Tết xưa dẫu khác Tết nay, nhưng có những nét đẹp theo thời gian vẫn thế

Má nhìn hai cô con gái ríu rít mua đồ Tết trên mạng, đủ kiểu dáng, màu sắc, tha hồ lựa chọn. Từ nón nơ, kẹp cài, túi xách, bóp đầm, ví tiền, quần áo, giày dép, giò chả, bánh mứt, hoa trưng Tết, bao lì xì... Có thể mua bất cứ giờ nào, ở đâu, chẳng cần phải dậy sớm hay đội nắng, chen chúc đi chợ Tết như má ngày xưa.

Ảnh minh họa: Phim Cậu Út Cậu Con Cúc.

Má kể, ngược thời gian về ba mươi lăm năm trước, khi má bằng các con của má bây giờ, nơi miền quê bà con chuẩn bị cho mùa Xuân từ khi vừa bước sang tháng Mười Một âm lịch với những cánh đồng hoa, rẫy dưa hấu, khổ qua... Bước sang tháng Chạp thì chính thức rộn ràng khi nhà nhà trong xóm vần công nhau làm bánh phồng, gói bánh tét, bánh ít, mứt Tết... Cả xóm chỉ có một cái cối đá nhà bác Hai quết bánh phồng cho cả xóm, tiếng chày với âm thanh thình thịch tuy giản đơn nhưng mỗi khi nhớ đến cảm xúc lại trào dâng nỗi nôn nao.

Hồi ấy, cô của má làm ở công ty dệt, năm nào vào dịp Tết cô cũng gửi về quê cho những khúc vải hoa, bà ngoại tranh thủ may đồ Tết cho má và các dì. Áo cổ lá sen tay phồng vạt bầu lơi, quần ống túm… là kiểu trang phục má mặc suốt mười năm không chán. Số vải thừa bà ngoại khéo léo làm những chiếc nơ cột tóc nên chị em má luôn có thời trang độc đáo “tông xuyệt tông” so với chúng bạn nhà quê thuở ấy.

Ảnh minh họa: Phim Cậu Út Cậu Con Cúc.

Rằm tháng Chạp hằng năm là ngày lặt lá mai. Khi má lớn lên, cây mai trước sân đã cao gần đến mái nhà, ông ngoại nói do đây là giống mai rừng nên cao to, nhiều nhánh nhưng kiểu dáng không đẹp như mai kiểng. Chị em má bắc ghế lặt lá ở dưới thấp còn ông ngoại phải leo cây thang tre lên mái nhà để lặt lá trên cao. Ông ngoại dạy phải nắm chắc cành, giật ngược từng lá mai chứ không được tuốt sẽ làm gãy những mầm nụ bé tí.

Những ngày cạn Chạp, chị em má theo ông ngoại đi hái khế chua về chùi bóng lư đồng. Ông ngoại dạy rằng việc đánh bóng bộ lư trên bàn thờ là thể hiện lòng biết ơn tổ tiên, dòng họ, hết sức cẩn trọng cung kính khi chạm đến.

Ảnh minh họa: Phim Cậu Út Cậu Con Cúc.

Má kể má thích nhất là theo bà ngoại đi chợ Tết. Chợ quê nhóm trước bình minh, đi chợ từ bốn giờ sáng, rọi đèn pin qua nhiều đoạn cầu khỉ lắt lẻo và nước chảy ào ạt dưới chân. Hương Tết chợ quê đọng trong miền ký ức của má là mùi ngạt ngào thơm của bông vạn thọ, vựa dưa hấu với những miếng cắt mẫu đỏ giòn hấp dẫn chào mời, đặc biệt nhất là hình ảnh chiếc xe lôi chở đầy Xuân. Má mê mẩn gian hàng tranh Tết cùng câu đối, những dây pháo đỏ, gian hàng bánh mứt, quần áo, giày dép, kẹp tóc…

Khi trong xóm vần công tát đìa bắt cá và gói bánh tét, bánh ít là biết Xuân đã đến thềm. Thương lắm những gương mặt ngồi chờ bánh chín, với má đây là khoảnh khắc thiêng liêng của Tết, khoảnh khắc này có hình bóng bà cố mới chớm già, có thanh xuân của má, có tuổi thơ của má và các dì. Nhớ đêm giao thừa, ông ngoại treo phong pháo dài trên nhành mai, má xin được châm ngòi, rón rén đến gần đưa cây nhang đang cháy vào ... Xẹt... Xẹt… Ánh lửa cùng tiếng nổ vang, chị em má chạy ra xa và bịt hai tai lại. Má bùi ngùi nói kỷ niệm này giờ đây không còn trở lại nữa.

Ảnh minh họa: Phim Cậu Út Cậu Con Cúc.

Tết nay hiện đại hơn xưa, chủ yếu là nghỉ ngơi và vui chơi, hưởng thụ sau một năm bộn bề cùng công việc. Tuy vậy, cùng với má, gia đình tôi vẫn duy trì nét truyền thống trong những món ăn ngày Tết như thịt kho tàu, khổ qua hầm, giò chả, bánh tét, dưa món, củ hành củ kiệu tôm khô...

Do má là người miền Nam làm dâu miền Bắc nên phong tục hai miền được hòa quyện lưu giữ. Hương mùi già ngày cuối năm và món thịt đông ngày Tết vẫn được gia đình tôi trân quý mỗi độ Xuân về. Má chọn hoa đào trang trí để giữ gìn không khí mùa Xuân xứ Bắc.

Ảnh minh họa: Phim Cậu Út Cậu Con Cúc.

Dù đang sống trong thời hiện đại hóa, bỏ bớt nhiều phong tục xưa, Tết nay đơn giản nhiều nhưng gia đình tôi vẫn lưu giữ một số nét truyền thống, bản sắc dân tộc như mặc tà áo dài dạo phố Ông Đồ xin chữ thư pháp hàng năm. Má nói vẻ đẹp của Tết, dù là xưa hay nay, đều là được sum vầy với gia đình, bà con dòng họ, thầy cô, bạn bè. Được nhìn thấy nhau, được trò chuyện, dù là trực tiếp hay qua màn hình nhờ internet, thì trong lòng đều cảm nhận rất rõ ý nghĩa của Tết, của Xuân yêu thương.