Thái Lan đặt cược cải cách giáo dục để phá 'bẫy thu nhập trung bình'
Phó Thủ tướng Thái Lan Yodchanan Wongsawat tin rằng ông đã tìm ra chìa khóa để giúp đất nước thoát khỏi 'bẫy thu nhập trung bình' kéo dài hàng thập kỷ, đó là phát triển nguồn nhân lực.
Hiện ông đang đặt cược tương lai đất nước vào một lộ trình cải cách giáo dục đầy tham vọng, nhằm đưa Thái Lan trở thành nền kinh tế giá trị cao.
“Việc tái cấu trúc sẽ được thực hiện thông qua cải cách lập pháp lấy giáo dục làm trung tâm, được gọi là dự luật Vốn con người”, chính là kế hoạch xây dựng một đạo luật giáo dục quốc gia mang tính đột phá.
Bốn trụ cột cải cách
Với cương vị Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đại học, Khoa học, Nghiên cứu và Đổi mới, ông Yodchanan là một trong 8 thành viên nội các thuộc đảng Pheu Thai – đối tác liên minh lớn thứ hai. Các bộ chủ chốt khác do đảng này nắm giữ gồm Giáo dục, Lao động, Phát triển xã hội và An ninh con người, cùng Nông nghiệp và Hợp tác xã.
Các cải cách của ông Yodchanan nhằm mở rộng giáo dục vượt ra ngoài khuôn khổ lớp học, xây dựng nền tảng vốn con người vững chắc để thích ứng với một nền kinh tế toàn cầu ngày càng biến động và khó lường.
Dự luật Vốn con người có 4 mục tiêu: Nâng cao năng lực nghề nghiệp của giáo viên; tạo ra các lộ trình học tập linh hoạt, gắn với quyền của người học; tối đa hóa tiềm năng của giáo dục miễn phí thông qua phân bổ ngân sách hiệu quả hơn; và phát triển nguồn nhân lực phù hợp nhu cầu thị trường lao động thông qua một “Siêu ủy ban năng suất”.
Ông cho biết, chiến lược cải cách cũng sẽ đồng bộ hóa các cơ quan quản lý giáo dục vốn đang hoạt động rời rạc. “Chúng tôi sẽ theo đuổi các mục tiêu này bằng cách phá vỡ các rào cản cục bộ”, khu vực công và tư sẽ hợp tác để xây dựng một hệ sinh thái học tập đáp ứng nhu cầu thực tế.
Tham vọng lớn
Dự luật này sẽ là nền tảng trong tầm nhìn phát triển quốc gia mới của chính phủ, dựa trên khoa học và công nghệ. “Mục tiêu là đáp ứng nhu cầu thị trường lao động và tạo cơ hội cho mọi người”, ông nói. “Một nền giáo dục tốt sẽ cung cấp nguồn nhân lực chất lượng, là nền tảng cho động lực tăng trưởng mới của Thái Lan”.
Dự luật đã tổng hợp điểm mạnh của tất cả các dự thảo luật giáo dục do các đảng khác đề xuất, nhằm đẩy nhanh tiến trình lập pháp và xác định rõ định hướng. “Chúng tôi sẽ thực hiện điều này trong vòng 2 năm”, ông bổ sung.
Được ban hành từ năm 1999, Luật Giáo dục quốc gia hiện hành được đánh giá là lỗi thời, nhưng các nỗ lực cải cách trước đây đều chưa thành công. Cuối năm ngoái, Quốc hội đã chuẩn bị xem xét một dự luật mới, nhưng quá trình bị gián đoạn do cuộc bầu cử sớm và việc giải tán Hạ viện.
Trợ lý Giáo sư Athapol Anunthavorasakul (Đại học Chulalongkorn) bày tỏ sự ủng hộ đối với nỗ lực cải cách của vị Bộ trưởng mới, cho rằng tầm nhìn như vậy hiếm thấy trong giới chính trị.
“Ông ấy tiếp nhận nhiệm vụ với ý chí chính trị rõ ràng nhằm giải quyết các vấn đề mang tính cấu trúc”. Thay vì để các cơ quan hoạt động độc lập, ông Yodchanan cam kết thúc đẩy hợp tác liên ngành để triển khai chiến lược. Ông Athapol cho rằng, “khi các bên chỉ tập trung vào mục tiêu ngắn hạn riêng lẻ, nỗ lực thường bị lãng phí. Ngược lại, sự phối hợp chặt chẽ có thể mang lại kết quả trong ngắn, trung và dài hạn”.
Rào cản không nhỏ
Tuy nhiên, ông Athapol cũng cảnh báo vẫn còn nhiều rào cản mang tính cấu trúc. Chẳng hạn “mức độ hợp tác giữa các nhóm chính trị, công chức và các bên liên quan trong giáo dục sẽ đi xa đến đâu” trong khi phong cách làm việc quan liêu cứng nhắc vốn ăn sâu trong các cơ quan Thái Lan. Mỗi cơ quan thường chỉ tập trung vào các chỉ tiêu riêng.
Cách làm này “từ lâu đã là rào cản đối với cải cách giáo dục” và hiện chính phủ dự kiến giải quyết vấn đề bằng các công cụ như “Siêu ủy ban vốn nhân lực” và một lộ trình buộc 5 bộ phối hợp với nhau. Theo ông Athapol, “nếu vượt qua được thách thức này, chúng ta sẽ thấy một bộ máy hành chính được tái cấu trúc”.
Bên cạnh đó, yếu tố then chốt là sự tham gia rộng rãi của xã hội. “Người dân lo ngại rằng nếu chính phủ vội vàng thông qua luật, cải cách sẽ chỉ mang tính hình thức, như rượu cũ trong bình mới”.
Thách thức thứ ba là phá vỡ cấu trúc giáo dục truyền thống thông qua hệ thống “ngân hàng tín chỉ”, cho phép chuyển đổi kinh nghiệm và kỹ năng trong công việc thành tín chỉ học tập. “Nhưng việc xây dựng cơ chế công nhận và thuyết phục nhà tuyển dụng sẽ không dễ dàng”, ông nói.
Thách thức thứ tư là đảm bảo quá trình chuyển đổi suôn sẻ, khi tất cả các bên liên quan, từ giáo viên đến nhà quản lý đều cần thời gian thích nghi với hệ thống mới.
Lộ trình 5 năm
Ngày 20/4, Bộ trưởng Giáo dục Prasert Jantararuangtong đã công bố lộ trình cải cách giáo dục 5 năm, bắt đầu từ năm nay với việc cải tổ cơ cấu và giảm gánh nặng hành chính cho giáo viên để họ tập trung vào giảng dạy.
Năm tiếp theo, hệ thống quản lý và bếp ăn trường học sẽ được tập trung hóa, cơ chế ngân sách mới được triển khai và các trung tâm bảo vệ quyền người học khu vực sẽ được thành lập.
Đến năm 2028, trọng tâm sẽ chuyển sang nâng cao chất lượng giáo viên thông qua cải thiện cơ sở đào tạo và chuẩn bị cho chương trình học mới. Năm sau đó, trí tuệ nhân tạo sẽ được áp dụng để hỗ trợ giảng dạy và cải thiện phân bổ ngân sách.
Đến năm thứ năm (2030), mục tiêu là sinh viên tốt nghiệp đạt chuẩn quốc tế và có thể tiếp cận việc làm chất lượng cao.
Ông Peerawit Khantisuk, thành viên nhóm chính sách của đảng Pheu Thai cho biết, “trong khi chuẩn bị dự luật giáo dục quốc gia mới, chúng tôi cũng sẽ triển khai các biện pháp khác”. Các cơ quan sẽ vận hành đồng bộ ngay từ đầu, Bộ Thương mại cũng được huy động để giảm áp lực tài chính cho phụ huynh, qua đó giảm tỷ lệ bỏ học.
Giáo sư Sompong Jitradub, cố vấn Quỹ Bình đẳng Giáo dục đánh giá tổng thể các tín hiệu là tích cực, nhưng cho rằng cải cách hiện mới giải quyết khoảng 30% vấn đề. “Rào cản lớn nhất vẫn là bộ máy quản lý tập trung nặng nề, vốn hạn chế các bước tiến cải cách đáng kể”, ông nói.
Tổng thể, kế hoạch cải cách giáo dục của Thái Lan mang tham vọng lớn và định hướng rõ ràng, nhưng thành công sẽ phụ thuộc vào khả năng vượt qua các rào cản thể chế và tạo được sự phối hợp thực chất giữa các bên liên quan.
Tin nóng
Lãnh đạo nhiều ngân hàng lớn cho biết mặt bằng lãi suất đang chịu sức ép từ thanh khoản, tăng trưởng tín dụng và biến động quốc tế, khiến chi phí vốn tăng và NIM bị co hẹp.
Giá vàng hôm nay (26-4): Giá vàng miếng và vàng nhẫn bật tăng 800.000 đồng/lượng, lên sát ngưỡng 169 triệu đồng/lượng bán ra tại một số thương hiệu vàng lớn. Trong khi đó, giá vàng thế giới ghi nhận mức giảm hơn 2% tính chung cả tuần.
Ngày 24/4, tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026. Tại đại hội, BIDV thông qua mục tiêu tăng trưởng năm 2026 với mức tăng tổng tài sản 5 - 10%, kiểm soát nợ xấu dưới 1,6%; hướng tới trở thành ngân hàng lớn - mạnh - xanh hàng đầu Đông Nam Á, sớm lọt top châu Á.
Từ những việc nhỏ, nhiều mẹ bỉm đang âm thầm tạo thêm nguồn thu tại nhà. Dù không lớn ngay lập tức, nhưng nếu duy trì đều, khoản tiền này có thể trở thành 'phao tài chính' đáng kể.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) gần đây đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc xuống 0,1 điểm phần trăm do các cú sốc từ cuộc chiến tại Iran, nhưng Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva cho biết nền kinh tế Trung Quốc vẫn có khả năng chống chịu và còn nhiều tiềm năng tăng trưởng.
Thị trường cà phê trong nước ghi nhận nhịp giảm mạnh sau chuỗi ngày neo ở mức cao, phản ánh rõ tác động từ xu hướng đi xuống của giá cà phê thế giới. Diễn biến này cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn điều chỉnh, trong bối cảnh áp lực từ bên ngoài gia tăng.
Tin mới
Ngày 26.4 hằng năm được cộng đồng quốc tế kỷ niệm là Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới (World Intellectual Property Day) theo sáng kiến của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO). Đây là dịp để nâng cao nhận thức của xã hội về vai trò của hệ thống sở hữu trí tuệ trong việc khuyến khích sáng tạo, thúc đẩy đổi mới và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội.
Kết quả kinh doanh khởi sắc ngay từ đầu năm tạo nền tảng để Petrosetco tăng tốc chiến lược mới: góp 2.200 tỷ đồng tham gia liên danh đầu tư 3 nhà máy xử lý nước thải quy mô lớn theo hình thức BT tại TP HCM.
Chiều 24-4, Hội đồng quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động tổ chức hội nghị đối thoại về an toàn, vệ sinh lao động theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối với 23 điểm cầu các tỉnh, thành phố. Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Mạnh Khương chủ trì hội nghị.
Nhà sách Cá Chép Võ Văn Tần tại TP.HCM sẽ ngừng hoạt động sau chương trình tri ân đến giữa tháng 6/2026, kết thúc hành trình hơn một thập kỷ gắn bó với độc giả.
Chiều 22/4, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Bùi Duy Cường đã chủ trì hội nghị làm việc với các phòng chuyên môn và các đơn vị khối nông nghiệp nhằm triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, tập trung thúc đẩy tăng trưởng ngành năm 2026.
Tuần từ ngày 20 tới ngày 26/4, giá vàng SJC giảm 2,2 triệu đồng/lượng ở chiều mua và giảm 3,2 triệu đồng/lượng ở chiều bán. Giá vàng nhẫn cùng giảm 2,7 triệu đồng/lượng ở cả chiều mua và chiều bán.
Với gần 69,9 triệu cổ phiếu đang lưu hành, ước tính Saigonres dự kiến sẽ phát hành thêm hơn 13,97 cổ phiếu. Nếu phát hành thành công, vốn điều lệ của Saigonres dự kiến tăng từ 698,75 tỷ đồng, lên 838,5 tỷ đồng.
Sau gần một năm triển khai, mô hình chính quyền 2 cấp ở Nghệ An đang chuyển biến rõ nét, khi cấp xã thực sự trở thành 'tuyến đầu' trong giải quyết công việc. Từ kiện toàn đội ngũ cán bộ đến đẩy mạnh chuyển đổi số, những chuyển động từ cơ sở đang tạo nền tảng quan trọng để bộ máy vận hành thông suốt, phục vụ người dân và doanh nghiệp hiệu quả hơn.