Tên lửa Etemad Iran tầm bắn 1.700km, công nghệ MaRV, 'kẻ thay đổi cuộc chơi?'

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian thăm triển lãm trưng bày những thành tựu quốc phòng và không gian mới nhất của Bộ Quốc phòng Iran, tổ chức tại Tehran ngày 2/2/2025. Nguồn: president.ir/caspiannews.com

Tên lửa Etemad ra mắt công khai trong lễ công bố có sự tham dự của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, khẳng định đây là sản phẩm nội địa hoàn toàn.

Về thông số kỹ thuật cơ bản, tên lửa Etemad sở hữu chiều dài 16 mét, đường kính 1,25 mét, thiết kế gọn nhẹ hơn so với nhiều tên lửa đạn đạo tầm trung truyền thống.

Tầm bắn được công bố khoảng 1.700km cho phép tên lửa Etemad vươn tới các mục tiêu chiến lược quan trọng trong khu vực, bao gồm lãnh thổ Israel.

Điểm nổi bật nhất nằm ở công nghệ đầu đạn MGW (maneuverable guided warhead), tức đầu đạn có khả năng cơ động linh hoạt trong giai đoạn tái nhập khí quyển; MaRV (Maneuverable Reentry Vehicle) là loại đầu đạn tên lửa đạn đạo có khả năng cơ động, cho phép thay đổi quỹ đạo trong giai đoạn tái nhập khí quyển, giúp đầu đạn né tránh hệ thống phòng thủ tên lửa, tăng độ chính xác (sai số thấp) và khó bị đánh chặn hơn so với đầu đạn đạn đạo thông thường.

Công nghệ này giúp tên lửa Etemad thay đổi quỹ đạo liên tục, tăng đáng kể khả năng xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại của đối phương.

So với phiên bản Emad tiền nhiệm, tên lửa Etemad thể hiện sự cải tiến rõ rệt về hệ thống đẩy và dẫn đường, mang lại độ chính xác cao hơn và khả năng cơ động vượt trội, những yếu tố được các chuyên gia quân sự phương Tây đánh giá cao vì phản ánh bước tiến trong ngành công nghiệp quốc phòng Iran.

Ưu điểm lớn nhất của tên lửa Etemad Iran chính là sự kết hợp giữa tính linh hoạt chiến thuật và khả năng răn đe chiến lược.

Etemad chính là tên lửa đạn đạo mới nhất được Bộ Quốc phòng Iran chế tạo. Ảnh: deagel.com

Đầu đạn dẫn đường chính xác không chỉ nâng cao xác suất trúng mục tiêu mà còn khiến các hệ thống đánh chặn như Arrow hay Patriot của Israel gặp khó khăn hơn.

Việc hiện đại hóa từ nền tảng Emad đã giúp Iran tiết kiệm chi phí phát triển đồng thời duy trì được tốc độ sản xuất nhanh chóng.

Các nguồn tin từ Overt Defense nhấn mạnh rằng công nghệ đẩy cải tiến mang lại hiệu suất ổn định hơn, giảm thời gian chuẩn bị phóng và tăng tính sẵn sàng chiến đấu.

Trong bối cảnh Iran chưa triển khai tên lửa Etemad trong các cuộc xung đột gần đây, như được đề cập trên SFG Media và NDTV vào cuối tháng 3/2026, nhiều nhà phân tích cho rằng đây là lựa chọn chiến lược thông minh: giữ lại vũ khí tiên tiến làm lực lượng dự trữ, tránh lộ điểm yếu trước khi cần thiết.

Nhìn chung, tên lửa Etemad được khen ngợi vì góp phần củng cố vị thế khu vực của Iran mà không đòi hỏi bước nhảy vọt về công nghệ hoàn toàn mới.

Tuy nhiên, bên cạnh những điểm sáng, tên lửa Etemad vẫn tồn tại một số hạn chế đáng chú ý khi xét trên góc độ công nghệ thuần túy.

Mặc dù được quảng bá rầm rộ, tên lửa Etemad vẫn chỉ là phiên bản nâng cấp chứ chưa phải là bước đột phá mang tính cách mạng.

Thử nghiệm phóng tên lửa đạn đạo Khorramshahr-4, còn gọi là Khaibar, của Iran. Hình ảnh được ghi lại tại Iran vào tháng 5/2023. Nguồn: Truyền thông nhà nước Iran/militarnyi.com

Nó chưa đạt đến tốc độ siêu vượt âm (hypersonic) như dòng tên lửa Fattah-2, nghĩa là vẫn dễ bị phát hiện và theo dõi hơn so với các tên lửa siêu vượt âm thực thụ.

Các nguồn tin quốc tế như The Telegraph, Militarnyi cho thấy tầm bắn 1.700km vẫn nằm trong nhóm tên lửa đạn đạo tầm trung, chưa đủ để đe dọa các mục tiêu xa hơn nếu Iran muốn mở rộng ảnh hưởng.

Hơn nữa, việc chưa có dữ liệu thử nghiệm thực chiến công khai khiến nhiều chuyên gia nghi ngờ về độ tin cậy thực tế của hệ thống dẫn đường dưới điều kiện chiến tranh điện tử cường độ cao.

Iran Watch và Caspian News cũng ghi nhận rằng, dù có đầu đạn cơ động, tên lửa Etemad vẫn dựa trên nền tảng công nghệ cũ, dễ bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt quốc tế vốn hạn chế tiếp cận linh kiện hiện đại.

Do đó, dù mạnh về khả năng răn đe khu vực, tên lửa Etemad chưa đủ sức thay đổi cán cân lực lượng toàn cầu một cách quyết liệt.

Tên lửa Etemad Iran đại diện cho một bước tiến quan trọng trong chương trình tên lửa đạn đạo của Tehran: vừa khẳng định khả năng tự chủ công nghệ, vừa duy trì được sức mạnh răn đe mà không cần đầu tư quá lớn.

Những ưu điểm về đầu đạn dẫn đường và khả năng cơ động xứng đáng được ghi nhận, song các hạn chế về tốc độ, dữ liệu thực chiến và phạm vi hoạt động vẫn khiến nó chưa thể được xem là ‘game-changer’ - kẻ thay đổi cuộc chơi thực sự.

Trong tương lai, chỉ khi Iran công bố thêm thông tin thử nghiệm chi tiết hoặc sử dụng tên lửa Etemad trong thực tế, cộng đồng quốc tế mới có thể đánh giá chính xác hơn giá trị công nghệ của loại vũ khí này.

(Theo Times of Israel, Overt Defense, The Telegraph, Militarnyi và Middle East Monitor)

Đào Cảnh