Mùa đại hội cổ đông 2026: Nâng chuẩn quản trị để củng cố niềm tin thị trường

Toàn cảnh diễn đàn

Đại hội cổ đông - thước đo chất lượng quản trị doanh nghiệp

Diễn đàn Mùa Đại hội đồng cổ đông 2026 với chủ đề “Tuân thủ hay bứt phá, hiệu quả hay bền vững” do Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD) phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam tổ chức đã thu hút gần 1.000 đại biểu tham dự trực tiếp tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và trên nền tảng trực tuyến.

Phát biểu chào mừng diễn đàn, ông Trịnh Sơn Hồng, Quyền Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh cho biết sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư qua từng năm đã khẳng định giá trị và vai trò của diễn đàn trong việc nâng cao chuẩn mực quản trị công ty.

Theo ông Hồng, đại hội đồng cổ đông không chỉ là thủ tục pháp lý thường niên mà còn là dịp quan trọng để doanh nghiệp đối thoại thực chất với cổ đông và thị trường. Chất lượng của từng kỳ đại hội cổ đông cũng chính là thước đo phản ánh chất lượng quản trị của doanh nghiệp và mức độ phát triển của thị trường vốn.

Trong bối cảnh năm 2026 ghi nhận nhiều chuyển động quan trọng của thị trường chứng khoán, yêu cầu minh bạch thông tin và chuẩn mực quản trị đối với doanh nghiệp niêm yết đang ngày càng cao hơn, đặc biệt từ phía các nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư nước ngoài.

Do đó, việc nâng cao chất lượng tổ chức đại hội cổ đông không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn trở thành yếu tố quan trọng để doanh nghiệp củng cố uy tín, nâng cao khả năng tiếp cận dòng vốn quốc tế.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhấn mạnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều kỳ vọng và cơ hội.

Theo ông Dương, việc thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, cùng với triển vọng tiếp tục nâng hạng theo chuẩn MSCI, đang mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế quy mô lớn.

Song song với quá trình phát triển của thị trường, hệ thống khung pháp lý liên quan đến quản trị công ty cũng đang được hoàn thiện nhằm tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

Một trong những dấu mốc quan trọng là việc ban hành Bộ nguyên tắc quản trị công ty Việt Nam (VNCG Code) phiên bản 2026, được xây dựng trên nền tảng các chuẩn mực quản trị của OECD.

Theo đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, kinh nghiệm từ các thị trường khu vực cho thấy khi các nhà đầu tư quốc tế đánh giá một thị trường mới nổi, họ không chỉ quan tâm đến các chỉ số tài chính mà còn đặc biệt chú trọng đến chất lượng quản trị doanh nghiệp.

Trong đó, đại hội đồng cổ đông được xem là nơi thể hiện rõ nhất mức độ minh bạch thông tin, năng lực giải trình của Hội đồng quản trị, văn hóa đối thoại với cổ đông cũng như tầm nhìn chiến lược của doanh nghiệp.

Chủ đề của diễn đàn năm nay vì vậy phản ánh đúng bài toán mà nhiều doanh nghiệp đang đứng trước: tuân thủ pháp luật là điều kiện cần, nhưng để tạo ra sự khác biệt và nâng cao uy tín trên thị trường vốn, doanh nghiệp cần chủ động áp dụng các chuẩn mực quản trị tiên tiến.

Hoàn thiện khung quản trị để nâng cao minh bạch thị trường

Tại diễn đàn, các đại biểu cũng đã cập nhật nhiều thay đổi quan trọng trong hệ thống pháp lý liên quan đến quản trị công ty.

Ông Lê Trung Hải, Phó Trưởng ban Giám sát công ty đại chúng, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết Luật Doanh nghiệp sửa đổi năm 2025 cùng các nghị định hướng dẫn đã bổ sung nhiều quy định mới nhằm tăng cường minh bạch và trách nhiệm quản trị.

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc bổ sung khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi”, nhằm xác định rõ những cá nhân hoặc tổ chức thực sự có quyền chi phối doanh nghiệp, kể cả trong trường hợp không trực tiếp đứng tên sở hữu cổ phần.

Luật mới cũng tăng cường kiểm soát các hành vi kê khai vốn điều lệ không đúng thực tế, đồng thời quy định rõ trách nhiệm cá nhân của người đại diện theo pháp luật trong trường hợp quyết định gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Nghị định 245 sửa đổi Nghị định 155 trong lĩnh vực chứng khoán cũng đưa ra nhiều quy định mới nhằm nâng cao chuẩn mực quản trị công ty.

Theo đó, thành viên Hội đồng quản trị của công ty đại chúng chỉ được tham gia tối đa năm hội đồng quản trị tại các doanh nghiệp khác, đồng thời quy định rõ cơ cấu thành viên không điều hành và tăng cường vai trò của các thành viên Hội đồng quản trị độc lập.

Đáng chú ý, các thành viên Hội đồng quản trị độc lập sẽ phải lập báo cáo riêng tại đại hội cổ đông, qua đó nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trước cổ đông.

Ngoài các quy định mang tính bắt buộc, Bộ nguyên tắc quản trị công ty VNCG Code 2026 cũng đưa ra nhiều khuyến nghị nhằm tiệm cận các thông lệ quản trị tốt của khu vực và thế giới.

Chia sẻ tại diễn đàn, ông Phan Lê Thành Long, Tổng Giám đốc VIOD cho rằng đại hội đồng cổ đông cần được nhìn nhận như một diễn đàn quan trọng để doanh nghiệp thể hiện năng lực quản trị và xây dựng niềm tin với nhà đầu tư.

Theo kết quả đánh giá từ các chương trình thẻ điểm quản trị công ty trong khu vực ASEAN, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã có những cải thiện đáng kể trong công bố thông tin và tổ chức đại hội cổ đông. Tuy nhiên, khoảng cách so với các chuẩn mực quản trị tiên tiến trong khu vực vẫn còn khá lớn.

Một số thống kê cho thấy chỉ khoảng 67% doanh nghiệp công bố đầy đủ tài liệu đại hội cổ đông đúng hạn, trong khi tỷ lệ doanh nghiệp cung cấp tài liệu bằng tiếng Anh cho nhà đầu tư nước ngoài mới đạt khoảng 64%.

Đáng chú ý, tỷ lệ doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ các khuyến nghị của Bộ nguyên tắc quản trị công ty VNCG Code hiện vẫn còn khá thấp.

Theo ông Long, để nâng cao chất lượng quản trị, doanh nghiệp cần coi đại hội cổ đông là cơ hội để truyền tải chiến lược phát triển dài hạn, thảo luận về các rủi ro trọng yếu, kế hoạch phát triển bền vững và lộ trình tích hợp các tiêu chuẩn ESG vào hoạt động kinh doanh.

Những nội dung này không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư đối với doanh nghiệp.

Trần Hương