Tết muộn của những người lao động xa quê

Với nhiều người lao động, Tết là dịp để họ có thể kiếm thêm thu nhập lo cho cuộc sống gia đình.

Bám trụ thành thị vì những con số, tiền thưởng nhân đôi, giá cước nhân ba

Những ngày cận Tết, bến xe, nhà ga chật kín người về quê. Trên nhiều tuyến phố, không khí xuân dần hiện rõ khi các cửa hàng đóng cửa nghỉ lễ, người dân bắt đầu dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị đón năm mới.

Giữa dòng chảy đoàn viên ấy, anh Trần Văn Hoàng (32 tuổi, tài xế xe ôm công nghệ) vẫn rong ruổi trên những con phố. Hoàng quê ở Thanh Hóa, đã 3 năm liên tiếp không về quê ăn Tết. Chiếc xe máy cũ là “người bạn” duy nhất cùng anh đón Giao thừa nhiều năm.

Hoàng chia sẻ, dịp Tết lượng khách giảm nhưng tiền thưởng và giá cước thường cao hơn ngày thường. Với anh, đây là cơ hội để tăng thu nhập. “Những ngày Tết chạy xe vất vả hơn vì khách ít, nhưng nếu chịu khó vẫn kiếm được thêm. Tôi tranh thủ làm để gửi tiền về cho vợ con và bố mẹ lo Tết ở quê nhà”, anh trải lòng. Anh cũng cho biết, chi phí đi lại, quà cáp và việc nghỉ làm nhiều ngày khiến anh khó sắp xếp về quê. Thay vào đó, anh gọi điện video chúc Tết gia đình sau ca làm.

Những ngày cận Tết, tuy công việc vất vả nhưng mang lại nguồn thu nhập lớn hơn bình thường cho nhiều lao động phổ thông.

Không chỉ các tài xế, nhiều lao động phổ thông khác cũng lựa chọn ở lại thành phố dịp Tết. Không phải vì yêu cái tĩnh lặng của Hà Nội dịp Tết, mà vì những con số, tiền thưởng nhân đôi, giá cước nhân ba.

Hiện nay, nhiều người trẻ cũng nhìn nhận việc ở lại thành phố dịp Tết như một cơ hội tích lũy. Trong khi nhiều hàng quán đóng cửa nghỉ lễ, một số nhà hàng, quán ăn vẫn hoạt động để phục vụ khách du lịch và người dân ở lại thành phố.

Hoàng Thu Hồng (25 tuổi, nhân viên phục vụ tại một nhà hàng ở Hàng Lược) cho biết, cô chủ động đăng ký làm việc dịp Tết. Hồng quê ở Phú Thọ, mới ra Hà Nội làm việc được 2 năm. Những ngày này thường được tính lương gấp đôi hoặc gấp ba so với ngày thường. Theo Hồng, nhiều đồng nghiệp của cô cũng lựa chọn ở lại làm việc để có thêm thu nhập, nhất là những người phải tự trang trải cuộc sống tại thành phố.

Câu chuyện của anh Hoàng và Hồng không phải cá biệt. Khi Thủ đô vào dịp nghỉ ngơi, một bộ phận lao động di cư lại trở thành những mắt xích quan trọng giữ nhịp sống đô thị. Từ những công trình xây dựng hối hả chạy đua với thời gian đến những nhà hàng sáng đèn xuyên đêm, những người lao động "xuyên Tết" hiện diện như một phần tất yếu của nền kinh tế đô thị.

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, lực lượng lao động di cư tại các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh hay Hà Nội chiếm tỉ lệ đáng kể trong tổng số lao động cả nước. Trong đó, số lượng lớn người lao động làm việc trong những lĩnh vực vẫn cần duy trì hoạt động trong dịp Tết như vận chuyển, phục vụ, môi trường,...

Trên thực tế, nhu cầu tiêu dùng và dịch vụ tăng cao trong kỳ nghỉ Tết khiến một bộ phận lao động vẫn duy trì công việc. Điều này góp phần giữ nhịp hoạt động của đô thị, đồng thời tạo cơ hội tăng thu nhập cho người lao động. Tuy nhiên, việc làm xuyên Tết cũng đi kèm với nhiều khó khăn. Người lao động phải đối mặt với cảm giác xa nhà, thiếu không khí đoàn viên và áp lực làm việc trong thời điểm đặc biệt của năm.

Tại một công trình xây dựng ở khu vực ngoại thành, anh Nguyễn Văn Bình (41 tuổi) vẫn làm việc đến sát ngày Giao thừa. Bình quê Nghệ An, làm nghề xây dựng đã hơn 15 năm. Anh cho biết, các công trình thường cần hoàn thiện tiến độ trước Tết nên công nhân có thể làm thêm giờ. Tiền công những ngày này thường cao hơn, giúp anh có thêm khoản chi tiêu cho gia đình.

“Làm thêm vài ngày có thể đủ tiền học cho con mấy tháng. Mình cực một chút nhưng gia đình đỡ vất vả hơn”, anh Bình tâm sự. Sau Tết, anh mới về quê thăm nhà khi công việc tạm ổn định.

"Cái nghề chọn mình, chứ mình đâu được chọn Tết"

Tương tự câu chuyện của anh Hoàng và Bình, để giữ vệ sinh sạch sẽ cho Thủ đô những ngày Tết không thể không kể đến sự hy sinh của những người công nhân môi trường. Khi giờ phút giao thừa đến gần, người dân vội vã trở về nhà sum vầy với gia đình, đó cũng là lúc tiếng chổi quét dọn của bà Hoa (58 tuổi, công nhân vệ sinh môi trường, quê Quảng Trị) bắt đầu vang lên ở khắp nẻo đường.

Bà Hoa kể, bản thân đã hơn 20 năm ăn Tết với đường nhựa. Những ngày Tết, khi ai cũng diện quần áo đẹp, bà vẫn trung thành với bộ bảo hộ phản quang và chiếc khẩu trang dày cộp. "Cái nghề chọn mình, chứ mình đâu được chọn Tết", lau vội những giọt mồ hôi trên trán, bà Hoa vẫn mỉm cười tâm sự.

Rồi bất chợt, bà lại ngậm ngùi chia sẻ: "Nhìn người ta xúng xính đi chơi, mình cũng chạnh lòng chứ. Nhưng cô không quét thì sáng mùng Một phố xá bẩn thỉu, người ta đi du xuân sao đành. Thôi thì mình làm cái nghề giữ sạch cho thiên hạ, coi như cũng là góp chút xuân".

Ca làm việc đêm Giao thừa của bà Hoa thường kéo dài đến tận 3-4 giờ sáng mùng Một Tết.

Tết của người công nhân môi trường bắt đầu khi mọi người đã đi ngủ. Ca làm việc đêm Giao thừa thường kéo dài đến tận 3-4 giờ sáng mùng Một. Bữa cơm tất niên của bà Hoa thường là suất cơm bình dân vội vã lúc 6 giờ chiều Giao thừa, rồi sau đó là cuộc hành trình giữa phố phường.

Giữa không khí đoàn viên của ngày Tết, vẫn có những người lao động âm thầm ở lại Thủ đô để làm việc, góp phần duy trì các dịch vụ thiết yếu cho đô thị. Từ việc đưa đón khách, phục vụ ăn uống đến bảo đảm tiến độ xây dựng, họ giúp thành phố vận hành ổn định trong kỳ nghỉ dài. Lực lượng lao động này phản ánh rõ nét quá trình đô thị hóa và di cư lao động tại Việt Nam. Khi cơ hội việc làm tập trung ở các thành phố lớn, nhiều người chấp nhận xa gia đình để mưu sinh và tìm kiếm cơ hội phát triển.

Dù phải đánh đổi bằng những phút giây xa nhà, sự nỗ lực của họ góp phần giữ cho nhịp sống đô thị không bị gián đoạn trong những ngày đầu năm mới.

YẾN PHƯƠNG