Tết truyền thống trong nhịp sống hiện đại

Khi người trẻ được tự tay chạm vào phong tục Tết xưa, giá trị truyền thống không còn xa vời mà trở thành cảm xúc thật, ký ức thật và sự tiếp nối tự nhiên giữa các thế hệ.

Tết xưa trong không gian hiện đại

Mong muốn được trải nghiệm và hòa mình vào không khí Tết cổ truyền, các em học sinh Trường THCS Ngô Sĩ Liên đã cùng tham gia làm lì xì tại không gian Trạm Tết, gợi nhớ ký ức Tết xưa qua những mùi hương quen thuộc của chanh sả, mùi già. "Em được trải nghiệm những mùi hương của Tết tại đây, làm em có cảm giác quen thuộc và rất phấn khởi khi Tết đến", em Nguyễn Phan Anh, học sinh Trường THCS Ngô Sĩ Liên chia sẻ.

Thuộc chuỗi hoạt động “Tết Việt - Tết Phố” 2026, chương trình trải nghiệm Tết đa giác quan tại số 22 Hàng Buồm (Hà Nội) giúp công chúng được khám phá những giá trị văn hóa Tết thông qua hình thức tương tác trực tiếp, đi qua năm trạm trải nghiệm tương ứng với năm giác quan.

Giữa các hoạt động sôi nổi, Trạm Tết lại là một điểm dừng mang tính chiêm nghiệm, nơi mọi người có thể ngồi lại và viết ra những mong muốn, ước nguyện cho năm mới; giúp cho những người tham gia cảm nhận vị Tết đúng, đủ, vừa truyền thống, vừa hiện đại.

Trong mạch cảm xúc ấy, với mong muốn “đưa Tết truyền thống trở lại đúng vị trí là một không gian văn hóa sống”, chuỗi hoạt động “Tết Việt - Tết Phố” 2026 đã mở ra một hành trình trải nghiệm Tết giàu cảm xúc. Ngôi nhà di sản số 87 phố Mã Mây chính thức mở cửa đón khách trở lại sau quá trình tu bổ, tôn tạo. Không gian tái hiện khung cảnh một gia đình Hà Nội xưa chuẩn bị đón Tết: từ cách sắp đặt gian nhà, bàn thờ ngày Tết, đến hình ảnh người bà, người mẹ tần tảo, khéo léo gìn giữ nếp nhà truyền thống…

Ngày Tết, đâu đâu cũng không thể thiếu những chiếc bánh chưng xanh. Trên những chiếc chiếu trải giữa không gian trải nghiệm “Tết thu nhỏ”, các bạn trẻ được làm quen với cách xếp lá, đong gạo, buộc lạt. Với nhiều người, đây là lần đầu tiên được tự tay gói bánh chưng, gói trọn hương vị Tết, ký ức gia đình và nét văn hóa bền bỉ của người Việt.

Các workshop thử làm tranh dân gian, trang trí nón lá, làm vòng hoa bằng lá mùi, chơi ô ăn quan,... không chỉ mang tính trải nghiệm mà còn mở ra cánh cửa để hiểu hơn về những giá trị văn hóa đang dần mai một.

Giữa lòng phố cổ Hà Nội, trong sắc xuân đang lan tỏa, Tết truyền thống vượt ra khỏi miền ký ức để trở thành một không gian văn hóa sống động, nơi di sản được thực hành, tiếp nối và lan tỏa trong đời sống đương đại.

Mã tung tẩy: Quấy hồ, bồi ngựa giấy dó

Lần đầu tiên chị Phan Quế Dung (phường Tây Hồ, Hà Nội) được hướng dẫn tự tay quấy hồ từ bột sắn theo phương pháp truyền thống, bồi từng lớp giấy bản lên khung nan tre và trang trí chú ngựa theo cách riêng. Không gian workshop trở nên rộn ràng nhưng vẫn giữ được sự tĩnh tại cần thiết của một hoạt động thủ công. Từ những thao tác chậm rãi, tỉ mỉ, hình hài chú ngựa giấy dần hiện lên, mang theo sự háo hức của cả người lớn lẫn trẻ nhỏ khi Tết đang đến rất gần.

"Năm mới Bính Ngọ chắc chắn gia đình nào cũng sẽ mong mã đáo thành công, có bước tiến mới trong công việc và cuộc sống. Sự trưởng thành và khỏe mạnh của các con cũng là điều được mong chờ nhất", chị Dung chia sẻ.

Với các em nhỏ, việc được tự tay bồi giấy, vẽ màu và hoàn thiện linh vật Tết không chỉ là một hoạt động trải nghiệm, mà đó còn là ký ức đầu đời về Tết truyền thống, nơi mỗi sản phẩm thủ công đều mang dấu ấn cá nhân.

Theo quan niệm dân gian, năm Bính Ngọ, linh vật ngựa hay còn gọi là mã, thường được tạo hình với dáng vẻ khỏe khoắn, cân đối, tượng trưng cho sự bền bỉ, trung thành và may mắn. Tuy nhiên, tại workshop lần này, hình tượng ngựa được biến tấu theo tinh thần đương đại: khung nan tre tạo dáng chân đá hậu nghịch ngợm, tư thế chuyển động mạnh mẽ, mang lại cảm giác sinh động và gần gũi hơn với đời sống hôm nay.

Nhà nghiên cứu mỹ thuật Kevin Vương - một người con của Hà Nội, là người trực tiếp hướng dẫn và phục dựng hình tượng Mã trên nền tảng mỹ thuật dân gian, đồng thời thổi vào đó hơi thở sáng tạo của thời đại mới. "Tôi dựa vào hình tượng ngựa để tái hiện lại nghề thủ công đậm tinh thần của người Việt, nhưng phải có hơi thở hiện đại. Cốt ngựa được tôi làm không chỉ đơn giản là thế đứng thẳng, oai nghiêm của những chú ngựa trong đình, chùa, mà có dáng nghịch ngợm một chút, để các bạn trẻ có hứng thú trải nghiệm", anh Vương bày tỏ.

Giữa nhịp sống hiện đại, những workshop thủ công như “Mã tung tẩy - Quấy hồ, bồi ngựa giấy dó” không chỉ giúp hồi sinh kỹ thuật truyền thống, mà còn mở ra cách đón Tết chậm rãi, sâu sắc hơn. Khi đôi tay cùng làm, ký ức văn hóa được tiếp nối để Tết không chỉ hiện diện trong không gian, mà còn sống động trong từng trải nghiệm của mỗi gia đình.

Phan Hằng