Tên lửa New Glenn của Blue Origin phát nổ trên bệ phóng

Sự cố xảy ra khoảng 21h giờ miền Đông Mỹ tại Trạm Lực lượng không gian Cape Canaveral, khi các kỹ sư đang đếm ngược để thử khai hỏa tĩnh bảy động cơ BE-4 sử dụng nhiên liệu methane của tầng một tên lửa New Glenn.

Blue Origin khi đó đang chuẩn bị cho kế hoạch phóng tên lửa vào tháng 6, nhằm đưa một loạt vệ tinh internet Leo của Amazon lên quỹ đạo.

Tên lửa của Blue Origin phát nổ trên bệ phóng ở Cape Canaveral, bang Florida, ngày 28/5/2026. Ảnh: Spaceflight Now

Video tại hiện trường cho thấy khi các động cơ bắt đầu hoạt động, lửa bùng lên dữ dội ở phần chân tên lửa. Tầng một cao khoảng 57m nhanh chóng bị bao trùm trong biển lửa. Vài giây sau, tầng trên cao khoảng 26m nghiêng sang một bên và bắt đầu đổ xuống, trong khi phần thân bên dưới dường như sụp đổ.

Toàn bộ tên lửa sau đó phát nổ khi lượng methane và oxy lỏng trên phương tiện phóng bắt lửa, tạo thành đám cháy lớn kèm khói đen và mảnh vỡ bốc cháy bay lên bầu trời đêm.

Tên lửa bị phá hủy hoàn toàn. Khi khói tan, hệ thống tháp dựng dùng để đưa New Glenn từ nhà chứa ra bệ phóng và nâng tên lửa từ tư thế nằm ngang sang thẳng đứng không còn xuất hiện trong hình ảnh. Một trong hai tháp chống sét cao tại khu vực bệ phóng cũng không còn nhìn thấy.

Các vệ tinh Leo của Amazon không được đặt trên tên lửa trong cuộc thử nghiệm khai hỏa tĩnh này.

Nguyên nhân vụ nổ chưa được xác định. Blue Origin sẽ phải phân tích dữ liệu đo từ xa cùng hình ảnh từ bệ phóng để làm rõ sự cố và đánh giá mức độ sửa chữa cần thiết. Hình ảnh từ trực thăng của các hãng tin sau vụ nổ cho thấy nhiều đám cháy vẫn xuất hiện tại hiện trường, bệ phóng dường như bị hư hại nghiêm trọng.

“Tất cả nhân sự đã được kiểm đếm và đều an toàn”, Jeff Bezos viết trên mạng xã hội. “Còn quá sớm để biết nguyên nhân gốc rễ, nhưng chúng tôi đã bắt tay vào tìm hiểu. Đây là một ngày rất khó khăn, nhưng chúng tôi sẽ xây dựng lại những gì cần thiết và quay lại với các chuyến bay. Điều đó xứng đáng”.

Lực lượng không gian Mỹ phụ trách Khu vực phóng phía Đông, đơn vị điều phối các vụ phóng từ Florida, cho biết lực lượng ứng phó khẩn cấp đã có mặt tại hiện trường. Cơ quan này xác nhận không có thương vong.

“Các quan chức khu vực phóng đang phối hợp với Blue Origin và các đối tác liên quan để đánh giá dữ liệu hiện có, nhằm xác định nguyên nhân chính xác của sự cố”, tuyên bố nêu.

Cơ quan này cũng cho biết Khu vực phóng phía Đông vẫn đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ và tiếp tục hỗ trợ hoạt động tại các tổ hợp phóng khác.

Elon Musk, nhà sáng lập SpaceX, gửi lời chia sẻ tới Blue Origin. “Rất tiếc khi thấy điều này, hy vọng các bạn sẽ sớm phục hồi”, ông viết.

Đây là vụ nổ trên bệ phóng đầu tiên tại Cape Canaveral kể từ sự cố tên lửa Falcon 9 của SpaceX phát nổ ở bệ phóng số 40 ngày 1/9/2016. Sự cố khi đó được xác định là do bình helium áp suất cao bên trong bồn oxy lỏng của tầng trên bị vỡ.

Sau vụ nổ năm 2016, Falcon 9 mất khoảng ba tháng rưỡi mới bay trở lại, trong khi bệ phóng bị ngừng hoạt động hơn một năm. SpaceX khi đó phải chuyển sang sử dụng bệ phóng 39A tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida và bệ phóng 4-East tại căn cứ Lực lượng không gian Vandenberg, California.

Blue Origin hiện chỉ có một bệ phóng dành cho New Glenn, chính là bệ phóng bị hư hại trong cuộc thử nghiệm tối 29/5.

New Glenn là tên lửa hạng nặng được phát triển để cạnh tranh với Falcon 9 và Falcon Heavy của SpaceX. Tên lửa này đã thực hiện ba chuyến bay. Trong lần phóng gần nhất hồi tháng 4, sự cố ở tầng trên khiến một vệ tinh internet thương mại không thể đi vào quỹ đạo dự kiến.

Sau khi xem xét báo cáo phân tích sự cố của Blue Origin, Cục Hàng không Liên bang Mỹ đã cho phép New Glenn bay trở lại.

Chuyến bay thứ tư của New Glenn dự kiến diễn ra đầu tháng 6. Tên lửa bị phá hủy trong sự cố lần này được lên kế hoạch đưa 48 vệ tinh internet Leo của Amazon vào không gian. Hệ thống Leo sẽ cạnh tranh với mạng vệ tinh Starlink của Elon Musk trong lĩnh vực cung cấp internet tốc độ cao từ không gian.

New Glenn cũng giữ vai trò quan trọng trong chương trình Mặt Trăng Artemis của NASA. Nhiệm vụ Artemis tiếp theo, dự kiến phóng vào năm sau, sẽ thử nghiệm quy trình tiếp cận và ghép nối trên quỹ đạo thấp của Trái Đất, sử dụng tàu đổ bộ Mặt Trăng do SpaceX và Blue Origin chế tạo.

NASA dự kiến tiếp tục thực hiện một hoặc hai nhiệm vụ đổ bộ Mặt Trăng vào năm 2028, song chưa quyết định tàu đổ bộ nào sẽ được dùng cho từng nhiệm vụ.

Blue Origin trước đó lên kế hoạch phóng phiên bản chở hàng của tàu đổ bộ Mặt Trăng trong một chuyến bay thử trước cuối năm nay, sử dụng tên lửa New Glenn. Hiện chưa rõ sự cố tại Cape Canaveral sẽ ảnh hưởng ra sao tới các kế hoạch này.

“NASA đã nắm được sự cố xảy ra tối nay tại Tổ hợp phóng 36 liên quan đến tên lửa New Glenn của Blue Origin ở Trạm Lực lượng Không gian Cape Canaveral”, Giám đốc NASA Jared Isaacman viết trên mạng xã hội.

Ông cho rằng bay vào vũ trụ là lĩnh vực “không khoan nhượng”, còn phát triển năng lực phóng hạng nặng mới là nhiệm vụ đặc biệt khó khăn.

“Chúng tôi sẽ làm việc với các đối tác để hỗ trợ điều tra toàn diện sự cố, đánh giá tác động ngắn hạn đối với các nhiệm vụ và sớm quay lại hoạt động phóng tên lửa”, ông Isaacman cho biết.

NASA cam kết sẽ cập nhật thông tin về mọi tác động đối với chương trình Artemis và kế hoạch xây dựng căn cứ Mặt Trăng khi có thêm dữ liệu.