Thành phố Hồ Chí Minh: Từ tự hào về tên gọi lịch sử đến khát vọng vươn mình

Những thành tựu to lớn, toàn diện về mọi mặt

Có những tên gọi chỉ ghi dấu một thời khắc, nhưng cũng có những tên gọi mở ra một sứ mệnh. Thành phố Hồ Chí Minh là một tên gọi như thế. Từ Bến Nhà Rồng hơn một thế kỷ trước, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã ra đi tìm đường cứu nước, mở đầu hành trình vĩ đại đưa dân tộc Việt Nam đến với độc lập, tự do.

Sáu mươi lăm năm sau ngày Người ra đi, chính mảnh đất ấy được giải phóng, thống nhất và vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh khi ngày 2-7-1976, tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VI của nước Việt Nam thống nhất, Quốc hội đã quyết nghị chính thức đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là thành phố Hồ Chí Minh.

Đó vừa là niềm tự hào lớn lao, vừa là lời nhắc nhở về trách nhiệm lịch sử của thành phố đối với đất nước. Nhìn lại nửa thế kỷ qua, có thể khẳng định thành phố Hồ Chí Minh đã không ngừng nỗ lực để xứng đáng với tên gọi thiêng liêng ấy.

Tự hào là thành phố mang tên Bác song điều đó cũng thúc giục thành phố Hồ Chí Minh nỗ lực phấn đấu để vươn mình mạnh mẽ hơn

Sau ngày đất nước thống nhất, thành phố phải đối mặt với vô vàn khó khăn do hậu quả chiến tranh để lại. Nhưng bằng bản lĩnh, ý chí và tinh thần năng động vốn có, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố đã nhanh chóng khôi phục sản xuất, ổn định đời sống, xây dựng chính quyền, giữ vững quốc phòng, an ninh và từng bước tạo nền tảng cho phát triển.

Đặc biệt, trong bốn thập niên đổi mới, thành phố Hồ Chí Minh luôn là địa phương đi đầu với tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”. Nhiều mô hình kinh tế, cơ chế quản lý và cách làm mới được hình thành từ thực tiễn thành phố đã góp phần bổ sung, hoàn thiện đường lối đổi mới của Đảng và chính sách của Nhà nước. Đóng góp ấy không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng, mà còn bằng vai trò mở đường, sức lan tỏa và giá trị thực tiễn đối với cả nước.

Đến nay, thành phố Hồ Chí Minh đã khẳng định vị thế là đầu tàu kinh tế quốc gia, trung tâm lớn về tài chính, thương mại, dịch vụ, khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế, văn hóa và hội nhập quốc tế. Đây là nơi hội tụ mạnh mẽ các dòng vốn, tri thức, lao động và đổi mới sáng tạo; là điểm đến của hàng triệu người từ khắp mọi miền Tổ quốc đến học tập, lao động và lập nghiệp.

Năm 2025, thành phố tiếp tục dẫn đầu cả nước về thu ngân sách Nhà nước với hơn 800 nghìn tỷ đồng, con số phản ánh sức sống mạnh mẽ của nền kinh tế cũng như sự đóng góp to lớn của cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ người lao động và nhân dân thành phố. Cùng với phát triển kinh tế, diện mạo đô thị cũng thay đổi sâu sắc. Những khu đô thị mới, khu công nghệ cao, khu chế xuất, hệ thống trung tâm thương mại, bệnh viện, trường học hiện đại cùng hàng loạt công trình giao thông trọng điểm đã mở rộng không gian phát triển. Việc đưa vào vận hành tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quá trình xây dựng hệ thống giao thông công cộng hiện đại, hướng tới một đô thị xanh, thông minh và kết nối.

Viết tiếp trang phát triển mới rực rỡ hơn

Mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là niềm tự hào mà còn thúc giục luôn phải nỗ lực, phấn đấu. Tên gọi ấy luôn nhắc nhở thành phố phải tiếp tục đi đầu trong đổi mới, sáng tạo; phải năng động nhưng kỷ cương, hiện đại nhưng nhân văn, giàu mạnh nhưng nghĩa tình; hội nhập sâu rộng nhưng luôn giữ vững lợi ích quốc gia, dân tộc; phát triển nhanh nhưng phải bền vững và lấy người dân làm trung tâm của mọi chính sách.

Kỷ nguyên phát triển mới của đất nước đang đặt lên vai thành phố Hồ Chí Minh một sứ mệnh mới: không chỉ giữ vai trò đầu tàu kinh tế mà còn phải trở thành cực tăng trưởng, trung tâm đổi mới sáng tạo và cửa ngõ kết nối Việt Nam với khu vực và thế giới.

Trước hết là giải phóng mạnh mẽ các nguồn lực phát triển. Giải phóng sức sáng tạo của người dân và doanh nghiệp; tạo điều kiện để mọi ý tưởng mới được hiện thực hóa, mọi tài năng đều có cơ hội cống hiến; khơi thông các nguồn lực đang bị cản trở bởi thủ tục hành chính và tư duy quản lý cũ.

Với vai trò đầu tàu kinh tế, thành phố Hồ Chí Minh cần phát triển thành trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm đổi mới sáng tạo, cực tăng trưởng của kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức; trở thành đô thị có khả năng kết nối Việt Nam với các chuỗi giá trị, chuỗi công nghệ và chuỗi tri thức toàn cầu. Muốn vậy, thành phố cần một không gian thể chế đủ rộng để thử nghiệm các mô hình phát triển mới.

Một đô thị đặc biệt không thể vận hành bằng những cơ chế thông thường. Trao quyền mạnh hơn cho thành phố không phải là buông lỏng quản lý, mà để thành phố chủ động hơn, sáng tạo hơn, phản ứng nhanh hơn và chịu trách nhiệm rõ ràng hơn. Quyền tự chủ phải đi cùng trách nhiệm giải trình; sự năng động phải đi cùng minh bạch và kỷ cương.

Phát triển cũng phải được đo bằng chất lượng sống của người dân. Một thành phố hiện đại không chỉ có những tòa nhà cao tầng, đại lộ rộng lớn hay các khu tài chính sầm uất. Quan trọng hơn, đó phải là nơi người dân được sống trong môi trường an toàn, giao thông thuận tiện, không gian xanh nhiều hơn, nhà ở dễ tiếp cận hơn, giáo dục và y tế tốt hơn, cơ hội việc làm rộng mở hơn.

Tinh thần Hồ Chí Minh trong phát triển đô thị chính là lấy nhân dân làm gốc. Mọi quyết sách cuối cùng đều phải hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống của người dân và tạo thêm cơ hội phát triển cho mỗi con người. Sau khi mở rộng không gian phát triển thông qua việc sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố Hồ Chí Minh đang sở hữu nhiều lợi thế mới về quy mô, nguồn lực và khả năng kết nối vùng.

Thành phố hội tụ đầy đủ các điều kiện để phát triển thành một siêu đô thị đa trung tâm, có sức cạnh tranh trong khu vực và quốc tế. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, thành phố cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển; đẩy nhanh cải cách hành chính; xây dựng chính quyền số, quản trị số; phát triển hạ tầng đồng bộ; lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tri thức làm động lực tăng trưởng chủ yếu.

Đồng thời, tiếp tục xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, năng lực, trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành tình cảm đặc biệt cho đồng bào miền Nam với lời căn dặn: “Miền Nam luôn ở trong trái tim tôi”. Tình cảm thiêng liêng ấy vừa là niềm vinh dự, vừa là trách nhiệm lớn lao đối với thành phố mang tên Người hôm nay.

Tên gọi thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là dấu ấn của lịch sử mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm đối với hiện tại và tương lai. Năm mươi năm qua, thành phố đã viết nên những trang sử vẻ vang; năm mươi năm tới, thành phố sẽ tiếp tục viết nên những chương phát triển mới bằng khát vọng đổi mới, tinh thần dám mở đường và ý chí vươn lên không ngừng. Với truyền thống anh hùng, đoàn kết, năng động, sáng tạo và nghĩa tình, thành phố Hồ Chí Minh nhất định sẽ tiếp tục tỏa sáng, xứng đáng với niềm tin yêu của cả nước và với tên gọi thiêng liêng mà thành phố vinh dự được mang.