Thái Nguyên làm mới sản phẩm du lịch từ cây chè

Những đồi trà ngát xanh tại xã La Bàng xuân Bính Ngọ. Ảnh: Bảo Hân

Xuân về nơi đệ nhất danh trà

Được mệnh danh là vùng đất “đệ nhất danh trà”, từ lâu trà Thái Nguyên đã trở thành cây kinh tế mũi nhọn đem lại đời sống ấm no cho người dân. Nhất là khi Thái Nguyên mở rộng địa giới hành chính, sáp nhập tỉnh Bắc Kạn, cây trà càng có giá trị trong cả đời sống vật chất lẫn tinh thần của 51 dân tộc anh em sinh sống trên địa bàn.

Người Dao tưng bừng xuống các nương chè La Bàng xuân mới. Ảnh: Bảo Hân

Anh Vũ Đăng Khoa (du khách ở Hà Nội) cho biết: “Trà Thái Nguyên đã nức tiếng lâu nay với những cái tên Tân Cương, La Bàng… Những địa danh này gần Hà Nội, nay lại dễ đến hơn vì đường sá thuận lợi. Gia đình tôi chọn du xuân tại đây và rất vừa ý với cảnh quan thơ mộng, vừa có phong tục văn hóa phong phú nơi đây”.

Cảm nhận của anh Khoa đồng điệu với nhiều du khách khi về La Bàng mùa xuân này và họ được chứng kiến ngay từ những ngày đầu năm mới, bà con cộng đồng người Tày, Nùng, Dao, Thổ, Sán Chí, Kinh, Thái… đã thi đua sản xuất. Trên những khoảnh đồi san sát như bát úp, bà con vừa hái chè vừa làm du lịch rộn ràng tiếng cười nói về một vụ mùa bội thu.

Cuộc sống bình yên tại những đồi trà ở sườn tây Tam Đảo. Ảnh: Bảo Hân

Tại homestay của mình, vào ngày mùng 4 Tết (tức 20-2) anh Bàn Văn Linh (ở thôn Đồng Khuôn, xã La Bàng) đã tổ chức thi hái chè. Dù là cuộc thi cấp thôn nhưng vẫn được tổ chức bài bản và có sự tham gia của đại diện nhiều hợp tác xã chè trên địa bàn. Giải thưởng lớn nhất của cuộc thi chính là niềm vui của tất cả người tham gia trong đó có rất nhiều du khách.

Chị Nguyễn Thùy Dương (ở Hà Nội) cho biết, hái chè cũng đòi hỏi kỹ thuật vừa nhanh, vừa chính xác. Thời gian để hái búp chè ngon nhất cũng được tính toán để chè qua một đêm còn ngậm hương của đất trời trong búp xanh.

Là người đầu tiên mở homestay tại địa phương, anh Bàn Văn Linh nói về dự định của năm 2026, mong muốn đóng góp làm sống lại thương hiệu chè Tam Đảo để cả nước biết đến một vùng chè nổi tiếng bên sườn tây dãy núi đã đi vào thơ ca.

Thương hiệu trà Tam Đảo sẽ được khôi phục bằng mong muốn của người dân. Ảnh: Bảo Hân

Dự định này của anh Linh cũng hòa chung cùng khát vọng của người dân vùng chè Thái Nguyên. Anh Đỗ Mạnh Hùng, Giám đốc Công ty trà Hùng Thái - chủ nhân thương hiệu trà Lão Bản tin tưởng, xuân Bính Ngọ đến với những tín hiệu vui khi những mẻ trà đầu năm mới đem lại chất lượng và giá trị kinh tế cao cho bà con. Đó không chỉ là nền tảng để hình thành các sản phẩm văn hóa du lịch đặc trưng trong tương lai.

Hướng tới phát triển xanh

Anh Phùng Minh Trường (dân tộc Dao, thành viên Hợp tác xã du lịch Cửa Tử, xã La Bàng, Thái Nguyên) cho biết, nhà anh có một mẫu chè nguyên liệu, đem lại thu nhập 200 - 300 triệu đồng/năm. Nếu ổn định như từ đầu năm 2026, giá trà thu mua cao, người dân sẽ yên tâm hơn để kết hợp làm du lịch xanh trên đất đồi chè, đầu tư máy móc cho ra những sản phẩm chè chất lượng, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ ngày càng khắt khe trong và ngoài nước.

Cây trà đem lại sinh kế cho cộng đồng các dân tộc Thái Nguyên. Ảnh: Bảo Hân

“Thái Nguyên vùng nào cũng có trà, trong đó, La Bàng và Tân Cương được đánh giá cao về chất lượng. Nhờ thổ nhưỡng phù hợp, chè thành phẩm xuất khẩu có thể đạt giá lên đến 5 triệu đồng/kg. Riêng La Bàng là nơi những đồi chè đẹp nhất Thái Nguyên”, anh Phùng Minh Trường tự hào giới thiệu về quê hương mình.

Cùng với Tân Cương, địa danh La Bàng được biết đến là vùng chè nổi tiếng nằm dưới chân dãy Tam Đảo. Bà Nguyễn Thị Hải, Giám đốc Hợp tác xã chè La Bàng cho biết, bà con dân tộc nơi đây đang sở hữu nhiều gốc trà cổ thụ có giá trị. Mỗi sớm tinh mơ, những búp chè non được tuyển chọn kỹ lưỡng, những mẻ trà được sao chế công phu, cùng các hoạt động tái hiện câu chuyện văn hóa và nghề trà truyền thống.

Cuộc thi hái trà tại homestay anh Bàn Văn Linh vào ngày mùng 4 Tết thu lại thành quả là niềm vui của người dân địa phương và du khách. Ảnh: Bảo Hân

Ông Nguyễn Tùng Lâm, Trưởng phòng Quản lý du lịch, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên cho biết, Thái Nguyên hôm nay có tới 51 dân tộc anh em cùng sinh sống. Cây trà vừa đem lại nguồn lợi kinh tế, vừa mang lại giá trị văn hóa tinh thần cho cộng đồng các dân tộc.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ bà con vẫn hăng say sản xuất trên những triền đồi. Ảnh: Bảo Hân

Với tầm nhìn dài hạn, theo ông Vương Quốc Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, thành công của các lễ hội trà tổ chức với quy mô khác nhau trên địa bàn thời gian qua không chỉ tôn vinh giá trị cây chè và văn hóa trà Thái Nguyên, mà còn khẳng định vị thế, uy tín của danh trà Thái Nguyên trên bản đồ trà Việt Nam và thế giới. Những cách làm du lịch mới cũng tạo động lực để địa danh trồng trà nổi tiếng tiếp tục phát huy tiềm năng, thế mạnh, gắn phát triển kinh tế với gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Năm 2025, tổng diện tích trà Thái Nguyên đạt khoảng 23.700ha, với tổng sản lượng chè búp tươi đạt khoảng 280.000 tấn. Hiện tại, có 196 sản phẩm chè được chứng nhận OCOP từ 3 đến 5 sao. Trong tương lai, Thái Nguyên xác định diện tích và sản lượng chè đang tiếp tục được mở rộng, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và đưa trà Thái Nguyên trở thành thương hiệu quốc tế.

Ngân Hạ - Bảo Hân