Thanh Hóa tăng tốc giải ngân gần 9.500 tỷ đồng vốn đầu tư công

Gấp rút thực hiện các hạng mục cuối của dự án mở rộng đại lộ Lê Lợi đoạn từ ngã tư Phú Sơn đến cầu Đống, thành phố Thanh Hóa (cũ). (Nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh Thanh Hóa)

Thanh Hóa còn gần 9.500 tỷ đồng vốn đầu tư công cần giải ngân trong quý 4/2026, trong khi mục tiêu của tỉnh là hoàn thành 100% kế hoạch trước ngày 30/12.

Trước áp lực thời gian, tỉnh đang tập trung xử lý các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, vật liệu xây dựng và hồ sơ thanh toán, đồng thời gắn tiến độ giải ngân với trách nhiệm của người đứng đầu.

Áp lực giải ngân trong quý 4

Theo báo cáo tại hội nghị đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026 ngày 29/9, tổng kế hoạch vốn đầu tư công của Thanh Hóa năm nay, gồm vốn được giao trong năm và vốn năm 2025 kéo dài, là 19.347,862 tỷ đồng. Đến nay, tỉnh đã phân bổ chi tiết 19.120,284 tỷ đồng cho các đơn vị.

Tính đến ngày 24/9, toàn tỉnh giải ngân được 9.861 tỷ đồng, đạt 50,97% kế hoạch. Riêng từ ngày 15/8 đến 24/9, giá trị giải ngân tăng thêm 2.712,1 tỷ đồng, tương đương tăng 14,03 điểm phần trăm. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, thứ hạng giải ngân của Thanh Hóa cũng được cải thiện, từ vị trí thứ 32 trong tháng 6 lên thứ 17 trong tháng Chín.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng chủ trì hội nghị về đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026. (Nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh Thanh Hóa)

Tuy nhiên, kết quả này vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đề ra. Thanh Hóa còn gần 9.500 tỷ đồng phải giải ngân trong những tháng cuối năm, trong đó phần đáng kể nằm ở các dự án do xã, phường thực hiện và phụ thuộc vào tiến độ thu tiền sử dụng đất.

Đáng chú ý, có 1.516,8 tỷ đồng, tương đương 7,8% tổng kế hoạch vốn, là số vốn chưa phân bổ chi tiết hoặc được các chủ đầu tư xác định không có khả năng giải ngân. Nếu không được phân bổ, điều chuyển kịp thời, tỷ lệ giải ngân cả năm của tỉnh tối đa chỉ đạt khoảng 92,2%.

Theo đánh giá của tỉnh, những nguyên nhân chính làm chậm dòng vốn gồm vướng mắc giải phóng mặt bằng, việc giao và điều chỉnh vốn chưa sát khả năng thực hiện, năng lực một số nhà thầu còn hạn chế, thủ tục đầu tư ở một số dự án kéo dài. Bên cạnh đó, tiến độ nghiệm thu, quyết toán và giải ngân nguồn thu từ đất cũng chưa đáp ứng yêu cầu.

Thanh Hóa đặt mục tiêu đến hết tháng 10 giải ngân tối thiểu 80% kế hoạch vốn, cuối tháng 11 đạt 90% và hoàn thành 100% trước ngày 30/12/2026. Đây là các mốc tiến độ được tỉnh xác định làm căn cứ đôn đốc, đánh giá kết quả thực hiện của từng đơn vị.

Gỡ điểm nghẽn từ mặt bằng đến vật liệu

Giải phóng mặt bằng tiếp tục được xác định là một trong những khâu cần tập trung xử lý để tạo mặt bằng thi công, nghiệm thu và giải ngân vốn.

Ủy ban Nhân dân tỉnh yêu cầu các xã, phường phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất rà soát từng dự án, từng trường hợp còn vướng mắc, xác định rõ nội dung cần giải quyết, trách nhiệm của cơ quan liên quan và thời hạn hoàn thành. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo để xử lý kịp thời.

Tại xã Ngọc Liên, chính quyền địa phương đang vận động các hộ dân còn lại bàn giao mặt bằng cho Dự án nâng cấp tuyến đường từ Quang Trung, huyện Ngọc Lặc đến thị trấn Yên Lâm, huyện Yên Định cũ. Tuyến đường dài gần 20km, đoạn qua xã Ngọc Liên dài gần 10km.

Đến ngày 28/9, trong 48 hộ thuộc diện phải giải phóng mặt bằng tại địa bàn xã, 47 hộ đã đồng thuận bàn giao; một trường hợp đang tiếp tục được vận động, tháo gỡ. Trong quá trình triển khai, dự án được bổ sung hệ thống rãnh thoát nước tại một số khu dân cư, kéo theo yêu cầu giải phóng mặt bằng bổ sung.

Cùng với mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng cũng là yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến tiến độ thi công. Một số công trình, nhất là tại khu vực miền núi, gặp khó khăn trong vận chuyển vật tư, thiết bị.

Để bảo đảm nguồn cung, Ủy ban Nhân dân tỉnh yêu cầu rà soát, xem xét nâng công suất khai thác đối với những mỏ khoáng sản đủ điều kiện; đồng thời giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp xử lý các thủ tục liên quan, rút ngắn thời gian giải quyết nhưng vẫn bảo đảm công khai, minh bạch. Tỉnh cũng yêu cầu chủ động ngăn ngừa tình trạng khan hiếm giả tạo, đầu cơ, găm hàng hoặc nâng giá vật liệu bất hợp lý.

Công trình trọng điểm tăng tốc về đích

Tại nhiều công trường, các chủ đầu tư và nhà thầu đang đẩy nhanh thi công để chuyển khối lượng thực hiện thành hồ sơ nghiệm thu, thanh toán.

Dự án mở rộng đại lộ Lê Lợi, đoạn từ ngã tư Phú Sơn đến cầu Đống, là một trong những công trình đang được tập trung hoàn thiện. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng, dài khoảng 1,5km; đến nay khối lượng thực hiện đạt khoảng 85% giá trị hợp đồng.

Chủ tịch UBND tỉnh Tô Anh Dũng kiểm tra tiến độ thực hiện dự án mở rộng đại lộ Lê Lợi đoạn từ ngã tư Phú Sơn đến cầu Đống, thành phố Thanh Hóa (cũ). (Nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh Thanh Hóa)

Các hạng mục cầu Đống, thảm bêtông nhựa, vỉa hè, cây xanh và công trình phụ trợ đang được triển khai đồng thời. Mặt bằng dự án đã được bàn giao toàn bộ.

Theo yêu cầu trước đó, công trình phải hoàn thành ngày 30/9. Tuy nhiên, thời tiết mưa kéo dài ảnh hưởng đến thi công và cung ứng vật liệu. Chủ đầu tư đang yêu cầu nhà thầu tổ chức thi công 3 ca, 4 kíp, phấn đấu hoàn thành trước ngày 15/10.

Từ thực tế tại các công trường, tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư, ban quản lý dự án tăng cường kiểm tra hiện trường, đôn đốc nhà thầu huy động đủ nhân lực, thiết bị và vật tư; đồng thời khẩn trương hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu, thanh toán, quyết toán.

Siết trách nhiệm người đứng đầu

Tại hội nghị ngày 29/9, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành, chủ đầu tư và chủ tịch Ủy ban Nhân dân các xã, phường cụ thể hóa nhiệm vụ theo từng dự án, từng mốc thời gian; xác định rõ trách nhiệm và không để phát sinh tình trạng chậm trễ trong quá trình xử lý.

Tỉnh yêu cầu thực hiện theo nguyên tắc “1 xuyên suốt,” “6 rõ,” trong đó mỗi dự án phải có một người chịu trách nhiệm xuyên suốt từ khi triển khai đến khi giải ngân hết vốn. Những vấn đề thuộc thẩm quyền cấp nào phải được cấp đó chủ động giải quyết.

Đối với chủ đầu tư, xã, phường không đạt tiến độ mà không có lý do khách quan, tỉnh sẽ điều chuyển vốn; người đứng đầu phải kiểm điểm trách nhiệm trước Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh. Các chủ đầu tư cũng phải siết chặt kỷ luật hợp đồng, xử lý nhà thầu vi phạm tiến độ.

Sở Tài chính được giao khẩn trương trình phương án phân bổ chi tiết 227,6 tỷ đồng còn lại và điều chuyển vốn của các dự án không có khả năng giải ngân; đồng thời xác định lại mốc giải ngân theo từng tháng đến hết năm cho từng chủ đầu tư, xã, phường, gắn với khối lượng công việc và người chịu trách nhiệm.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, tham mưu xử lý các vướng mắc về giải phóng mặt bằng vượt thẩm quyền cấp xã; Sở Xây dựng bảo đảm nguồn đất đắp, cát, đá cho các dự án, nhất là tại các địa bàn miền núi.

Đối với các ban quản lý dự án, tỉnh yêu cầu toàn bộ nhà thầu ký cam kết tiến độ chi tiết theo tuần, gắn với giá trị khối lượng hoàn thành từng tháng đến ngày 31/12/2026.

Bên cạnh việc chạy đua với các mốc giải ngân năm 2026, Thanh Hóa cũng yêu cầu chuẩn bị kế hoạch đầu tư công năm 2027 theo hướng chỉ bố trí vốn cho những dự án đã hoàn tất thủ tục, đủ điều kiện thi công, có phương án giải phóng mặt bằng khả thi và cam kết tiến độ giải ngân cụ thể.

Với khối lượng vốn còn lại lớn trong khi thời gian thực hiện chỉ còn ba tháng, Thanh Hóa xác định việc đẩy nhanh giải ngân không chỉ là yêu cầu về tiến độ mà còn là nhiệm vụ gắn với hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư, tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế-xã hội của tỉnh./.