Tên lửa Tomahawk Mỹ đưa hàng loạt căn cứ Nga vào tầm ngắm

Thương vụ Tomahawk lần đầu tiên mang lại cho Berlin khả năng tấn công các mục tiêu cách xa hơn 1.000 km từ mặt đất, đồng thời đưa nhiều căn cứ quân sự và thành phố ở phía tây nước Nga vào tầm bắn.

Tên lửa hành trình Tomahawk đang bay. (Ảnh: MW)

Bộ Quốc phòng Đức xác nhận việc mua hệ thống tên lửa tầm trung Typhon và tên lửa hành trình Tomahawk Block V, đánh dấu một trong những bước thay đổi lớn nhất đối với năng lực răn đe thông thường của châu Âu kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Quyết định được đưa ra sau khi Washington hủy kế hoạch triển khai thường trực một đơn vị tên lửa tầm xa của Mỹ tại Đức, buộc Berlin phải xây dựng năng lực tấn công độc lập thay vì phụ thuộc vào lực lượng Mỹ.

Theo Thủ tướng Đức Friedrich Merz, việc sở hữu Typhon sẽ lấp đầy khoảng trống chiến lược lâu nay trong năng lực tấn công của quân đội Đức, cho phép nước này lần đầu tiên có khả năng tiến công chính xác vào các mục tiêu ở khoảng cách trên 1.000 km từ lãnh thổ của mình.

Typhon là hệ thống tên lửa do Lục quân Mỹ phát triển, sử dụng bệ phóng có nguồn gốc từ hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41 nổi tiếng của Hải quân Mỹ. Thiết kế này cho phép triển khai các loại tên lửa vốn được sử dụng trên tàu chiến lên nền tảng cơ động trên bộ.

Một khẩu đội Typhon tiêu chuẩn gồm bốn bệ phóng, mỗi bệ mang 4 ống phóng, cùng các xe chỉ huy, tiếp đạn và hỗ trợ kỹ thuật. Hệ thống có thể khai hỏa cả tên lửa hành trình Tomahawk lẫn tên lửa đa nhiệm SM-6.

Đức dự kiến mua các bệ phóng Typhon cùng tối đa 400 tên lửa Tomahawk Block V, dù số lượng cuối cùng vẫn chưa được công bố chính thức. Thỏa thuận được ký dưới hình thức Thư cam kết tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) và đang chờ Mỹ hoàn tất phê duyệt.

Tomahawk Block V là phiên bản hiện đại nhất của dòng tên lửa hành trình nổi tiếng do Mỹ phát triển. Tên lửa có tầm bắn khoảng 1.700 km và bay bám địa hình ở độ cao rất thấp nhằm giảm khả năng bị radar phát hiện và đánh chặn.

Phiên bản mới được trang bị hệ thống dẫn đường kết hợp GPS, công nghệ so khớp địa hình, nhận dạng hình ảnh số và liên lạc vệ tinh hai chiều. Điều này cho phép kíp điều khiển thay đổi mục tiêu sau khi tên lửa đã phóng, ra lệnh cho tên lửa bay chờ để nhận dữ liệu mục tiêu mới, đồng thời đánh giá kết quả tấn công ngay sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

Đáng chú ý, biến thể Block Vb được trang bị đầu đạn xuyên phá thế hệ mới, được thiết kế để tiêu diệt các hầm ngầm kiên cố, sở chỉ huy dưới lòng đất và những mục tiêu quân sự được gia cố chắc chắn.

Tuy nhiên, Tomahawk vẫn tồn tại những hạn chế nhất định. Đây là tên lửa cận âm, không có công nghệ tàng hình nên về lý thuyết dễ bị các hệ thống phòng không hiện đại phát hiện và đánh chặn hơn so với các loại tên lửa siêu vượt âm hoặc tên lửa tàng hình.

Nga tuyên bố đã lần đánh chặn thành công các cuộc tập kích bằng tên lửa hành trình trong xung đột với Ukraine. Trong khi đó, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm xa, với số lượng lớn lại được đánh giá là gây nhiều khó khăn hơn cho hệ thống phòng không của nước này.

Trước khi mua Typhon, vũ khí tấn công mặt đất có tầm bắn xa nhất của Đức chủ yếu là hệ thống pháo phản lực MARS II với tầm bắn chỉ vài chục km. Đức cũng sở hữu tên lửa hành trình Taurus phóng từ máy bay, nhưng tầm bắn khoảng 500 km vẫn kém đáng kể so với Tomahawk, đồng thời việc sử dụng còn phụ thuộc vào máy bay mang phóng và khả năng kiểm soát không phận.

Ngược lại, Tomahawk triển khai trên mặt đất có thể được phóng nhanh từ nhiều vị trí phân tán mà không cần máy bay yểm trợ, giúp tăng đáng kể khả năng tấn công các mục tiêu chiến lược ở khoảng cách rất xa.

Giới phân tích cho rằng, việc Đức sở hữu Typhon sẽ tạo ra đối trọng đáng kể với hệ thống tên lửa Iskander-K của Nga, loại tên lửa được cho là có tầm bắn khoảng 2.500 km. Tuy nhiên, năng lực mới của Berlin vẫn khó có thể sánh với tên lửa đạn đạo tầm trung siêu vượt âm Oreshnik, loại vũ khí Nga chính thức đưa vào trang bị từ cuối năm 2025.