Tết cổ truyền - cầu nối bản sắc văn hóa Việt ra thế giới

Vai trò ngày càng tăng của cộng đồng người Việt trên thế giới

Trong tiến trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã và đang trở thành một bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam. Với khoảng 6,5 triệu người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, cộng đồng người Việt không chỉ đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của nước sở tại mà còn giữ vai trò quan trọng trong việc gìn giữ, phát huy và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam ra thế giới. Trong đó, Tết Nguyên đán - Tết cổ truyền của dân tộc - là một biểu tượng văn hóa đặc sắc, là sợi dây kết nối bền chặt giữa người Việt xa quê với cội nguồn dân tộc, đồng thời góp phần làm phong phú thêm bức tranh văn hóa đa dạng của nhân loại.

Tết cổ truyền là dịp để lan tỏa bản sắc văn hóa của người Việt trên khắp thế giới

Tết Nguyên đán không đơn thuần là thời khắc chuyển giao năm cũ - năm mới mà còn là không gian văn hóa linh thiêng, nơi hội tụ những giá trị truyền thống cốt lõi của dân tộc Việt Nam: đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tinh thần gia đình, lòng hiếu kính, sự gắn kết cộng đồng và khát vọng về một năm mới an khang, thịnh vượng. Chính vì vậy, việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam thông qua Tết cổ truyền trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài mang ý nghĩa sâu sắc cả về văn hóa, xã hội lẫn đối ngoại.

Trong những thập niên gần đây, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không ngừng lớn mạnh cả về số lượng lẫn chất lượng. Từ những thế hệ đầu tiên đi lao động, học tập, định cư, đến các thế hệ trẻ được đào tạo bài bản, hội nhập sâu vào xã hội sở tại, người Việt ngày càng khẳng định vị thế, uy tín và vai trò của mình trên nhiều lĩnh vực. Trước hết, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có những đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế của các quốc gia sở tại. Nhiều người Việt đã trở thành doanh nhân thành đạt, chủ doanh nghiệp, nhà đầu tư, tạo ra việc làm, đóng góp ngân sách và thúc đẩy thương mại, dịch vụ. Các khu phố, cửa hàng, nhà hàng mang đậm dấu ấn Việt Nam không chỉ góp phần phát triển kinh tế địa phương mà còn trở thành điểm đến văn hóa đặc sắc, thu hút sự quan tâm của người dân bản địa và du khách quốc tế.

Bên cạnh đó, người Việt Nam ở nước ngoài còn có những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, y tế, giáo dục và nghiên cứu. Nhiều trí thức, chuyên gia, nhà khoa học gốc Việt đã và đang làm việc tại các viện nghiên cứu, trường đại học, tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới. Những thành tựu này không chỉ nâng cao vị thế của cộng đồng người Việt tại nước sở tại mà còn góp phần quảng bá hình ảnh con người Việt Nam thông minh, cần cù, sáng tạo và giàu bản lĩnh hội nhập. Chính từ nền tảng kinh tế, tri thức và vị thế xã hội ngày càng vững chắc ấy, cộng đồng người Việt ở nước ngoài có điều kiện thuận lợi để gìn giữ, tổ chức và quảng bá các hoạt động văn hóa truyền thống, đặc biệt là Tết Nguyên đán. Tết không chỉ là nhu cầu tinh thần của cộng đồng mà còn trở thành một sự kiện văn hóa có sức lan tỏa rộng rãi trong đời sống xã hội của nhiều quốc gia.

Tết cổ truyền - cầu nối văn hóa và ngoại giao nhân dân

Với vai trò ngày càng gia tăng của cộng đồng người Việt trên toàn cầu, Tết Nguyên đán - với những giá trị văn hóa độc đáo và giàu bản sắc - ngày càng được quan tâm, chú ý và trân trọng tại nhiều quốc gia sở tại. Tại các nước có đông người Việt sinh sống như Mỹ, Pháp, Đức, Australia, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc, CH Séc… các hoạt động đón Tết cổ truyền được tổ chức quy mô, bài bản, thu hút sự tham gia không chỉ của người Việt mà còn của đông đảo bạn bè quốc tế.

Những phiên chợ Tết, lễ hội xuân, chương trình biểu diễn nghệ thuật dân gian, trình diễn áo dài, múa lân - sư - rồng, gói bánh chưng, bánh tét, mâm ngũ quả, câu đối đỏ… đã trở thành những “đại sứ văn hóa” sinh động, giúp người dân bản địa hiểu hơn về truyền thống, phong tục, tập quán và triết lý sống của người Việt Nam. Thông qua Tết, hình ảnh Việt Nam hiện lên không chỉ là một quốc gia đang phát triển năng động mà còn là một dân tộc có bề dày lịch sử, văn hóa phong phú và giàu tính nhân văn.

Tết cổ truyền với các giá trị đặc sắc không chỉ giúp cộng đồng người Việt duy trì bản sắc văn hóa dân tộc trong môi trường đa văn hóa, mà còn góp phần làm giàu thêm đời sống văn hóa của nước sở tại. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, khi các nền văn hóa có xu hướng giao thoa và ảnh hưởng lẫn nhau, việc cộng đồng người Việt bảo tồn và giới thiệu Tết Nguyên đán chính là một minh chứng sinh động cho sự đa dạng văn hóa - một giá trị được cộng đồng quốc tế ngày càng coi trọng.

Đặc biệt, Tết Nguyên đán còn là dịp để giáo dục thế hệ trẻ người Việt sinh ra và lớn lên ở nước ngoài về cội nguồn dân tộc. Qua việc cùng gia đình chuẩn bị Tết, học cách chúc Tết, thắp hương tổ tiên, hiểu ý nghĩa của từng phong tục, tập quán, các em dần hình thành ý thức tự hào về nguồn gốc Việt Nam, từ đó trở thành những cầu nối văn hóa tự nhiên giữa Việt Nam và thế giới.

Không dừng lại ở phạm vi cộng đồng, nhiều hoạt động Tết của người Việt đã được chính quyền sở tại ủng hộ, đưa vào chương trình lễ hội chung của thành phố hoặc quốc gia. Điều này cho thấy Tết Nguyên đán không chỉ là ngày lễ của riêng người Việt, mà đã và đang trở thành một phần của đời sống văn hóa đa sắc màu ở nhiều nơi trên thế giới. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, Tết cổ truyền của người Việt ở nước ngoài còn mang ý nghĩa quan trọng trong công tác đối ngoại nhân dân. Thông qua các hoạt động văn hóa Tết, cộng đồng người Việt đã góp phần xây dựng hình ảnh một Việt Nam hòa bình, thân thiện, giàu truyền thống và sẵn sàng hội nhập. Đây chính là “sức mạnh mềm” văn hóa, giúp tăng cường sự hiểu biết, tin cậy và gắn kết giữa Việt Nam với các quốc gia, dân tộc trên thế giới.

Tết Nguyên đán cũng là dịp để cộng đồng người Việt ở nước ngoài hướng về quê hương, duy trì mối liên hệ chặt chẽ với đất nước. Những hoạt động hướng về nguồn cội, quyên góp, hỗ trợ đồng bào trong nước, đặc biệt là các hoạt động từ thiện dịp Tết, càng làm sâu sắc thêm ý nghĩa nhân văn của ngày Tết Việt Nam.

Có thể khẳng định, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam trên thế giới dịp Tết cổ truyền có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Với vai trò ngày càng lớn mạnh của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, Tết Nguyên đán không chỉ là điểm tựa tinh thần, là sợi dây gắn kết với cội nguồn dân tộc, mà còn là phương tiện hiệu quả để quảng bá văn hóa Việt Nam, đóng góp vào sự đa dạng văn hóa của nhân loại.

Phát huy giá trị Tết cổ truyền trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài chính là góp phần khẳng định bản sắc văn hóa Việt Nam trong dòng chảy văn hóa toàn cầu, đồng thời lan tỏa những giá trị tốt đẹp của dân tộc Việt Nam - nhân văn, hòa hiếu, đoàn kết và giàu bản sắc - ra thế giới. Đây không chỉ là trách nhiệm của mỗi người Việt xa quê, mà còn là niềm tự hào chung của cả dân tộc trong hành trình hội nhập và phát triển bền vững.