Thành lập Khu bảo tồn loài-sinh cảnh Voọc mông trắng Kim Bảng quy mô hơn 3.100 ha

Voọc mông trắng - loài linh trưởng quý, hiếm. Ảnh: Ngọc Linh

Khu bảo tồn có tổng diện tích 3.182 ha nằm trên địa bàn các phường Lý Thường Kiệt, Tam Chúc và Nguyễn Úy.

Việc thành lập Khu bảo tồn hướng tới bảo vệ nguyên vẹn hệ sinh thái rừng núi đá vôi, bảo vệ môi trường, duy trì chức năng sinh thái và thúc đẩy phát triển bền vững khu vực. Trong đó có các mục tiêu cụ thể: Bảo vệ nguyên vẹn diện tích rừng tự nhiên hiện có, đặc biệt là các khu vực có giá trị bảo tồn cao và sinh cảnh quan trọng. Bảo tồn hệ động, thực vật cùng các loài đặc hữu, nguy cấp, quý, hiếm, trọng tâm là quần thể Voọc mông trắng. Nâng cao chất lượng rừng thông qua tăng cường quản lý, bảo vệ và phục hồi các hệ sinh thái bị suy thoái. Nâng cao nhận thức, sự tham gia của cộng đồng trong công tác bảo tồn; đồng thời từng bước phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn đa dạng sinh học và phát huy giá trị tự nhiên.

Theo quyết định, Khu bảo tồn được chia thành 3 phân khu chính để phục vụ cho các nhiệm vụ quản lý và phát triển: Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 1.807,4 ha; Phân khu phục hồi sinh thái 1.358,8 ha; Phân khu dịch vụ, hành chính 15,8 ha. Do hiện trạng sử dụng đất và sinh cảnh thực tế chưa đủ điều kiện, Khu bảo tồn hiện chưa đề xuất thành lập vùng đệm.

Khu bảo tồn sẽ triển khai đồng bộ các chương trình: bảo vệ, phục hồi và phát triển rừng; phòng cháy, chữa cháy rừng và phòng trừ sinh vật gây hại; nghiên cứu khoa học, đào tạo; chi trả dịch vụ môi trường rừng; phát triển hạ tầng, theo dõi diễn biến tài nguyên rừng, giám sát quần thể Voọc mông trắng; hợp tác quốc tế và ổn định đời sống dân cư.

Tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát và bảo vệ sinh cảnh sống của quần thể Voọc mông trắng. Ảnh: Nguyễn Lựu

Nhằm đảm bảo quá trình vận hành Khu bảo tồn đạt hiệu quả cao nhất, UBND tỉnh yêu cầu lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát các khu vực trọng điểm; phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư trong việc quản lý, bảo vệ rừng, xử lý vi phạm và phát triển sinh kế bền vững.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, GIS và viễn thám trong giám sát tài nguyên rừng, theo dõi quần thể Voọc mông trắng và kỹ thuật phục hồi sinh thái. Song song với đó, công tác giáo dục pháp luật về bảo vệ rừng, động vật hoang dã sẽ được triển khai sâu rộng nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, từ đó gắn kết các hoạt động bảo tồn với việc tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương thông qua các hoạt động du lịch sinh thái cộng đồng.

Về bộ máy, Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Voọc mông trắng Kim Bảng do Ban Quản lý rừng phòng hộ, đặc dụng Ninh Bình (trực thuộc Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm) trực tiếp quản lý. Đồng thời, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì thực hiện, phối hợp với các sở, ngành (Tài chính, Nội vụ, Văn hóa và Thể thao, Du lịch, Xây dựng, Khoa học và Công nghệ, Công Thương), Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh và UBND các phường Lý Thường Kiệt, Tam Chúc, Nguyễn Úy tổ chức quản lý, giám sát và triển khai các nhiệm vụ theo quy định.

Về nguồn tài chính sẽ được đảm bảo từ ngân sách nhà nước, nguồn thu dịch vụ môi trường rừng, lồng ghép các dự án lâm nghiệp và nguồn kinh phí hợp pháp khác.

Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/9/2026.