Tên lửa RBS15: Giải pháp tấn công đa nền tảng trong tác chiến hiện đại

RBS15 là hệ thống tên lửa chống hạm tầm xa do tập đoàn Saab (Thụy Điển) và Diehl Defence (Đức) hợp tác phát triển. Vượt ra khỏi vai trò của một tên lửa chống hạm truyền thống, RBS15 đã tiến hóa thành một hệ thống tấn công đa nhiệm, có khả năng tiêu diệt cả mục tiêu trên biển và các mục tiêu kiên cố trên đất liền trong nhiều điều kiện môi trường phức tạp.

Lịch sử phát triển và khả năng thích ứng

Dòng tên lửa này bắt đầu được phát triển từ cuối những năm 1970 với mục tiêu ban đầu là trang bị cho các tàu tên lửa lớp Norrköping của Hải quân Thụy Điển. Bước ngoặt quan trọng xảy ra vào năm 1982 khi phiên bản RBS15F phóng từ trên không ra đời, đặt nền móng cho khả năng tác chiến đa nền tảng. Hiện nay, hệ thống này đã được biên chế chính thức tại 7 quốc gia, bao gồm các cường quốc quân sự như Thụy Điển, Đức và Croatia.

Thông số kỹ thuật ấn tượng

RBS15 sở hữu cấu hình thiết kế tối ưu cho khả năng xuyên phá. Tên lửa có chiều dài 4,35m, đường kính thân 0,5m và sải cánh 1,4m. Trọng lượng khi bay đạt khoảng 650 - 660kg, và tăng lên 810 - 820kg khi được trang bị thêm động cơ tăng lực phóng.

Mặc dù không phải là tên lửa cỡ lớn, RBS15 mang theo đầu đạn nặng tới 200kg, đủ sức gây thiệt hại nghiêm trọng cho các tàu chiến cỡ lớn. Hệ thống động cơ tăng cường cho phép tên lửa đạt tốc độ từ 0 lên 100km/giờ chỉ trong chưa đầy 1 giây trước khi động cơ phản lực chính duy trì tốc độ cận âm ổn định.

Chiến thuật bay bám mặt biển và khả năng ẩn mình

Ưu thế lớn nhất của RBS15 nằm ở khả năng bay bám sát mặt biển (sea-skimming) ở độ cao cực thấp, chỉ khoảng 5m so với đỉnh sóng. Độ cao này được hệ thống tự động điều chỉnh linh hoạt dựa trên tình trạng sóng biển, giúp tên lửa ẩn mình dưới đường chân trời radar của đối phương. Chiến thuật này đặc biệt hiệu quả tại các vùng biển có địa hình phức tạp như biển Baltic, nơi có hàng nghìn đảo nhỏ và mức độ nhiễu radar cao.

Hình ảnh mô phỏng tên lửa RBS15 Mk4 Gungnir được phóng từ bệ xe tải. Ảnh: Saab

Hệ thống dẫn đường và tác chiến điện tử vượt trội

Khả năng sống sót của RBS15 trong môi trường tác chiến hiện đại dựa vào sự kết hợp giữa hệ thống dẫn đường quán tính (INS) và định vị vệ tinh (GPS). Trên các phiên bản mới nhất như RBS15 Gungnir, hệ thống GPS được tăng cường khả năng chống gây nhiễu, đảm bảo độ chính xác ngay cả khi đối phương triển khai các biện pháp tác chiến điện tử mạnh.

Đầu dò radar chủ động của tên lửa có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết như mưa lớn, sương mù hay khói dày. Đặc biệt, các biện pháp chống nhiễu điện tử tiên tiến (ECCM) như thay đổi tần số linh hoạt giúp tên lửa phân biệt được mục tiêu thực giữa các mồi bẫy nhiệt hoặc tín hiệu phản xạ từ địa hình ven bờ.

Tấn công hiệp đồng và lập trình quỹ đạo

Tên lửa có khả năng lập trình nhiều điểm dẫn đường 3D, cho phép nó bay vòng qua các địa hình phức tạp hoặc tránh né các khu vực có lưới lửa phòng không dày đặc. Điều này cho phép quân đội thực hiện các đòn tấn công hiệp đồng từ nhiều hướng khác nhau với thời điểm va chạm được đồng bộ hóa, làm quá tải hệ thống phòng thủ của mục tiêu.

Giải pháp triển khai trên ba môi trường

RBS15 là một trong số ít các dòng tên lửa hiện nay có thể triển khai đồng bộ trên cả ba môi trường:

Trên không: Phiên bản RBS15 Mk4 Air tối ưu cho tiêm kích JAS 39 Gripen, cho phép tấn công từ ngoài tầm tầm bắn của phòng không đối phương.
Trên biển: Phù hợp với nhiều loại tàu từ tàu tên lửa tấn công nhanh đến khinh hạm. Ống phóng được thiết kế cố định, không yêu cầu thay đổi lớn về kết cấu tàu, giúp tiết kiệm chi phí nâng cấp.
Trên đất liền: Biến thể phóng từ xe tải phục vụ nhiệm vụ phòng thủ bờ biển. Các bệ phóng có tính cơ động cao, dễ dàng ẩn giấu và kết nối trực tiếp với mạng lưới chỉ huy hiện có để tạo ra vùng ngăn chặn xâm nhập hiệu quả.

Tuệ Nhân