'Thảm họa' Internet Iran

Iran đã duy trì tình trạng cắt Internet toàn quốc liên tục 38 ngày, phá vỡ mọi kỷ lục trước đó và trở thành vụ chặn kết nối mạng cấp quốc gia dài nhất lịch sử.

Ngày 6/4, tổ chức giám sát Internet NetBlocks xác nhận Iran đã lập kỷ lục toàn cầu về thời gian cắt Internet trên toàn cầu.

"Đây là thời gian cắt Internet cấp quốc gia dài nhất từng được ghi nhận trên toàn cầu, vượt qua tất cả sự kiện tương tự về mức độ nghiêm trọng, bước vào ngày thứ 38 ngày liên tiếp, tương đương 888 giờ", NetBlocks viết.

Tình trạng mất kết nối bắt đầu từ ngày 28/2, ngay sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran. Tại thời điểm đó, tốc độ Internet của nước này giảm xuống còn 4% so với mức bình thường. Đến tháng 3, con số đó tiếp tục giảm xuống chỉ còn 1% và duy trì ở mức đó suốt cả tháng.

Kỷ lục trước đó thuộc về Sudan với 36 ngày vào năm 2019. Iran đã vượt qua mốc đó và tiếp tục kéo dài, chưa có dấu hiệu dừng lại.

NetBlocks nhấn mạnh đây là lần đầu tiên một quốc gia từng có kết nối Internet đầy đủ lại quay về chỉ vận hành mạng nội bộ quốc gia. Các cuộc chiến khác như Ukraine và Gaza không khiến toàn bộ một quốc gia mất kết nối mạng với thế giới.

Chính phủ Iran áp dụng hệ thống "danh sách trắng", chỉ cho phép những người được phê duyệt truy cập Internet. Người phát ngôn chính phủ Fatemeh Mohajerani cho biết chỉ những ai có thể "đưa thông tin ra ngoài" mới được phép kết nối, tức quan chức, tổ chức nhà nước và hãng tin được chỉ định.

Pavel Durov, nhà sáng lập Telegram, ước tính khoảng 50 triệu người Iran đang tham gia "kháng cự kỹ thuật số" bằng cách dùng nền tảng này bất chấp lệnh cấm. "Chính phủ hy vọng mọi người sẽ dùng ứng dụng nhắn tin có kiểm duyệt , nhưng họ lại đổ xô dùng VPN", Durov nói.

Một phụ nữ 47 tuổi ở Isfahan chia sẻ với AFP rằng gia đình cô liên tục tìm cách kết nối lại, chỉ để nghe được tin tức đáng tin cậy.

Chính phủ Iran đã tịch thu chảo vệ tinh và chặn Starlink để ngăn kết nối ra bên ngoài. Một số người Iran thậm chí di chuyển đến biên giới Thổ Nhĩ Kỳ chỉ để có thể truy cập Internet.

Tính cả đợt cắt Internet 20 ngày trong tháng 1 do các cuộc biểu tình, người Iran đã trải qua 65% thời gian của năm 2026 mà không có kết nối mạng.

Ông Sattar Hashemi, Bộ trưởng Truyền thông Iran thừa nhận việc cắt Internet khiến nền kinh tế thiệt hại 35,7 triệu USD mỗi ngày. Doanh số bán hàng trực tuyến giảm 80% và chỉ số sàn giao dịch chứng khoán Tehran mất 450.000 điểm trong 4 ngày.

"Khi kết nối quốc tế bị cắt và dịch vụ trong nước gặp hạn chế, nhiều gia đình không thể liên lạc với người thân vào đúng lúc cần thiết nhất", NetBlocks nhấn mạnh và kêu gọi lập tức dỡ bỏ lệnh phong tỏa nhấn mạnh.

Hiện tại, chính phủ Iran chưa cho biết thời điểm khôi phục kết nối đầy đủ.

Minh Hoàng

Nguồn Znews: https://znews.vn/iran-lam-dieu-hiem-co-trong-lich-su-post1641500.html