Tesla - từ xe điện đến hệ sinh thái công nghệ

Khởi nghiệp xe điện

Tháng 7-2003, hai kỹ sư người Mỹ Martin Eberhard và Marc Tarpenning thành lập Tesla Motors với mục tiêu tạo ra ô tô chạy hoàn toàn bằng điện nhưng vẫn có khả năng cạnh tranh với xe sử dụng động cơ đốt trong về tốc độ và sức hấp dẫn. Năm 2004, tỷ phú Elon Musk đầu tư 6,5 triệu USD vào công ty và trở thành Chủ tịch Hội đồng quản trị. Tháng 10-2008, Elon Musk đảm nhiệm vị trí Giám đốc điều hành.

Mẫu xe đầu tiên của Tesla là Roadster, sử dụng nền tảng của dòng xe thể thao Lotus Elise của hãng Lotus Cars (hiện đã thuộc sở hữu của Tập đoàn Geely, Trung Quốc và Tập đoàn Etika Automotive, Malaysia), nhưng được trang bị hệ thống truyền động điện và bộ pin lithium-ion.

Tháng 7-2006, Tesla giới thiệu nguyên mẫu Roadster và đến tháng 3-2008 bắt đầu sản xuất xe thương mại. Tesla khi đó nhấn mạnh khả năng tăng tốc từ 0 lên gần 97km/giờ trong khoảng 3,9 giây. Việc lựa chọn xe thể thao làm sản phẩm đầu tiên không phải ngẫu nhiên. Tesla muốn chứng minh xe điện có thể mạnh, nhanh và hấp dẫn, thay vì chỉ được xem là phương tiện tiết kiệm nhiên liệu.

Một chiếc Cybercab trên đường ở thành phố Austin, bang Texas, Mỹ. Ảnh: GETTY IMAGES

Sau Roadster, Tesla chuyển sang phát triển các mẫu xe hướng đến thị trường rộng hơn. Model S bắt đầu được sản xuất năm 2012, tiếp đó là Model X, Model 3 và Model Y. Trong số này, Model 3 có ý nghĩa đặc biệt khi được định vị ở phân khúc phổ thông hơn, với mục tiêu đưa ô tô điện đến với số đông.

Theo hồ sơ Tesla gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), chiến lược phát triển của hãng không chỉ dựa vào việc bán xe mà còn tập trung xây dựng năng lực về pin, phần mềm, điện tử công suất và hệ thống điều khiển. Những công nghệ hình thành trong quá trình phát triển xe điện sau đó trở thành nền tảng để Tesla mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác.

Mở rộng lĩnh vực

Một trong những hướng phát triển được Tesla đẩy mạnh hiện nay là xe tự hành. Nửa tháng trước đây, ngày 3-9-2026, hãng bắt đầu đưa Cybercab vào chở khách có thu phí tại một số khu vực ở thành phố Austin. Đây là bước tiếp theo trong chương trình robotaxi mà Tesla đang triển khai tại Mỹ.

Ngay từ đầu, Cybercab được thiết kế cho mục đích tự hành, không có vô lăng cũng như bàn đạp ga, phanh. Điều này khác với các mẫu xe điện hiện có của Tesla, vốn được phát triển trước rồi mới bổ sung các chức năng hỗ trợ lái. Hành khách đặt Cybercab qua ứng dụng, nhận thông báo khi xe đến và biết trước mức giá dự kiến.

Việc đưa Cybercab vào khai thác cho thấy Tesla đang muốn biến công nghệ tự hành từ một tính năng trên ô tô thành dịch vụ vận tải. Trước đó, hãng đã triển khai dịch vụ robotaxi quy mô hạn chế tại Austin bằng các mẫu Model Y.

Hướng phát triển khác được tỷ phú Elon Musk đặt nhiều kỳ vọng là trí tuệ nhân tạo (AI). Tesla đang đầu tư vào các hệ thống máy tính phục vụ huấn luyện AI, phát triển chip riêng và mở rộng năng lực tính toán tại Mỹ.

Theo hồ sơ Tesla gửi SEC, công ty đang chuẩn bị các thế hệ chip AI mới, trong đó AI5 và AI6 dự kiến lần lượt được đưa vào sản xuất từ năm 2027 và 2028. Tesla đồng thời đặt cược vào robot hình người Optimus.

Mẫu robot này được công bố năm 2021 và được công ty xem là một trong những sản phẩm quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Tesla dự kiến sản xuất hàng loạt thế hệ Optimus mới, với công suất thiết kế dài hạn lên tới 1 triệu robot/năm.

Năng lượng cũng là một lĩnh vực quan trọng trong chiến lược mở rộng của Tesla. Hãng hiện kinh doanh các hệ thống lưu trữ điện cho hộ gia đình và doanh nghiệp, trong đó có Powerwall và Megapack. Theo báo cáo của Tesla, doanh thu từ mảng phát điện và lưu trữ năng lượng năm 2025 đạt 12,77 tỷ USD, tăng từ 10 tỷ USD năm 2024. Trong nửa đầu năm 2026, Tesla triển khai 22,3GWh hệ thống lưu trữ năng lượng.