Thăm dò 3 khu vực nghi có hố chôn tập thể tại công viên Lê Thị Riêng

Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn và kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng thảo luận về các địa điểm nghi vấn. Ảnh: Hoài Bảo.

Sáng 15/6, Bộ Tư lệnh TP.HCM phối hợp với nhóm nghiên cứu của kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng cùng các nhân chứng đơn vị chuyên môn triển khai khảo sát, thăm dò tại 3 khu vực nghi có hố chôn tập thể trong Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM).

Đây là hoạt động được triển khai theo kết luận của Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515 quốc gia), trong hội thảo ngày 8/6. Diễn ra ngày 15-18/6, hoạt động nhằm thu thập thêm cơ sở khoa học phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Phát biểu trong buổi khảo sát, Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn, Phó chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM, cho biết đợt khảo sát tập trung tại 3 khu vực nghi vấn được ký hiệu A, B và C.

Trong đó, khu vực A nằm ở phía đông Nhà truyền thống trong Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (có tâm tham chiếu tại tọa độ 10.78462, 106.66466) với diện tích khoảng 500 m2. Khu vực B được cho là gần cà phê sân Chim (có tâm tham chiếu tại tọa độ 10.78399, 106.66458) với diện tích khoảng 1.200 m2. Khu vực C là gần cầu Thê Húc (có tâm tham chiếu tại tọa độ 10.78433, 106.66443) với diện tích khoảng 800 m2.

"Các vị trí này được lựa chọn trên cơ sở đối chiếu nhiều nguồn tư liệu lịch sử, lời kể nhân chứng, bản đồ quân sự và kết quả nghiên cứu trước đó. Kết quả khảo sát lần này sẽ là cơ sở để xác định các điểm cần đào thăm dò trong giai đoạn tiếp theo", Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn cho hay.

Máy IDS Duo Detector của Đại học Tự nhiên TP.HCM được sử dụng trong quá trình thăm dò, tìm kiếm mộ tập thể liệt sĩ tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng. Ảnh: Hoài Bảo.

Cung cấp thêm thông tin về các khu vực khảo sát, kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng cho biết khu vực A là vị trí được nhiều nhân chứng nhắc đến nhất trong quá trình nghiên cứu. Theo các nguồn tư liệu thu thập được, dải nghi vấn có khả năng kéo dài theo hướng cầu Thê Húc hiện nay.

Từ khu vực A, nhóm nghiên cứu đề xuất mở rộng phạm vi khảo sát lên khoảng 5.000 m2 nhằm kiểm tra toàn bộ chiều dài của dải nghi vấn.

Theo ông Thắng, một số nhân chứng cho biết ngoài rãnh chôn chính còn tồn tại các rãnh dự phòng nằm song song. Đây là cơ sở để lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng phạm vi kiểm tra nếu kết quả quét radar xuất hiện tín hiệu bất thường.

Khu vực C được đưa vào khảo sát nhằm kiểm tra phần kéo dài của dải nghi vấn tại điểm A. Theo nhận định của nhóm nghiên cứu, A và C có thể nằm trên cùng một tuyến rãnh chôn tập thể phát triển theo hướng bắc - nam. Việc khảo sát đồng thời hai vị trí sẽ giúp xác định quy mô và chiều dài thực tế của khu vực nghi vấn.

Công binh tiến hành dò mìn trước khi radar xuyên đất hoạt động. Ảnh: Hoài Bảo.

Trong khi đó, khu vực B được cho là nằm gần quán cà phê Sân Chim, là vị trí chưa có nhiều thông tin từ nhân chứng. Nghi vấn chủ yếu được hình thành từ việc phân tích ảnh chụp trên không năm 1969.

"Khu vực này đã trải qua nhiều lần cải tạo và san lấp nên địa tầng có thể bị xáo trộn đáng kể. Vì vậy, cần có dữ liệu từ radar xuyên đất để đánh giá chính xác hơn", ông Thắng cho hay.

Nhóm nghiên cứu cũng tiếp tục đối chiếu các nguồn tư liệu liên quan đến khu vực gần cổng đường Cách Mạng Tháng Tám. Theo thông tin do một số nhân chứng cung cấp, nơi đây từng là nghĩa địa Pháp kiều trước năm 1975. Hiện một phần khu vực nằm trong phạm vi dự án metro. Các chuyên gia đánh giá đây là địa bàn có mức độ nhiễu cao do tồn tại nhiều lớp chôn cất qua các thời kỳ.

Ông Thắng cho biết thêm một số nguồn tư liệu còn đề cập đến các rãnh chôn hẹp dọc bờ hồ, nơi có thể an táng bộ đội, chiến sĩ biệt động và người dân qua đời. Sau gần 60 năm, hài cốt có khả năng đã phân hủy mạnh và trộn lẫn với nhau, khiến công tác xác định vị trí gặp nhiều khó khăn.

Theo đại diện Bộ Tư lệnh TP.HCM, mục tiêu của đợt khảo sát là tập trung xác định những khu vực có dấu hiệu bất thường dưới lòng đất. Dữ liệu thu được sẽ được tổng hợp, phân tích và đối chiếu với tư liệu lịch sử trước khi đề xuất các bước tìm kiếm tiếp theo.