Thành lập TP Đồng Nai trực thuộc Trung ương: Dẫn dắt vùng động lực phía Nam

Đại biểu Trịnh Xuân An - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Media Quốc hội.

Ngày 22/4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội thảo luận về Dự thảo Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Đại biểu Trịnh Xuân An - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai khẳng định Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ các yếu tố của một cực tăng trưởng quan trọng của đất nước. Với quy mô kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu (với gần 700.000 tỷ đồng, đóng góp khoảng 5% GDP cả nước, thu ngân sách năm 2025 đạt 103.000 tỷ), hệ thống công nghiệp phát triển mạnh, hạ tầng giao thông đồng bộ với đầy đủ các loại hình vận tải, đặc biệt có Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Đồng Nai không còn đơn thuần là một tỉnh công nghiệp phát triển, mà thực chất đã trở thành một trung tâm kinh tế quan trọng của quốc gia.

Không chỉ vậy, Đồng Nai còn giữ vị trí đặc biệt trong cấu trúc không gian kinh tế của cả nước. Đây là trục kết nối chiến lược giữa vùng Đông Nam Bộ với các vùng Tây Nguyên, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long; là cửa ngõ giao thương quốc tế và là điểm trung chuyển của toàn bộ khu vực phía Nam.

"Trong cấu trúc đó, Đồng Nai đang ngày càng thể hiện rõ vai trò là trung tâm công nghiệp, logistics và hạ tầng kết nối, là một cực tăng trưởng năng động, có sức lan tỏa mạnh mẽ," đại biểu An nhấn mạnh. Ông cũng cho rằng, một không gian kinh tế - đô thị đa trung tâm, quy mô lớn, liên kết vùng sâu rộng, thì không thể tiếp tục vận hành theo mô hình quản trị truyền thống, mà đòi hỏi một mô hình quản trị đô thị hiện đại, tương xứng với tầm vóc và vai trò mới.

Tuy nhiên, đại biểu Trịnh Xuân An nhận định việc thành lập Thành phố Đồng Nai chỉ là điểm khởi đầu của một hành trình mới. Quan trọng hơn là sau này, Đồng Nai sẽ phải gánh vác một trọng trách lớn hơn trước nhân dân và đất nước. Đồng Nai sẽ không chỉ là một địa phương phát triển nhanh trong nhóm đầu, mà phải trở thành một cực tăng trưởng thực sự, có khả năng dẫn dắt, lan tỏa và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển chung của quốc gia.

Những câu hỏi lớn với Đồng Nai cần được trả lời, theo đại biểu Trịnh Xuân An, là làm thế nào để chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, xây dựng một chính quyền đô thị thực sự hiện đại, hiệu quả và nâng cao chất lượng sống của người dân, thúc đẩy sự phát triển của Đồng Nai, đại biểu gợi mở.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh - Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng. Ảnh: Media Quốc hội.

Sớm ban hành cơ chế, chính sách đặc thù đủ mạnh cho Đồng Nai

Nhất trí với dự thảo, một trong những điểm nhấn được các đại biểu đề cập là cùng với quy hoạch liên kết vùng gắn với đô thị sân bay sẽ góp phần tổ chức lại dòng chảy hàng hóa, dịch vụ, vốn và tri thức trên quy mô toàn cầu.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh - Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng nhìn nhận, lâu nay, nông sản và tài nguyên của Tây Nguyên vẫn loay hoay với bài toán chi phí logistics cao và thời gian vận chuyển dài. Khi Đồng Nai trở thành trung tâm logistics quốc tế, lần đầu tiên Tây Nguyên sẽ có một cửa ra thực sự hiệu quả. Những khu vực vốn bị coi là xa trung tâm về địa lý sẽ trở nên gần thị trường về kinh tế. Việc đẩy nhanh các dự án như cao tốc Dầu Giây – Liên Khương sẽ là sợi dây thắt chặt mối liên kết này, đại biểu nói.

Nhấn mạnh vào vai trò của khoa học công nghệ, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cho rằng, việc sớm khởi công Trung tâm nghiên cứu khoa học công nghệ hạt nhân tại Đồng Nai sẽ giúp nâng cao năng lực ứng dụng năng lượng nguyên tử vào y tế, công nghiệp và nông nghiệp.

Ngoài ra, dự án Đại học Công nghệ quốc tế Đồng Nai được kỳ vọng sẽ là nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ nền kinh tế tri thức và đô thị thông minh. Khi tri thức được tạo ra và lan tỏa ngay tại địa phương, Đồng Nai sẽ không còn là nơi hàng hóa đi qua, mà trở thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực thụ.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề nghị, Chính phủ sớm nghiên cứu, đề xuất trình Quốc hội ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù đủ mạnh cho thành phố Đồng Nai, đặc biệt trong các lĩnh vực tài chính, ngân sách, thu hút đầu tư và phân cấp quản lý đất đai. Thực tiễn cho thấy, nếu không đi kèm với cơ chế vượt trội thì sẽ khó phát huy hết tiềm năng và lợi thế của địa phương.

Đại biểu cũng đề nghị, cần đặc biệt quan tâm đến chính sách đối với người dân trong quá trình chuyển đổi từ khu vực nông thôn sang đô thị, nhất là về đào tạo lại lao động, tạo việc làm bền vững và bảo đảm an sinh xã hội. "Mục tiêu cuối cùng của phát triển không chỉ là tăng trưởng kinh tế, mà là nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, bảo đảm người dân thực sự được thụ hưởng thành quả của quá trình phát triển," theo đại biểu.