Thanh Liệt kiến tạo không gian văn hóa từ Công viên Chu Văn An

Hình thành quần thể văn hóa sinh thái quy mô lớn

Dự án xây dựng Khu tưởng niệm Danh nhân Chu Văn An (Công viên Chu Văn An) được quy hoạch trên địa bàn phường Thanh Liệt với tổng diện tích khoảng 90,91ha. Trong đó, giai đoạn I có diện tích 54,96ha, còn giai đoạn II khoảng 35,95ha chưa được đầu tư.

Dự án xây dựng Khu tưởng niệm danh nhân Chu Văn An (Công viên Chu Văn An) được quy hoạch trên địa bàn phường Thanh Liệt. Ảnh: PV

Theo quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đã được phê duyệt, Khu tưởng niệm trong giai đoạn I được tổ chức thành hai khu vực chính. Khu trung tâm là nơi đặt tượng đài Danh nhân Chu Văn An, nhà tưởng niệm cùng các công trình văn hóa, quảng trường sinh hoạt cộng đồng. Đây sẽ là không gian mang ý nghĩa trang nghiêm, nơi người dân và du khách có thể tìm hiểu, tưởng nhớ và tri ân vị thầy tiêu biểu của nền giáo dục Việt Nam.

Khu vực còn lại được quy hoạch thành công viên cây xanh với hệ thống hồ điều hòa, đường dạo bộ, các khu vui chơi giải trí và nhiều tiện ích phục vụ sinh hoạt cộng đồng. Không gian này được định hướng phát triển theo mô hình công viên sinh thái, vừa tạo cảnh quan xanh cho đô thị, vừa đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi, vui chơi và rèn luyện sức khỏe của người dân. Với quy mô lớn và định hướng phát triển đa chức năng, dự án được kỳ vọng sẽ trở thành một quần thể văn hóa – sinh thái tiêu biểu của khu vực phía Nam Thủ đô Hà Nội, góp phần nâng cao chất lượng không gian sống cho cộng đồng dân cư trong khu vực.

Sau khi được tiếp nhận từ huyện Thanh Trì (cũ), phường Thanh Liệt chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng của thành phố để triển khai dự án. Mặc dù còn nhiều khó khăn, đặc biệt trong công tác giải phóng mặt bằng, địa phương vẫn nỗ lực thực hiện các giải pháp đồng bộ nhằm từng bước hình thành một không gian văn hóa – lịch sử, sinh thái ý nghĩa cho người dân.

Việc giải phóng mặt bằng được thực hiện trên tinh thần đồng thuận, bảo đảm hài hòa lợi ích của người dân và mục tiêu phát triển chung của địa phương. Ảnh: PV

Theo lãnh đạo phường Thanh Liệt, một trong những thách thức lớn nhất trong quá trình triển khai dự án là việc di dời các nghĩa trang lâu đời nằm trong phạm vi quy hoạch. Theo thống kê vẫn còn khoảng 3.000 ngôi mộ tại các khu nghĩa trang cũ chưa thể di chuyển, khiến một số hạng mục hạ tầng của dự án chưa thể triển khai đồng bộ.

Trước thực tế đó, phường Thanh Liệt tổ chức nhiều cuộc họp dân, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ ý nghĩa của dự án cũng như lợi ích lâu dài đối với cộng đồng. Việc giải phóng mặt bằng được thực hiện trên tinh thần đồng thuận, bảo đảm hài hòa lợi ích của người dân và mục tiêu phát triển chung của địa phương.

Cùng với công tác giải phóng mặt bằng, nhiều hạng mục hạ tầng kỹ thuật của công viên cũng đã được triển khai thi công. Các gói thầu xây dựng như san nền, đường nội bộ, cầu, bãi đỗ xe, hệ thống thoát nước, chiếu sáng và các khu cây xanh đang được thực hiện, đạt khoảng 80% tổng khối lượng xây lắp dự án hạ tầng. Những kết quả bước đầu này góp phần từng bước định hình diện mạo của khu công viên trong tương lai, đồng thời tạo tiền đề quan trọng để tiếp tục triển khai các hạng mục tiếp theo của khu tưởng niệm.

Điểm nhấn văn hóa của không gian đô thị

Cùng với quá trình xây dựng hạ tầng, phường Thanh Liệt cũng chú trọng cải tạo cảnh quan môi trường xung quanh khu công viên nhằm phát huy hiệu quả các hạng mục đã được đầu tư. Một trong những điểm nhấn nổi bật là việc triển khai các tuyến đường tranh bích họa dọc tường rào khu công viên. Dựa trên hệ thống tường rào được xây dựng nhằm bảo vệ khuôn viên dự án, các đơn vị, đoàn thể cùng lực lượng đoàn viên thanh niên đã thực hiện hàng chục bức tranh tường với tổng diện tích khoảng 637m².

Các bức tranh mang nhiều chủ đề phong phú, từ cảnh sắc quê hương, văn hóa làng quê Bắc Bộ. Ảnh: PV

Các bức tranh mang nhiều chủ đề phong phú, từ cảnh sắc quê hương, văn hóa làng quê Bắc Bộ đến truyền thống hiếu học và những thông điệp về bảo vệ môi trường, xây dựng nếp sống văn minh đô thị. Những mảng màu rực rỡ không chỉ làm đẹp cảnh quan mà còn biến các tuyến đường vốn đơn điệu trở thành không gian nghệ thuật cộng đồng sinh động.

Theo bà Phạm Thị Thanh Châm (phường Thanh Liệt), những bức tranh tường đã tạo nên sự thay đổi rõ rệt cho cảnh quan địa phương. Các tuyến đường quanh công viên trở nên tươi mới, thu hút sự quan tâm của người dân và du khách khi đi qua khu vực.

Bên cạnh việc vẽ tranh tường, địa phương cũng triển khai nhiều hoạt động chỉnh trang cảnh quan, trồng cây xanh và cải thiện môi trường sống xung quanh khu công viên. Theo đó, các đơn vị đã trồng 190 cây hoa ban, 35 cây hoa phong linh cùng 760 cây hoa ngũ sắc và nhiều loại hoa cảnh khác dọc các tuyến đường quanh khu vực...

Khi hoàn thành, Công viên và Khu tưởng niệm danh nhân Chu Văn An sẽ trở thành một quần thể văn hóa sinh thái tiêu biểu của Hà Nội. Ảnh: PV

Theo lãnh đạo phường Thanh Liệt, công viên và Khu tưởng niệm danh nhân Chu Văn An là dự án có quy mô lớn, liên quan đến nhiều lĩnh vực và nhiều bên liên quan. Vì vậy, quá trình triển khai không tránh khỏi những khó khăn, đặc biệt trong công tác giải phóng mặt bằng và nguồn vốn đầu tư. Song, với sự quyết tâm của chính quyền địa phương cùng sự đồng thuận của người dân, những vướng mắc đang từng bước được tháo gỡ. Phường cũng chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng của thành phố để tìm kiếm giải pháp phù hợp; tiếp tục vận động người dân chung tay vì lợi ích cộng đồng.

Quỳnh Dung