Thành phố Hồ Chí Minh bảo đảm quyền lựa chọn, an toàn dữ liệu khi xã hội hóa thủ tục hành chính

Đây là những nội dung được tập trung trao đổi tại chương trình “Dân hỏi - Chính quyền trả lời” tháng 9/2026, do Thường trực HĐND thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình thành phố tổ chức sáng 13/9, với chủ đề “Xã hội hóa hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính”.

Quang cảnh Chương trình “Dân hỏi - Chính quyền trả lời” tháng 9. Ảnh: Hoa Lê

Xã hội hóa nhưng không làm thay đổi quyền lựa chọn

Phát biểu tại chương trình, Trưởng Ban Pháp chế HĐND thành phố Phạm Quỳnh Anh cho biết, chủ trương xã hội hóa có kiểm soát một số khâu chuyên môn trong giải quyết thủ tục hành chính nhằm huy động thêm nguồn lực xã hội, nâng cao chất lượng cải cách hành chính, phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn đặt ra những vấn đề cần tiếp tục quan tâm. Thường trực HĐND Thành phố sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến cử tri, người dân, doanh nghiệp để xây dựng cơ chế phù hợp, vừa phát huy nguồn lực xã hội, vừa bảo đảm công khai, minh bạch, an toàn dữ liệu và quyền lựa chọn.

Quan tâm đến các giải pháp bảo đảm quyền lựa chọn và bình đẳng trong thực hiện thủ tục hành chính, cử tri Phạm Quang Lâm (phường Tân Định) đề nghị làm rõ giải pháp để hồ sơ được tiếp nhận, thẩm định, trả kết quả theo cùng quy trình, thời hạn, không phát sinh “ưu tiên ngầm”; đồng thời, người dân cần biết phản ánh ở đâu nếu bị phân biệt đối xử hoặc được gợi ý phải sử dụng dịch vụ xã hội hóa mới được giải quyết nhanh.

Bên cạnh quyền lựa chọn, cử tri cũng quan tâm hiệu quả các mô hình hỗ trợ người dân. Cử tri Hoàng Thị Lợi (phường Sài Gòn) đề nghị đánh giá hoạt động của dịch vụ bưu chính công ích, đoàn viên, tình nguyện viên tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công. Cử tri Nguyễn Thị Kim Anh (xã Hóc Môn) phản ánh lực lượng tại một số điểm “Dịch vụ công tại ấp” còn thiếu về số lượng, kỹ năng, nhất là hỗ trợ người lớn tuổi, người chưa thành thạo công nghệ; đề nghị bổ sung lực lượng và người có chuyên môn.

Các đại biểu tham dự chương trình. Ảnh: Hoa Lê

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Thành phố đã phối hợp với Bưu điện Thành phố và Đoàn Thanh niên huy động lực lượng hỗ trợ người dân. Bưu chính công ích tham gia tư vấn, hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả tại nhà; lực lượng Đoàn Thanh niên hỗ trợ thực hiện dịch vụ công trực tuyến tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công. Các mô hình này giúp người dân, doanh nghiệp giảm chi phí, thuận lợi hơn khi tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, đồng thời giảm áp lực cho các Trung tâm.

Đối với “Dịch vụ công tại ấp”, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố đánh giá đây là mô hình sáng tạo, gắn với chủ trương “bình dân học vụ số”. Tuy nhiên, do lực lượng hỗ trợ chủ yếu được huy động từ cộng đồng, việc xử lý những hồ sơ khó đôi khi còn lúng túng về chuyên môn, nghiệp vụ. Để khắc phục, Thành phố sẽ tăng cường tập huấn chuyên sâu, đồng thời bổ sung cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện chuyên môn tham gia hỗ trợ. UBND các xã, phường, đặc khu cũng sẽ rà soát, bổ sung cơ sở vật chất, máy móc, thiết bị, tạo điều kiện để mô hình hoạt động hiệu quả hơn. Thời gian tới, Thành phố tiếp tục tham mưu nhân rộng mô hình, đồng thời huy động sự tham gia sâu hơn của các lực lượng hỗ trợ.

Không xã hội hóa quyền quản lý dữ liệu

Cùng với quyền lựa chọn, bảo mật thông tin và dữ liệu cá nhân là vấn đề được cử tri, doanh nghiệp đặc biệt quan tâm khi mở rộng xã hội hóa. Trưởng Ban Pháp chế HĐND Thành phố Phạm Quỳnh Anh khẳng định, nguyên tắc công khai, minh bạch, bảo đảm quyền lựa chọn của người dân, doanh nghiệp sẽ được HĐND thành phố bảo đảm trong quá trình xây dựng quy định về xã hội hóa.

Các đại biểu tham dự chương trình chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: Hoa Lê

Từ góc độ chuyên môn, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số thành phố Trần Phú Thịnh cho biết, việc xã hội hóa phải bảo đảm đúng pháp luật, đúng thẩm quyền, liên thông dữ liệu, an toàn thông tin và quyền kiểm soát của cơ quan nhà nước. Về định danh, xác thực, thành phố hướng tới khai thác các nền tảng định danh, xác thực điện tử được cơ quan có thẩm quyền cho phép, trong đó có VNeID, nhằm hạn chế việc người dân phải cung cấp lại thông tin đã có. Các đơn vị tham gia xã hội hóa chỉ được kết nối, xác thực theo cơ chế được cơ quan nhà nước cho phép và tham gia những công đoạn nằm trong quy trình điện tử thống nhất. Dữ liệu phải được chuyển đúng nơi, đúng người, đúng thẩm quyền.

Đặc biệt, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số thành phố nhấn mạnh nguyên tắc “xã hội hóa các khâu thực hiện nhưng không xã hội hóa quyền quản lý dữ liệu”. Doanh nghiệp có thể tham gia một số công việc chuyên môn, nhưng quyền quyết định, phê duyệt và trách nhiệm pháp lý cuối cùng vẫn thuộc cơ quan nhà nước. Đồng thời, thành phố sẽ tăng cường các giải pháp xác thực, phân quyền, mã hóa, ghi nhận nhật ký, giám sát truy cập và cảnh báo bất thường; cũng như quy định rõ trách nhiệm bảo vệ dữ liệu trong hợp đồng, nội dung giao nhiệm vụ, gắn với kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Thành phố cũng hướng tới nguyên tắc “một lần cung cấp, sử dụng nhiều lần và có kiểm soát”, vừa giảm giấy tờ, thời gian cho người dân, vừa hạn chế dữ liệu bị sao chép, lưu trữ tại nhiều nơi.

Từ góc độ an ninh, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an Thành phố, Trung tá Nguyễn Khánh Hồng cho biết, các đơn vị tham gia phải tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, đáp ứng yêu cầu về hạ tầng, công nghệ, bảo mật; xác định rõ phạm vi, mục đích, thời hạn và trách nhiệm khi tiếp cận, xử lý dữ liệu. Việc tiếp cận phải theo nguyên tắc tối thiểu, không tự ý sao chép và phải bàn giao lại dữ liệu sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Công an Thành phố cũng thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công nhằm kịp thời phát hiện, khắc phục nguy cơ lộ lọt dữ liệu.