Thặng dư thương mại của Trung Quốc cao chưa từng thấy

Ảnh minh họa - Ảnh: Bloomberg.

Những số liệu này một lần nữa cho thấy sự bền bỉ của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong bối cảnh quan hệ thương mại với Mỹ còn căng thẳng.

Trung Quốc thường kết hợp dữ liệu thương mại của tháng 1 và tháng 2 để làm giảm bớt sự biến động liên quan đến kỳ nghỉ Tết âm lịch hàng năm.

Số liệu hải quan Trung Quốc được công bố ngày 10/3 cho thấy thặng dư thương mại của nước này đã tăng mạnh lên mức 213,62 tỷ USD, vượt xa con số kỳ vọng là thặng dư 179,6 tỷ USD.

Trước đó, thặng dư thương mại cả năm 2025 của Trung Quốc đạt 1,19 nghìn tỷ USD, tăng 20% so với năm 2024 và cũng là con số cao chưa từng thấy.

Xuất khẩu của Trung Quốc tăng 21,8% so với cùng kỳ năm trước trong giai đoạn tháng 1-2, vượt xa mức dự báo tăng trưởng 7,1% mà các nhà kinh tế đưa ra trong một cuộc khảo sát của hãng tin Reuters. Nhập khẩu tăng 19,8% trong 2 tháng đầu năm so với một năm trước đó, cũng cao hơn nhiều so với kỳ vọng là tăng 6,3%.

Tổng kim ngạch thương mại hai chiều giữa Trung Quốc và Mỹ trong 2 tháng đầu năm giảm 16,9% so với cùng kỳ năm ngoái, còn 609,71 tỷ nhân dân tệ (88,22 tỷ USD).

Trái lại, thương mại của Trung Quốc với EU tăng 19,9% lên 998,94 tỷ nhân dân tệ. Thương mại của nước này với ASEAN cũng tăng 20,3% đạt 1,24 nghìn tỷ nhân dân tệ.

Các kết quả thương mại này được đưa ra sau khi số liệu công bố ngày 9/3 cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Trung Quốc ghi nhận mức tăng lớn nhất trong hơn 3 năm trong tháng 2 vừa qua, nhờ tiêu dùng được đẩy mạnh trong kỳ nghỉ lễ kéo dài.

Trong tháng 2, CPI của nước này tăng 1,3% so với một năm trước đó, vượt qua dự báo của các nhà kinh tế là tăng 0,8% và cao hơn nhiều so với mức tăng 0,2% trong tháng 1, đồng thời đánh dấu sự gia tăng mạnh nhất của giá tiêu dùng kể từ tháng 1/2023.

Theo ông Zhiwei Zhang, Chủ tịch và nhà kinh tế trưởng tại công ty quản lý tài sản Pinpoint Asset Management, tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ, lạm phát tăng, và mục tiêu tăng trưởng kinh tế cả năm ở mức thấp mà Bắc Kinh đề ra trong kỳ họp Quốc hội thường niên đồng nghĩa rằng Chính phủ Trung Quốc sẽ không tung ra các biện pháp kích cầu bổ sung trong ngắn hạn.

Khai mạc kỳ họp Quốc hội Trung Quốc vào tuần vừa rồi, Thủ tướng Lý Cường công bố mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước GDP từ 4,5-5%, mức thấp nhất kể từ đầu những năm 1990. Khi trình bày báo cáo công tác trước các đại biểu Quốc hội, ông Lý Cường cũng đã thừa nhận tác động của thuế quan Mỹ đối với kinh tế Trung Quốc.

Bắc Kinh và Washington đã rơi vào một cuộc chiến thương mại kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, trong đó cả hai bên tăng và giảm thuế quan đối với hàng hóa của nhau trong suốt năm 2025.

Tuy nhiên, quan hệ đã được cải thiện sau cuộc gặp giữa ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Busan, Hàn Quốc, vào tháng 10/2025.

Thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc hiện đang ở mức 10% - mức áp dụng toàn cầu - sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bãi bỏ các thuế quan mà ông Trump áp theo Đạo luật Quyền lực kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA).

Tuy nhiên, các thuế quan mà Mỹ áp lên hàng Trung Quốc theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 và Mục 232 của Đạo luật Mở rộng thương mại năm 1962 vẫn có hiệu lực đối với một số sản phẩm, lên tới 100%.

Hồi tháng 2, công ty nghiên cứu kinh doanh China Briefing cho biết "do nhiều loại thuế quan hiện có, thuế suất có hiệu lực thực tế đối với nhiều hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ vẫn gần 30%, mức cao nhất của bất kỳ quốc gia nào”.

Điệp Vũ