Thành phố biến mất suốt 1.200 năm bất ngờ lộ diện dưới đáy biển
Sau hơn một thiên niên kỷ chìm sâu dưới làn nước Địa Trung Hải, một thành phố huy hoàng của Ai Cập cổ đại đã trở lại ánh sáng.
Ít có phát hiện khảo cổ nào khiến giới khoa học kinh ngạc như việc tìm thấy thành phố Heracleion, còn được biết đến với tên Thonis, dưới đáy biển ngoài khơi thành phố Alexandria. Trong nhiều thế kỷ, Heracleion chỉ xuất hiện trong các ghi chép của sử gia Hy Lạp cổ đại và những truyền thuyết về một đô thị giàu có từng là cửa ngõ giao thương của Ai Cập. Không ít học giả từng cho rằng nơi này chỉ là một huyền thoại.

Ảnh: RBC.
Mãi đến năm 2000, nhóm khảo cổ dưới nước do Franck Goddio dẫn đầu mới xác định được vị trí của thành phố nằm ở độ sâu khoảng 10m dưới mặt nước. Nhờ sử dụng công nghệ quét địa vật lý hiện đại kết hợp hoạt động lặn khảo cổ, họ phát hiện cả một đô thị rộng lớn với những đền thờ, bến cảng, tượng đá khổng lồ và vô số hiện vật gần như còn nguyên vẹn. Viện Khảo cổ học dưới nước châu Âu cho biết đây là một trong những thành phố cảng quan trọng nhất của Ai Cập trước khi Alexandria được thành lập.

Ảnh: brecorder
Các cuộc khai quật đã đưa lên mặt nước hàng nghìn hiện vật quý giá, từ tiền xu bằng vàng, đồ trang sức, tượng thần, bia đá khắc chữ tượng hình đến những con tàu cổ nằm dưới lớp bùn suốt hơn một nghìn năm. Đặc biệt, các nhà khảo cổ phát hiện nhiều bức tượng đá granite cao tới hơn 5m, mô tả các vị thần và pharaoh với mức độ bảo tồn đáng kinh ngạc. Những phát hiện này giúp giới nghiên cứu hiểu rõ hơn về đời sống tôn giáo, thương mại và quan hệ quốc tế của Ai Cập trong giai đoạn cuối thời kỳ Pharaon.

Ảnh: soraya
Vì sao cả một thành phố lại biến mất? Các nghiên cứu địa chất cho thấy Heracleion được xây dựng trên lớp đất sét và cát mềm của vùng châu thổ sông Nile. Sau nhiều trận động đất, sóng thần cùng hiện tượng hóa lỏng nền đất, toàn bộ khu vực dần sụt lún xuống biển vào khoảng thế kỷ VIII sau Công nguyên. Thảm họa diễn ra trong thời gian dài khiến cư dân buộc phải rời bỏ thành phố, để rồi nơi đây chìm vào quên lãng suốt hơn 1.200 năm.
Đến nay, Heracleion vẫn tiếp tục mang đến những bất ngờ. Mỗi mùa khai quật, các nhà khảo cổ lại phát hiện thêm tàu thuyền, công trình kiến trúc và hiện vật mới nằm sâu dưới lớp phù sa. Thành phố chìm này không chỉ là "cỗ máy thời gian" đưa con người trở về Ai Cập cổ đại, mà còn chứng minh rằng nhiều truyền thuyết tưởng chừng hư cấu đôi khi lại chứa đựng những sự thật lịch sử đang chờ được khám phá.
Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước













