Thành lập Trung tâm Âm nhạc số Việt Nam: Gìn giữ di sản, thúc đẩy sáng tạo trong kỷ nguyên số

Đại diện Hội Nhạc sĩ Việt Nam và Công ty cổ phần Đầu tư IMG ký kết thỏa thuận tài trợ thành lập Trung tâm Âm nhạc số Việt Nam.

Sáng 13/11, tại Hà Nội, Hội Nhạc sĩ Việt Nam và Công ty cổ phần Đầu tư IMG tổ chức lễ ký kết thỏa thuận tài trợ thành lập và triển khai Trung tâm Âm nhạc số Việt Nam. Tham dự buổi lễ có các đồng chí: Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam; Nguyễn Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam; Lê Tự Minh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư IMG, cùng đông đảo nhạc sĩ, nhà nghiên cứu và đại diện các thế hệ hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc.

Gìn giữ và phát huy giá trị di sản âm nhạc Việt Nam

Âm nhạc là một bộ phận quan trọng cấu thành đời sống văn hóa, tinh thần của dân tộc. Từ những làn điệu dân ca được trao truyền qua nhiều thế hệ đến những ca khúc cách mạng gắn liền với các chặng đường lịch sử của đất nước, mỗi tác phẩm không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn lưu giữ ký ức, phản ánh tâm hồn, bản sắc và khát vọng của con người Việt Nam.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc bảo tồn, phát huy những giá trị âm nhạc truyền thống và thành tựu sáng tạo của các thế hệ nhạc sĩ đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức lưu trữ, quản lý và phổ biến. Việc thành lập Trung tâm Âm nhạc số Việt Nam được xem là một bước đi nhằm đáp ứng yêu cầu đó, góp phần đưa di sản âm nhạc đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Ông Lê Tự Minh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư IMG, phát biểu tại lễ ký kết.

Trực thuộc Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Trung tâm có chức năng thu thập, sưu tầm, bảo tồn, số hóa, lưu trữ, giới thiệu và quảng bá các tác phẩm, tư liệu, di sản âm nhạc Việt Nam trên nền tảng số. Với định hướng xây dựng một không gian lưu trữ và khai thác tư liệu âm nhạc quy mô, Trung tâm được kỳ vọng trở thành một “bảo tàng âm nhạc số”, góp phần hệ thống hóa nguồn tư liệu quý, hạn chế nguy cơ thất lạc, mai một những giá trị văn hóa được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Công tác sưu tầm, bổ sung tư liệu dự kiến được triển khai thông qua mạng lưới các chi hội nhạc sĩ, hội âm nhạc tại các tỉnh, thành phố, đồng thời kết nối với nghệ nhân, nhà nghiên cứu và những người am hiểu di sản âm nhạc ở địa phương. Đáng chú ý, các tác phẩm, tư liệu trước khi được đưa lên nền tảng sẽ được Hội đồng chuyên môn gồm các nhạc sĩ, nhà nghiên cứu âm nhạc và nghệ nhân thẩm định. Đây là khâu quan trọng nhằm bảo đảm tính xác thực, độ tin cậy khoa học và giá trị nghệ thuật của nguồn tư liệu được lưu trữ, giới thiệu.

Bên cạnh nội dung, hạ tầng công nghệ được xác định là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả hoạt động của Trung tâm. Phát biểu tại buổi lễ, ông Lê Tự Minh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư IMG cho biết, dự án ưu tiên lựa chọn các đơn vị tư vấn nước ngoài có sản phẩm, giải pháp đáp ứng yêu cầu thiết kế và triển khai phần mềm. Trung tâm hướng tới phương thức quản lý, vận hành với mức độ số hóa cao, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác lưu trữ, tra cứu, khai thác bản quyền và thanh toán tác quyền.

Tạo nguồn lực để âm nhạc tiếp tục nuôi dưỡng âm nhạc

Một trong những điểm đáng chú ý của mô hình Trung tâm Âm nhạc số Việt Nam là định hướng kết hợp giữa bảo tồn, quảng bá di sản với khai thác giá trị kinh tế của tác phẩm âm nhạc trên cơ sở tôn trọng quyền tác giả và quyền liên quan.

Các đại biểu, nhạc sĩ và đại diện doanh nghiệp tại lễ ký kết.

Theo đó, bên cạnh nhiệm vụ lưu trữ, giới thiệu và phổ biến tác phẩm, Trung tâm sẽ tham gia khai thác bản quyền, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, thực hiện thanh toán tác quyền. Nguồn thu từ hoạt động của Trung tâm được định hướng phục vụ hoạt động của Hội Nhạc sĩ Việt Nam, hỗ trợ các nhạc sĩ, chi hội sáng tác và thúc đẩy các hoạt động sáng tạo âm nhạc.

Đặc biệt, toàn bộ kinh phí và nguồn thu từ hoạt động của Trung tâm được xác định chỉ sử dụng cho mục đích duy trì, vận hành và phát triển âm nhạc Việt Nam. Đây là nguyên tắc quan trọng, hướng tới xây dựng một mô hình hoạt động có tính tự chủ và bền vững, trong đó giá trị được tạo ra từ các tác phẩm âm nhạc tiếp tục được đầu tư trở lại cho người sáng tạo và đời sống âm nhạc.

Để triển khai dự án, Công ty cổ phần Đầu tư IMG cam kết tài trợ kinh phí tối đa 10 tỷ đồng trong thời hạn tối đa ba năm. Nguồn tài trợ được sử dụng cho việc thành lập Trung tâm, xây dựng hệ thống công nghệ, tổ chức nhân sự và bảo đảm hoạt động trong giai đoạn đầu.

Thỏa thuận hợp tác đồng thời xác lập nguyên tắc tôn trọng tính độc lập về chuyên môn, nghệ thuật của Hội Nhạc sĩ Việt Nam trong hoạt động sưu tầm, chọn lựa và giới thiệu tác phẩm. Theo nội dung thỏa thuận, IMG tham gia với vai trò cố vấn không hưởng lợi ích cho Trung tâm. Nguyên tắc này góp phần bảo đảm hoạt động của Trung tâm đặt dưới sự định hướng chuyên môn của đội ngũ những người làm công tác âm nhạc, giữ gìn các giá trị nghệ thuật và lợi ích chính đáng của người sáng tạo.

Lễ ký kết thỏa thuận tài trợ thành lập Trung tâm Âm nhạc số Việt Nam đánh dấu bước khởi đầu trong quá trình xây dựng một thiết chế văn hóa hoạt động trên nền tảng công nghệ số, hướng tới kết nối di sản với đời sống đương đại, kết nối người sáng tạo với công chúng và thị trường âm nhạc.

Để Trung tâm phát huy hiệu quả, bên cạnh nguồn lực tài chính và hạ tầng công nghệ, sự tham gia của đội ngũ nhạc sĩ, nhà nghiên cứu, nghệ nhân, các tổ chức chuyên môn và cộng đồng là yếu tố có ý nghĩa quyết định. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu có chất lượng, bảo đảm quyền tác giả và tổ chức khai thác tác phẩm minh bạch sẽ góp phần tạo dựng niềm tin, khuyến khích sáng tạo và nâng cao giá trị của âm nhạc Việt Nam.

Trong kỷ nguyên số, bảo tồn không chỉ là lưu giữ những gì thuộc về quá khứ, mà còn là tạo điều kiện để các giá trị văn hóa tiếp tục hiện diện, lan tỏa và phát triển. Với định hướng đó, Trung tâm Âm nhạc số Việt Nam được kỳ vọng sẽ góp phần gìn giữ những giai điệu đi cùng năm tháng, đồng thời tạo dựng nguồn lực để âm nhạc tiếp tục nuôi dưỡng âm nhạc, phục vụ đời sống tinh thần của nhân dân và sự phát triển bền vững của nền văn hóa Việt Nam.