Tên lửa Fateh-110 thử thách giới hạn phòng thủ chiến thuật

Theo Army Recognition, Fateh-110 là tên lửa đạn đạo tầm ngắn được Iran tự phát triển và sản xuất từ đầu những năm 2000. Sự ra đời của Fateh-110 cho thấy, Iran từng bước chuyển từ các loại rocket đơn giản sang tên lửa có điều khiển, với độ chính xác cao hơn và khả năng tác chiến linh hoạt hơn. Tên lửa sử dụng động cơ nhiên liệu rắn một tầng, giúp thời gian chuẩn bị phóng nhanh, dễ cơ động và phù hợp với yêu cầu tác chiến hiện đại.

Không sở hữu tầm bắn vượt trội, nhưng Fateh-110 lại tạo áp lực đáng kể nhờ khả năng đánh trúng mục tiêu then chốt với độ chính xác cao. Ảnh: Army Recognition

Với tầm bắn khoảng 200-300 km tùy phiên bản, mang đầu đạn nặng vài trăm kilogram, Fateh-110 được dẫn đường bằng hệ thống quán tính kết hợp hiệu chỉnh vệ tinh, cho phép đánh trúng các mục tiêu cố định quan trọng như căn cứ quân sự, kho tàng hay sở chỉ huy trong phạm vi chiến thuật.

Trên nền tảng này, Iran tiếp tục phát triển nhiều phiên bản nâng cấp nhằm tăng độ chính xác và mở rộng nhiệm vụ, trong đó có cả các biến thể chuyên biệt. Fateh-110 không chỉ là một loại vũ khí, mà còn phản ánh nỗ lực tự chủ công nghệ tên lửa và giữ vai trò quan trọng trong sức răn đe quân sự của Iran ở khu vực.

Fateh-110 có chiều dài 8,86 m; đường kính 0,61 m; trọng lượng khoảng 3,5 tấn với trọng lượng đầu đạn lên đến 500 kg. Tên lửa được thiết kế 3 cánh tam giác ở phía trước và 4 cánh ở phía sau để giữ ổn định.

Fateh-110 không gây ồn ào bằng tầm bắn hay sức nổ, nhưng lại buộc các hệ thống phòng thủ chiến thuật phải tính toán lại phương án đối phó. Ảnh: Army Recognition

Là tên lửa đất đối đất một tầng, sử dụng nhiên liệu rắn, Fateh-110 thế hệ 4 có tầm bắn khoảng 300 km và tốc độ 3.700 km/h. Mỗi quả đạn được trang bị hệ thống dẫn đường quán tính, định vị vệ tinh GPS và đầu dò quang điện tử, cho phép đánh trúng mục tiêu trong bán kính 10 m.

Tên lửa có thể gắn trên một số khung gầm 6x6 như Zelzal và Nazeat, hệ thống giống S-75 Dvina. Gần đây, Fateh-110 sử dụng loại xe chở đạn kiêm bệ phóng TEL, trong đó biến thể mới nhất có thể chở hai quả đạn trên một xe.

Fateh-110 được Iran xác định theo hướng đánh trúng các điểm then chốt của hạ tầng quân sự và an ninh đối phương, nơi có giá trị chiến thuật cao nhưng không nhất thiết phải sử dụng vũ khí tầm xa hay hủy diệt lớn. Fateh-110 phù hợp để nhằm vào căn cứ quân sự, sở chỉ huy điều hành, kho tàng hậu cần, bãi tập kết lực lượng...

Bên cạnh đó, Fateh-110 còn hướng tới các công trình hạ tầng quan trọng phục vụ quốc phòng, như khu vực đóng quân, trung tâm thông tin liên lạc hoặc các mục tiêu cố định nằm sâu trong tuyến sau nhưng vẫn trong tầm tác chiến. Việc lựa chọn những mục tiêu như vậy cho thấy Fateh-110 không nhằm gây hủy diệt trên diện rộng, mà tập trung tạo tác động chính xác, có chọn lọc, đủ mạnh để gây sức ép quân sự và tâm lý.

Kết hợp giữa cơ động, phản ứng nhanh và độ chính xác, Fateh-110 đang làm phức tạp bài toán phòng thủ chiến thuật của nhiều quốc gia. Ảnh: Army Recognition

Ở góc độ chiến lược, Fateh-110 không gây ấn tượng bằng tầm bắn cực xa hay sức công phá vượt trội, nhưng lại tạo ra áp lực thường trực và khó lường đối với đối phương. Sự kết hợp giữa khả năng cơ động, triển khai nhanh và mức độ chính xác đủ cao khiến loại tên lửa này trở thành công cụ răn đe vừa đủ, phù hợp với các kịch bản xung đột cục bộ.

Các biến thể của Fateh-110 được Iran phát triển theo lộ trình khá thực dụng, phản ánh tư duy nâng cấp từng bước thay vì thay đổi đột ngột. Những phiên bản đầu tiên của Fateh-110 chủ yếu tập trung hoàn thiện kết cấu, động cơ nhiên liệu rắn và khả năng bay ổn định, đặt nền móng cho dòng tên lửa đạn đạo chiến thuật nội địa. Trên cơ sở đó, các phiên bản tiếp theo được cải tiến dần về hệ thống dẫn đường và độ chính xác, giúp tên lửa phù hợp hơn với yêu cầu tấn công các mục tiêu cố định có giá trị cao trong khu vực.

Mời bạn đọc vào chuyên mục Công nghiệp quốc phòng để xem các tin, bài liên quan.

Bình Minh