Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi)

Chiều nay (01/10), tại Phiên họp thứ 7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

Báo cáo tóm tắt Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, dù Luật Đất đai 2024 có nhiều đổi mới, thực tiễn thi hành vẫn phát sinh vướng mắc. Việc sửa đổi Luật nhằm tháo gỡ các "điểm nghẽn", đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính cho chính quyền địa phương 02 cấp, qua đó khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ mục tiêu tăng trưởng "hai con số".

Quang cảnh phiên họp

Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt là quản lý đất đai theo chức năng là tài nguyên, tài sản, nguồn lực và cả về diện tích, chất lượng và không gian sử dụng. Bảo đảm nhất quán, ổn định, kế thừa, phát triển các quy định đã thực tiễn chứng minh là phù hợp; sửa đổi các quy định bất cập, đồng bộ với pháp luật liên quan. Hoàn thiện cơ chế, chế tài ngăn ngừa, xử lý hành vi vi phạm, khắc phục lãng phí, thất thoát và khiếu kiện đất đai. Ngoài ra, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, chuyển trọng tâm từ công cụ hành chính sang công cụ kinh tế.

Dự thảo Luật Đất đai được thiết kế theo tư duy lập pháp mới tại Nghị quyết số 66 của Trung ương, gồm 9 chương (giảm 7 chương so với Luật Đất đai năm 2024), 115 điều (Luật Đất đai năm 2024 là 260 điều). Theo đó, các quy định của Luật Đất đai liên quan trực tiếp đến quyền của người sử dụng đất đang còn phù hợp thì quy định trong luật; các nội dung quy định chi tiết liên quan đến trình tự, thủ tục giao Chính phủ quy định.

Dự thảo luật được thiết kế theo 7 nhóm chính sách đất đai: Đổi mới, nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; Hoàn thiện các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; Hoàn thiện quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; Hoàn thiện cơ chế tài chính về đất đai, giá đất; Hoàn thiện quy định về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất; Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai, phân cấp, phân quyền; Đổi mới, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp trình bày Báo cáo tóm tắt Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) 

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, quá trình xây dựng, tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương còn nhiều ý kiến khác nhau về 2 nội dung, dự thảo luật đang đề xuất 2 phương án để xin ý kiến.

Về phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai: Phương án 1, quy định rõ trong luật thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai của các cấp gắn với từng nội dung quản lý nhà nước về đất đai. Phương án 2, giao Chính phủ quy định thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai.

Về quy định về yêu cầu công chứng, chứng thực khi thực hiện các quyền của người sử dụng đất: Phương án 1, quy định trong luật yêu cầu bắt buộc công chứng, chứng thực đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Phương án 2, giao Chính phủ quy định loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, chứng thực.

Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ Dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật và đánh giá hồ sơ trình đạt yêu cầu.

Các đại biểu tham dự Phiên họp

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị khẩn trương rà soát, đánh giá tác động để tránh chồng chéo với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật thuế; đồng thời hoàn thiện quy định xác định giá đất hợp đồng BT đồng bộ với pháp luật về PPP.

Đối với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, Ủy ban kiến nghị đổi mới mạnh mẽ việc phân loại đất, chỉ phân loại các không gian đất thực sự cần thiết quản lý theo mục tiêu.

Về thu hồi đất và bồi thường, tái định cư, báo cáo yêu cầu làm rõ tiêu chí dự án vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Ủy ban cũng đề nghị quy định rõ nguyên tắc ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh và tỷ lệ thu tiền sử dụng đất. Đối với quản lý đất trong cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước, cơ quan thẩm tra lưu ý giá trị quyền sử dụng đất không tự gia tăng nếu không thay đổi mục đích sử dụng, do đó cần bổ sung đánh giá tác động để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả.

Tại Phiên họp, các đại biểu đã tập trung cho ý kiến về về việc sửa đổi Luật, tập trung vào vấn đề phân loại đất, chỉ tiêu sử dụng và quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; quy hoạch, lập kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh và cấp xã; thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư; cơ chế tài chính đất đai và xác định giá đất…

Trước đó, phát biểu khai mạc phiên họp thứ 7, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng đã lưu ý Luật Đất đai sửa đổi lần này được toàn dân, doanh nghiệp rất quan tâm, cần được làm chặt, làm kỹ. Luật Đất đai năm 2024 phải đến 4 kỳ họp Quốc hội mới thông qua được nên việc hoàn thiện, thông qua được luật này tại kỳ họp khai mạc vào ngày 17/10 tới là nhiệm vụ trọng tâm.