Tháng kiếm 100 triệu nhưng không biếu mẹ nổi 5 triệu: Tôi mắc sai lầm ngay từ lúc nghĩ mình đã giỏi

"Thu nhập ngày càng cao nhưng cảm giác dư dả thì không", một bạn trẻ than thở.

Thực tế, đây là vấn đề mà không ít người trẻ hiện nay gặp phải. Lương 30 triệu, 50 triệu rồi 100 triệu mỗi tháng nghe qua tưởng như đã bước vào nhóm “ổn định tài chính”, nhưng đến cuối tháng vẫn thở dài vì tài khoản gần như trống rỗng. Thậm chí, có những người kiếm được cả trăm triệu nhưng khi nghĩ đến việc biếu bố mẹ vài triệu mỗi tháng lại chần chừ, đắn đo… không làm được.

Vấn đề không nằm ở con số thu nhập mà ở cách mỗi người nhìn nhận tiền bạc ngay từ đầu. Và đôi khi, sai lầm lớn nhất bắt đầu từ một suy nghĩ rất quen thuộc: “Mình đã giỏi rồi, kiếm được tiền rồi thì chắc chắn sẽ ổn thôi". Đó lại là điểm khởi đầu của hàng loạt sai lầm tài chính mà nhiều người phải mất rất lâu mới nhận ra.

Sai lầm thứ nhất: Nghĩ rằng kiếm được nhiều tiền đồng nghĩa với quản lý tiền giỏi

Rất nhiều người trẻ nhầm lẫn giữa hai khái niệm kiếm tiền và quản lý tiền.

Kiếm được 100 triệu một tháng chắc chắn là một thành tích đáng nể. Nó chứng minh năng lực, sự chăm chỉ và khả năng nắm bắt cơ hội. Nhưng điều đó không tự động biến một người thành người giỏi về tài chính.

Có những người thu nhập 20 triệu nhưng vẫn tiết kiệm được 5 - 10 triệu mỗi tháng. Trong khi đó, có người kiếm 100 triệu nhưng cuối tháng vẫn phải hỏi: “Tiền mình đi đâu hết rồi?”

Bởi kiếm tiền là một kỹ năng, còn quản lý tiền là một kỹ năng hoàn toàn khác. Nếu không học cách kiểm soát chi tiêu, bất kỳ mức thu nhập nào cũng có thể trở nên thiếu.

Sai lầm thứ hai: Mức sống tăng theo thu nhập mà không nhận ra

Một trong những chiếc bẫy tài chính phổ biến nhất chính là lifestyle inflation, tạm hiểu là lối sống phình to theo thu nhập.

Khi lương còn 15 triệu, chúng ta ăn uống đơn giản, ít mua sắm, ít đi chơi xa. Nhưng khi thu nhập tăng lên 50 triệu hay 100 triệu, tiêu chuẩn sống cũng âm thầm tăng theo. Chẳng hạn phải đi ăn nhà hàng sang chảnh, du lịch phải ở trong resort, đồ dùng cũng phải hàng thương hiệu đắt tiền, điện thoại đời mới nhất,...

Tất cả đều có vẻ hợp lý, bởi “mình làm ra tiền thì mình có quyền hưởng”.

Nhưng điều nguy hiểm là sự thay đổi này diễn ra rất chậm, rất tự nhiên, đến mức nhiều người không hề nhận ra mình đang tiêu nhiều hơn mức cần thiết. Và thế là một tháng kiếm 100 triệu nhưng cảm giác tài chính vẫn căng thẳng chẳng khác gì khi còn kiếm 20 triệu.

Sai lầm thứ ba: Tự cho rằng mình đã trưởng thành về tài chính

Có một trạng thái tâm lý khá phổ biến ở người trẻ thành công sớm là sự tự tin quá mức.

Khi mới bắt đầu kiếm được nhiều tiền, chúng ta dễ rơi vào cảm giác rằng mình đã “hiểu cuộc sống”, rằng mình đủ giỏi để tự xoay xở mọi thứ. Vì vậy, rất ít người thực sự dành thời gian để học về tài chính cá nhân. Không lập kế hoạch chi tiêu, không phân bổ tiền cho tiết kiệm, đầu tư hay các nghĩa vụ gia đình.

Mọi thứ vận hành theo cảm hứng: thích thì tiêu, thấy hợp lý thì mua. Cho đến một ngày nhìn lại, mới nhận ra thu nhập cao nhưng tài sản tích lũy gần như không có.

Sai lầm thứ tư: Xem việc biếu bố mẹ là “khi nào dư sẽ làm”

Đây là sai lầm mang tính tâm lý nhiều hơn tài chính. Không ít người nghĩ rằng: khi nào mình thật sự dư dả, thật sự giàu có, khi đó biếu bố mẹ cũng chưa muộn.

Nhưng “dư dả” là một khái niệm rất mơ hồ. Với người kiếm 10 triệu, dư dả có thể là 15 triệu. Với người kiếm 50 triệu, dư dả có thể là 100 triệu. Và với người kiếm 100 triệu, đôi khi họ vẫn nghĩ rằng mình chưa đủ.

Nếu việc biếu bố mẹ chỉ được thực hiện khi “còn dư”, thì rất có thể nó sẽ không bao giờ xảy ra. Bởi chi tiêu luôn có cách để lấp đầy mọi mức thu nhập.

Sai lầm thứ năm: Đánh giá thấp giá trị của những khoản tiền nhỏ

Nhiều người nghĩ rằng 5 triệu mỗi tháng là khoản tiền không đáng kể so với thu nhập 100 triệu. Nhưng mâu thuẫn nằm ở chỗ: chính vì xem nhẹ nên họ không dành riêng khoản đó ra từ đầu.

Nếu ngay khi nhận lương, một người tự động tách 5 triệu cho bố mẹ, 10 triệu tiết kiệm, 10 triệu đầu tư, phần còn lại mới là chi tiêu cá nhân, câu chuyện sẽ hoàn toàn khác. Nhưng khi mọi thứ diễn ra theo kiểu “để cuối tháng tính”, thì tiền thường đã… tiêu gần hết.

Sai lầm thứ sáu: Không xây dựng nguyên tắc tài chính cho bản thân

Cuối cùng, người quản lý tiền tốt không phải là người kiếm được nhiều nhất, mà là người có nguyên tắc rõ ràng với tiền bạc.

Ví dụ, một người sẽ luôn ghi rõ từng khoản chi tiêu, bao nhiêu % thu nhập cho gia đình, tiết kiệm từng nào trước khi chi tiêu và không tăng chi phí sống đột ngột khi thu nhập tăng. Những nguyên tắc này giống như “hệ thống tự động” giúp tiền được phân bổ đúng chỗ, thay vì bị cảm xúc chi phối.

Không có nguyên tắc, tiền bạc dễ trôi đi theo những quyết định bốc đồng.

Sau tất cả những phép tính về thu nhập, chi tiêu hay quản lý tài chính, điều khiến nhiều người giật mình nhất lại không phải là con số tiền đã tiêu, mà là những điều mình đã vô tình bỏ quên trong hành trình kiếm tiền.

Nhiều người trẻ rất chăm chỉ làm việc, họ nỗ lực để có thu nhập tốt hơn, cuộc sống thoải mái hơn, tương lai ổn định hơn. Nhưng trong quá trình đó, có một nghịch lý lặng lẽ xuất hiện: càng mải mê kiếm tiền, họ càng ít khi nghĩ đến việc dành một phần thu nhập cho những người đã nuôi mình lớn.

Không phải vì không thương bố mẹ, chỉ đơn giản là trong danh sách ưu tiên, việc đó thường bị xếp sau rất nhiều thứ khác: tiền nhà, tiền ăn uống, tiền giải trí, tiền mua sắm, tiền du lịch, tiền nâng cấp cuộc sống.

Và rồi việc biếu bố mẹ trở thành một câu chuyện quen thuộc: “Để khi nào dư dả hơn". Nhưng thực tế, tiền bạc rất hiếm khi tự nhiên “dư ra”. Nếu không chủ động dành một phần ngay từ đầu, nó gần như luôn được tiêu hết theo cách này hay cách khác.

Thật ra, với nhiều bậc cha mẹ, vài triệu đồng mỗi tháng không phải là khoản tiền thay đổi cuộc sống của họ. Điều họ cảm nhận nhiều hơn là sự quan tâm và sự trưởng thành của con cái. Đó là cảm giác con mình đã lớn thật rồi, đã biết nghĩ cho gia đình, đã biết rằng thành công của bản thân không chỉ để phục vụ chính mình.

Có một điều rất giản dị nhưng nhiều người chỉ nhận ra khi đã đi rất xa: Bố mẹ không cần con phải thật giàu mới bắt đầu báo hiếu. Đôi khi, chỉ cần một khoản tiền nhỏ nhưng đều đặn, một lời hỏi thăm, hay một sự chủ động nghĩ đến họ trong kế hoạch tài chính của mình cũng đã đủ. Bởi tiền có thể kiếm lại, sự nghiệp có thể xây lại, nhưng thời gian bố mẹ già đi thì không chờ ai cả.

Vì vậy, bài học lớn nhất trong câu chuyện “kiếm 100 triệu nhưng không biếu mẹ nổi 5 triệu” thực ra không nằm ở con số thu nhập, mà nằm ở cách chúng ta sắp xếp giá trị trong cuộc sống. Kiếm được nhiều tiền là một thành tựu đáng tự hào nhưng trưởng thành thật sự là khi một người hiểu rằng trong mọi kế hoạch tài chính của mình, gia đình - đặc biệt là bố mẹ, không nên là điều được nghĩ đến sau cùng.

HẢI MY