Tháng 7 về nguồn

Cuộc hội ngộ xúc động

Cứ đến tháng 7 hàng năm, bà Nguyễn Thị Ngọc Trâm cùng con gái ở xã Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh vào Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn để thắp hương cho chồng là liệt sĩ Nguyễn Bá Linh. Buổi trưa ở nghĩa trang trời năng oi nồng kèm theo những đợt gió Lào rát bỏng, nhưng bà vẫn cặm cụi ngồi bên mộ của ông. Cứ thế những giọt nước mắt lặng lẽ rơi trên khuôn mặt đã hằn lên nếp nhăn theo thời gian.

Bà Trâm xúc động chia sẻ: “Bà con anh em đều khuyên tôi đưa ông về quê nhưng mỗi lần đến đây tôi thấy ông và các đồng đội được chăm sóc chu đáo, trên mộ lúc nào cũng có hương khói đầy đủ nên tôi cảm thấy ấm lòng, yên tâm hơn và quyết định để ông ở lại cùng đồng đội”.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Trâm ngồi bên mộ chồng - Ảnh: N.D

Trong những cuộc hành hương về nguồn của các thân nhân liệt sĩ, cựu chiến binh trở lại chiến trường xưa có những câu chuyện xúc động. Những ngày tháng 7, cùng với dòng người lặng lẽ trên khắp mọi miền đất nước tìm về Quảng Trị, bước chân của các cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong càng thêm bồi hồi, thổn thức.

Ông Trần Đình Đông, Hội Cựu chiến binh xã Đông Thành, tỉnh Nghệ An chia sẻ: “Ký ức mãi mãi không thể nào quên được, tôi cũng tự động viên bản thân ngày nào mình còn khỏe thì cố gắng trở lại nơi này để thắp nén hương cho đồng đội của mình”.

Năm tháng đi qua, ký ức về mảnh đất này và nỗi niềm thương nhớ những đồng đội đã ngã xuống vẫn tươi xanh trong trái tim, trong câu chuyện của những người ở lại.

Về nguồn để tri ân

Quảng Trị bây giờ đã hồi sinh bằng sức sống mới với những sắc màu trù phú, ấm no. Mỗi lần đi qua, những cái tên như Trường Sơn, Đường 9, Thành Cổ... mãi mãi là sự nhớ nhung khắc khoải của những người lính, người cựu chiến binh năm xưa, và cả những gia đình của thân nhân liệt sĩ.

Trở lại nơi này, với những người từng sống và chiến đấu là hồi ức của sự hội ngộ, với những thân nhân liệt sĩ là nỗi nhớ niềm thương, với thế hệ hôm nay đó là sự tri ân, biết ơn. Bởi thế khi đặt chân đến mảnh đất này một lần nữa cũng nhắc họ rằng: Quá khứ không bao giờ được lãng quên.

Những cựu chiến binh thắp hương cho đồng đội ở Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn - Ảnh: N.D

Giữa dòng người đến dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9 và các nghĩa trang ở trên mảnh đất Quảng Trị, màu áo xanh thanh niên nổi bật giữa sắc trắng của hàng nghìn bia mộ. Họ lặng lẽ lau từng phần mộ, cắm từng bông hoa, thắp từng nén hương với sự thành kính. Có nhiều người lần đầu đặt chân đến mảnh đất này nhưng đều mang theo chung một cảm xúc, đó là sự biết ơn.

“Tôi thật sự rất xúc động, biết ơn thế hệ đi trước, những người trẻ như mình phải cố gắng phấn đấu thật nhiều để góp phần xây dựng quê hương”, chị Nguyễn Thị Thảo Nguyên, ở phường Sơn Trà, TP. Đà Nẵng cho biết.

Tỉnh Quảng Trị hiện có 157 nghĩa trang liệt sĩ với hơn 74.000 phần mộ. Những năm qua, công tác chăm sóc nghĩa trang ở Quảng Trị như tôn tạo, trùng tu, làm sạch đẹp nhà bia, phần mộ đặc biệt được quan tâm thể hiện niềm tri ân đối với các anh hùng liệt sĩ. Việc chung tay chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ ở Quảng Trị đã trở thành một phong trào có sức lan tỏa sâu rộng và được các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia. Hàng năm, các tổ chức, đoàn thể đã dành hàng nghìn ngày công chăm sóc, tu sửa, làm sạch đẹp khuôn viên các nghĩa trang liệt sĩ.

Ông Nguyễn Vũ Quang, Giám đốc Trung tâm Quản lý nghĩa trang liệt sĩ, Sở Nội vụ cho biết: “Chúng tôi đã trang bị đầy đủ cơ sở vật chất để đón tiếp thân nhân liệt sĩ. Đối với các nghĩa trang thường xuyên vệ sinh sạch sẽ các khu mộ, đồng thời tổ chức đón tiếp chu đáo các đoàn về viếng. Đặc biệt từ ngày 1/7/2026, các nghĩa trang đón tiếp và tổ chức lễ viếng từ 19 giờ-21 giờ mỗi tối”.

Ở nơi yên nghỉ của hàng nghìn liệt sĩ, vẫn còn hàng trăm, hàng nghìn tấm bia chưa có tên và đâu đó vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa được tìm thấy hài cốt để trở về với đất mẹ. Những khoảng trống ấy là nỗi day dứt không bao giờ nguôi ngoai đối với những người lính còn sống, với thân nhân liệt sĩ và với cả dân tộc.

Tháng 7 về như một lời hẹn ước, những người lính tóc đã bạc lại trở về chiến trường xưa để thắp nén hương hay thả hoa đăng để nhớ về đồng đội, đồng thời trao gửi cho thế hệ trẻ ngọn lửa của ký ức và lòng biết ơn. Bởi tri ân chính là sự ghi nhớ lịch sử và trân trọng quá khứ để có được cuộc sống ấm no hạnh phúc của ngày hôm nay.