Tesla Roadster: Chiếc xe điện 'du hành' quanh Mặt Trời gần 9 năm

Hình minh họa chiếc Tesla Roadster được gắn vào tầng trên của tên lửa Falcon Heavy. Nguồn: NASA

Tesla Roadster: Chiếc xe điện được Falcon Heavy đưa vào không gian năm 2018

Ngày 6/2/2018, SpaceX thực hiện chuyến bay đầu tiên của Falcon Heavy, tên lửa đẩy hạng nặng do công ty phát triển. Thay vì sử dụng khối thép hoặc bê tông làm tải trọng mô phỏng như cách thường thấy trong các chuyến bay thử nghiệm, SpaceX quyết định đưa một chiếc Tesla Roadster màu đỏ vào không gian.

Chiếc xe thuộc sở hữu cá nhân của Elon Musk - thời điểm đó là Giám đốc điều hành SpaceX và Tesla. Theo tài liệu giới thiệu nhiệm vụ do SpaceX công bố, Roadster là tải trọng duy nhất của chuyến bay trình diễn Falcon Heavy. Mục tiêu chính là thử nghiệm tên lửa mới, thu thập dữ liệu kỹ thuật và đánh giá khả năng đưa tải trọng vào không gian. NASA xác nhận chiếc xe cùng tầng trên của tên lửa sau đó được đưa vào quỹ đạo quanh Mặt Trời.

Đằng sau vô lăng là Starman, hình nộm mặc bộ đồ phi hành gia của SpaceX. Các camera gắn trên xe ghi lại hình ảnh Starman ngồi trong khoang lái, với Trái Đất hiện ra phía sau. Những hình ảnh này được truyền trực tiếp về Trái Đất trong những giờ đầu tiên của chuyến bay, thu hút sự chú ý rộng rãi của công chúng.

Theo NASA, các camera ngừng truyền hình ảnh sau khoảng 4 giờ do pin cạn. Khoảng 2 giờ sau đó, động cơ tầng trên của Falcon Heavy được khởi động lại, đưa cả tầng tên lửa và chiếc xe vào quỹ đạo quanh Mặt Trời.

Vào năm 2018, Tesla Roadster chỉ đóng vai trò tải trọng thử nghiệm, không phải một phương tiện có khả năng tự bay hoặc điều hướng trong không gian. Chiếc xe tiếp tục hành trình quanh Mặt Trời nhờ quỹ đạo mà tên lửa đưa nó vào, chứ không phải nhờ động cơ hay hệ thống điều khiển độc lập của ô tô.

Hình ảnh Starman ngồi trong chiếc Tesla Roadster (nhìn từ camera bên trái) và hình ảnh Starman trong chiếc Tesla (nhìn từ camera phía trước). Nguồn: SpaceX

Biển báo “Đừng hoảng sợ” và những món đồ mang theo

Roadster không chỉ gây chú ý bởi việc trở thành tải trọng của một chuyến bay tên lửa. Những vật dụng được bố trí bên trong xe cũng khiến hành trình này mang đậm dấu ấn cá nhân của Elon Musk.

Trên màn hình bảng điều khiển là dòng chữ “DON’T PANIC!” (Đừng hoảng sợ), gợi nhắc đến tiểu thuyết khoa học viễn tưởng "Cẩm nang du hành xuyên thiên hà" của nhà văn Douglas Adams. Trong tác phẩm, dòng chữ này là một chi tiết nổi tiếng gắn với cuốn cẩm nang dành cho những người du hành giữa vũ trụ.

Bên trong xe còn có một mô hình Roadster đồ chơi Hot Wheels cùng hình nộm Starman thu nhỏ. Một đĩa thạch anh lưu trữ dữ liệu về bộ tiểu thuyết Foundation của nhà văn Isaac Asimov cũng được đưa theo. Ngoài ra, một tấm bảng gắn trên tầng tên lửa mang tên hơn 6.000 nhân viên SpaceX.

Sự kết hợp giữa một chiếc ô tô thương mại, hình nộm phi hành gia và những chi tiết văn hóa đại chúng đã biến chuyến bay thử nghiệm thành một câu chuyện đặc biệt trong lịch sử hàng không vũ trụ tư nhân. Hình ảnh Starman ngồi sau vô lăng, nhìn về phía Trái Đất, trở thành biểu tượng dễ nhận biết của chuyến bay Falcon Heavy đầu tiên.

Tuy nhiên, Roadster không được thiết kế để hoạt động như tàu vũ trụ, cũng không có khả năng tự điều chỉnh quỹ đạo. Thành tựu công nghệ được thử nghiệm nằm ở tên lửa Falcon Heavy và khả năng đưa tải trọng vào quỹ đạo quanh Mặt Trời.

Tesla Roadster hiện ở đâu trong Hệ Mặt Trời?

Gần 9 năm sau ngày phóng, chiếc Tesla Roadster vẫn di chuyển trên quỹ đạo quanh Mặt Trời. Quỹ đạo của xe có dạng elip, đưa nó từ khu vực gần quỹ đạo Trái Đất đến vị trí vượt ra ngoài quỹ đạo sao Hỏa. Một vòng quỹ đạo kéo dài khoảng 557 ngày.

Theo Starman Tracker, trang theo dõi sử dụng dữ liệu quỹ đạo từ hệ thống Horizons của Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) thuộc NASA, ngày 15/10/2026, chiếc xe cách Trái Đất khoảng 98,7 triệu km và cách Mặt Trời khoảng 224,1 triệu km.

Trước đó, vào ngày 7/10/2020, Tesla Roadster cùng tầng tên lửa đã đi qua khu vực cách sao Hỏa khoảng 7,4 triệu km. Khoảng cách này quá lớn để lực hấp dẫn của hành tinh làm thay đổi đáng kể quỹ đạo của xe.

Hiện nay, Roadster không còn truyền dữ liệu về Trái Đất. Vị trí của nó được xác định bằng các mô hình quỹ đạo dựa trên dữ liệu quan sát thiên văn, không phải thông tin định vị được gửi trực tiếp từ chiếc xe. Do ở rất xa và có độ sáng biểu kiến thấp, Roadster cũng không phải vật thể có thể dễ dàng quan sát bằng kính thiên văn nghiệp dư.

Hành trình của Tesla Roadster cho thấy một chuyến bay thử nghiệm tên lửa có thể vượt ra ngoài mục tiêu kỹ thuật ban đầu để trở thành câu chuyện thu hút sự chú ý trên toàn thế giới. 

Gần 9 năm sau ngày phóng, chiếc xe vẫn di chuyển quanh Mặt Trời, không nhờ khả năng tự vận hành trong không gian mà nhờ quỹ đạo được xác lập từ chuyến bay Falcon Heavy năm 2018. 

Từ một chiếc ô tô điện trên mặt đất, Roadster trở thành tải trọng đặc biệt trong lịch sử hàng không vũ trụ tư nhân, kết hợp dấu mốc công nghệ với một màn trình diễn mang đậm dấu ấn của Elon Musk.