Thanh Hóa: Từ bốn trung tâm kinh tế động lực

Một góc Trung tâm nhiệt điện Nghi Sơn ở phía nam tỉnh Thanh Hóa.

Bức tranh nhiều điểm sáng

Khu kinh tế Nghi Sơn, ở phía nam tỉnh Thanh Hóa, có diện tích quy hoạch 106.000 ha. Đi đôi với lập, phê duyệt 47/55 phân khu chức năng, đẩy mạnh tuyên truyền, tạo đồng thuận để sắp xếp dân cư theo quy hoạch, tỉnh Thanh Hóa bố trí vốn đầu tư công, huy động các nguồn lực đầu tư đồng bộ hạ tầng khu kinh tế. Trung tâm nhiệt điện, Khu liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn cùng hàng trăm dự án sản xuất kinh doanh đã và đang đầu tư vào khu vực này. 16 dự án lớn có tổng mức đầu tư 378.000 tỷ đồng đã đi vào hoạt động, đóng góp cho ngân sách nhà nước khoảng 30.000 tỷ đồng/năm.

Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn cung cấp xăng dầu đáp ứng hơn 30% thị phần trong nước. Ngoài bến phao nhập dầu thô tiếp nhận tàu đến 400.000 tấn gần khu vực đảo Mê, có 11 bến, 31 cầu cảng ở phía bắc và phía nam bán đảo Biện Sơn đã hoạt động, khai thác lợi thế cảng nước sâu, dịch vụ, vận tải biển cùng 40.000ha mặt nước. Trên các phân khu công nghiệp, đô thị, sinh thái, nhiều dự án đầu tư đi vào hoạt động, thúc đẩy Nghi Sơn trở thành trung tâm đô thị, công nghiệp, dịch vụ ven biển trọng điểm.

Trưởng Ban quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp tỉnh Thanh Hóa Trịnh Huy Triều đánh giá: Khu kinh tế Nghi Sơn là “đầu tàu” tăng trưởng, đóng góp hơn 50% tổng thu ngân sách toàn tỉnh. Khu kinh tế có tác động lan tỏa, kết nối với tỉnh Nghệ An, đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, đô thị hóa vùng nam Thanh Hóa, bắc Nghệ An.

Tỉnh Thanh Hóa sớm đầu tư, đưa vào khai thác tuyến giao thông nối Khu kinh tế Nghi Sơn với Cảng hàng không Thọ Xuân, khu công nghiệp Lam Sơn-Sao Vàng có diện tích 534ha. Khu công nghiệp đang xây dựng hạ tầng, ưu tiên thu hút đầu tư công nghệ cao chế biến thực phẩm; bảo dưỡng, sửa chữa, vận hành máy bay; sản xuất phụ tùng, lắp ráp phương tiện vận tải, thiết bị điện tử, đồ gia dụng.

Ở khu nông nghiệp công nghệ cao, cùng với nhà máy sản xuất đường, các sản phẩm sau đường, điện sinh khối của Công ty Lasuco, trên vùng đất Lam Sơn-Sao Vàng mới có thêm các nhà máy may công nghiệp, khu nghỉ dưỡng sinh thái công viên tre luồng Tam Thanh, khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh. Cảng hàng không Thọ Xuân tiếp tục mở rộng quy mô, nâng cấp thành Cảng hàng không quốc tế.

Thực hiện đột phá về hạ tầng, tỉnh Thanh Hóa ưu tiên bố trí ngân sách phát triển mạng lưới giao thông kết nối các khu kinh tế động lực, sáu hành lang kinh tế. Sầm Sơn đã nối liền với Khu kinh tế Nghi Sơn bởi đường bộ ven biển, hai đại lộ đông-tây nối tỉnh lỵ Thanh Hóa với đô thị du lịch biển và mở rộng không gian phát triển, quy mô cực tăng trưởng. Với hạ tầng du lịch, dịch vụ đồng bộ, 999 cơ sở, 23.047 phòng lưu trú, hàng trăm nhà hàng, nhiều điểm vui chơi, mua sắm, giải trí, hơn 30 di tích, danh thắng gắn với lễ hội được tổ chức hằng năm, Sầm Sơn dần phá thế du lịch một mùa.

Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội phường Sầm Sơn Ngô Thị Ánh thông tin: Nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng giao tiếp, trình độ nghiệp vụ, người dân Sầm Sơn nhận thức sâu sắc trách nhiệm, lợi ích của mình trong kinh doanh, xây dựng thương hiệu điểm đến. 5 năm qua, Sầm Sơn đón gần 35 triệu lượt khách du lịch, trong đó năm 2025 đón 8,58 triệu lượt khách, tổng doanh thu du lịch hơn 17.000 tỷ đồng. Du lịch Sầm Sơn tiếp tục đóng góp tích cực cho tăng trưởng của tỉnh. Chính quyền phường đang thực hiện đề án Du lịch thông minh, tích hợp trí tuệ nhân tạo phục vụ quản lý, chỉ đạo, điều hành, minh bạch các dịch vụ, ứng dụng tiện ích.

Phát triển đa dạng, kết nối và bổ trợ lẫn nhau

Theo Sở Xây dựng Thanh Hóa, từ năm 2021-2025 toàn tỉnh đã nâng cấp, mở rộng, xây dựng mới 710km quốc lộ, tỉnh lộ, các tuyến giao thông quan trọng, kết nối các trung tâm kinh tế động lực. Đường bộ cao tốc bắc-nam phía đông cùng 7 nút giao kết nối với mạng lưới giao thông trong tỉnh đã đưa vào khai thác. Chiến lược phát triển các cực tăng trưởng “tứ Sơn” có sự bổ trợ lẫn nhau, đa dạng hóa sản phẩm, cơ cấu lại nguồn thu, tạo thêm động lực nội sinh cho Thanh Hóa.

Phát huy lợi thế cửa ngõ phía bắc tỉnh Thanh Hóa cùng tài nguyên khoáng sản dồi dào, Bỉm Sơn tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, kết cấu thép, lắp ráp ô-tô. 5 năm qua, ngành công nghiệp-xây dựng địa bàn phường Quang Trung chuyển dịch theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao, tạo thêm động lực tăng trưởng, chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tại thời điểm này, 80% diện tích gần 483ha mặt bằng sạch khu công nghiệp Bỉm Sơn đã được các nhà đầu tư bao phủ.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Bỉm Sơn Nguyễn Văn Tùng cho biết: Bên cạnh nhóm sản phẩm chủ lực như xi-măng, clinker, bao bì, may mặc tăng trưởng cao, địa bàn phường mới có thêm các sản phẩm lốp ô-tô, hạt nhựa, than hoạt tính. Một số doanh nghiệp tái cơ cấu sản xuất, ứng dụng công nghệ mới nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường, chủ động hội nhập quốc tế.

Phó Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Trịnh Tuấn Sinh nhấn mạnh: Cấp ủy, chính quyền phường Bỉm Sơn tập trung cao cho sản xuất công nghiệp; đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển mạnh công nghiệp chế biến chế tạo, hóa dược phẩm và các sản phẩm công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao, công nghiệp sạch. Mặt khác, phường khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp sản xuất xi-măng, vật liệu xây dựng đổi mới công nghệ, hiện đại hóa dây chuyền sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ, sử dụng bền vững tài nguyên và bảo vệ môi trường sinh thái.

Giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng giá trị sản xuất bình quân hằng năm của các địa phương thuộc bốn trung tâm kinh tế động lực đạt 13,63%. Năm 2025, quy mô giá trị sản xuất khu vực này chiếm 67,2% tổng giá trị sản xuất toàn tỉnh, tăng 7,5% so với năm 2020. Nghị quyết đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ 20 xác định: Giai đoạn 2026-2030 tập trung xây dựng, phát triển bốn trung tâm kinh tế động lực với các trụ cột: công nghiệp chế biến, chế tạo; nông nghiệp quy mô lớn, công nghệ cao; du lịch, tạo sức lan tỏa thúc đẩy phát triển các ngành, lĩnh vực, các vùng, khu vực và cả tỉnh.

Cùng với việc tiếp tục tổ chức thực hiện hiệu quả quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045; rà soát, đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp với bốn trung tâm kinh tế động lực, Thanh Hóa bố trí vốn hoàn thiện, đưa vào khai thác các dự án giao thông lớn, trọng điểm, sớm hoàn thành xây lắp đường bộ ven biển, các tuyến kết nối giao thông trục chính trong tỉnh với các nút giao cao tốc bắc-nam phía đông.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa Mai Xuân Liêm trao đổi: Tỉnh nghiên cứu phương án huy động vốn xây dựng mới các tuyến đường kết nối liên xã, liên vùng, với các trung tâm kinh tế động lực ở tỉnh bạn; đề xuất quy hoạch cảng tổng hợp tại khu vực Đảo Mê, tiếp tục xây dựng cảng tổng hợp, cảng container, cảng chuyên dùng, nạo vét luồng chạy tàu, sớm hoàn chỉnh hệ thống Cảng biển Nghi Sơn và các cảng biển theo quy hoạch; xúc tiến nhanh giai đoạn 2 Dự án Lọc hóa dầu Nghi Sơn; ưu tiên thu hút các dự án hóa dầu, tổng kho xăng dầu, các dự án công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp mới nổi, dịch vụ logistics. Đi đôi với quan tâm đầu tư hoàn thiện hạ tầng các trung tâm kinh tế động lực, phát huy mạnh mẽ các động lực tăng trưởng, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, tỉnh đẩy nhanh tiến độ thực hiện, sớm hoàn thành các dự án đầu tư hạ tầng các khu công nghiệp, cụm công nghiệp gắn với xúc tiến, thu hút các nhà đầu tư năng lực, uy tín; phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 30 cụm công nghiệp đi vào hoạt động, đạt tỷ lệ hơn 70% diện tích có nhà đầu tư.

MAI LUẬN