không gian trước khi tái nhập khí quyển và lao xuống mục tiêu với tốc độ cao.

Quỹ đạo này khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn hơn so với các loại tên lửa hành trình bay thấp. Khi tái nhập khí quyển, tốc độ lớn của đầu đạn làm giảm đáng kể thời gian phản ứng của hệ thống phòng không.

Các mảnh vỡ hình trụ màu xám, được cho là của Blue Sparrow, đã được phát hiện tại miền tây Iraq dọc theo tuyến bay được cho là hướng tới Iran. Điều này cho thấy tên lửa có thể đã bay qua khu vực Trung Đông trước khi tiếp cận mục tiêu tại Tehran.

Blue Sparrow là một phần của dòng tên lửa mục tiêu do Israel phát triển, bên cạnh Black Sparrow và Silver Sparrow. Ban đầu, các hệ thống này được thiết kế để mô phỏng các tên lửa đạn đạo kiểu Scud nhằm phục vụ cho việc thử nghiệm các hệ thống phòng thủ tên lửa của Israel.

Tên lửa dài khoảng 6,5 m, nặng gần 1,9 tấn và ban đầu được sử dụng như mục tiêu bay trong các cuộc thử nghiệm phòng thủ tên lửa. Tuy nhiên, sau đó Israel đã tiến hành các cải tiến kỹ thuật phép tên lửa đảm nhiệm vai trò tấn công không đối đất nhờ tốc độ cao và quỹ đạo bay đạn đạo.

Vì sao Israel chọn Blue Sparrow?

Các chuyên gia quân sự cho rằng việc sử dụng tên lửa Blue Sparrow mang lại một số lợi thế chiến thuật.

Thứ nhất, việc phóng từ máy bay giúp mở rộng đáng kể phạm vi tấn công. Máy bay chiến đấu có thể tiếp cận khu vực phóng ở khoảng cách an toàn, sau đó triển khai tên lửa mà không cần xâm nhập sâu vào không phận đối phương.

Thứ hai, quỹ đạo bay đạn đạo khiến loại vũ khí này khó bị đánh chặn hơn so với tên lửa hành trình. Trong khi tên lửa hành trình thường bay thấp và có thể bị radar phát hiện sớm, đầu đạn đạn đạo tái nhập khí quyển ở tốc độ rất cao, khiến đối phương có rất ít thời gian chuẩn bị đánh chặn.

Thứ ba, loại vũ khí này phù hợp với các nhiệm vụ tấn công mục tiêu có giá trị cao chẳng hạn như trung tâm chỉ huy, hầm chỉ huy hoặc khu tổ hợp được bảo vệ nghiêm ngặt.

Một số chuyên gia cũng cho rằng Israel có thể đã thử nghiệm sử dụng Blue Sparrow trong cuộc tấn công nhằm vào Iran hồi tháng 4/2024, khi các mảnh vỡ tương tự được phát hiện sau đó. Tuy nhiên, việc triển khai loại tên lửa này trong thực chiến được cho là khá hiếm.

So sánh với các tên lửa đạn đạo hiện đại

Xét về vai trò chiến thuật, Blue Sparrow có một số điểm tương đồng với các hệ thống tên lửa đạn đạo chiến thuật khác trên thế giới.

Chẳng hạn, Nga sử dụng Iskander - loại tên lửa đạn đạo tầm ngắn có khả năng cơ động cao nhằm vượt qua hệ thống phòng không. Ngoài ra, Nga cũng triển khai tên lửa siêu vượt âm Kh-47M2 Kinzhal, được phóng từ máy bay và có khả năng bay theo quỹ đạo đạn đạo tương tự trước khi lao xuống mục tiêu.

Israel cũng sở hữu các tên lửa đạn đạo tầm xa trong dòng Jericho, tuy nhiên những hệ thống này chủ yếu được xem là công cụ răn đe chiến lược.

Trong bối cảnh đó, Blue Sparrow có thể được xem là giải pháp trung gian: một loại vũ khí phóng từ máy bay nhưng mang đặc tính của tên lửa đạn đạo, phù hợp với các cuộc tấn công chính xác ở khoảng cách xa.

Chiến dịch tấn công được chuẩn bị nhiều tháng

Theo các nguồn tin tình báo, chiến dịch tấn công nhằm vào lãnh đạo tối cao Iran đã được chuẩn bị trong nhiều tháng. Đơn vị tình báo mang mã danh Unit 8200 của Israel được cho là đã theo dõi hoạt động của lực lượng bảo vệ quanh khu nhà của ông Ali Khamenei tại Tehran trong thời gian dài, đồng thời xâm nhập vào hệ thống camera giao thông khu vực.

Thời điểm tiến hành chiến dịch được điều chỉnh sau khi xuất hiện thông tin cho rằng lãnh đạo tối cao Iran sẽ tham dự một cuộc họp trực tiếp vào sáng 28/2.

Theo các nguồn tin quân sự, máy bay chiến đấu F-15 của Israel cùng một số máy bay khác đã cất cánh vào khoảng 7h30 sáng 28/2 theo giờ Iran và tiếp cận vị trí khai hỏa trong vòng chưa đầy hai giờ.

Các đợt tấn công bắt đầu lúc khoảng 9h40 sáng, trong đó Israel đã sử dụng tên lửa Blue Sparrow. Ít nhất 30 đòn tấn công chính xác được thực hiện nhằm vào khu phức hợp nơi có dinh thự của lãnh đạo tối cao Iran.

Song song với cuộc tấn công, Israel được cho là đã gây gián đoạn dịch vụ điện thoại quanh khu vực để hạn chế khả năng liên lạc của các phụ tá và lực lượng an ninh Iran.

Đến tối cùng ngày, các đánh giá ban đầu cho thấy khu phức hợp đã bị thiệt hại nặng, với ít nhất 6 tòa nhà bị hư hại. Sáng hôm sau, truyền thông nhà nước Iran xác nhận lãnh đạo tối cao Ali Khamenei đã thiệt mạng.

Trong giai đoạn đầu của chiến dịch, Israel tuyên bố đã thả khoảng 2.000 quả bom trong vòng 30 giờ. Về phía Mỹ, lực lượng quân sự nước này đã sử dụng tên lửa hành trình Tomahawk và hệ thống pháo phản lực M142 HIMARS để tấn công hơn 1.000 mục tiêu trong 24 giờ đầu. Tướng Brad Cooper, chỉ huy Bộ tư lệnh trung tâm của Mỹ (CENTCOM), cho biết các cuộc tấn công đã phá hủy khoảng 2.000 mục tiêu bên trong Iran, đồng thời vô hiệu hóa 17 tàu chiến của nước này.

Hồng Anh/VOV.VN (Tổng hợp)