Thành tích chống lạm phát của Tổng thống Argentina bị nghi ngờ

Tổng thống Argentina Javier Milei - Ảnh: Bloomberg.

Sự kiện này đã làm dấy lên những lo ngại về tính minh bạch và độ tin cậy của dữ liệu lạm phát tại Argentina, nhất là khi Buenos Aires từng bị Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) khiển trách vào năm 2013 vì báo cáo sai lệch số liệu.

Theo hãng tin Reuters, việc ông Marco Lavagna - người đứng đầu cơ quan thống kê quốc gia Argentina INDEC - đột ngột từ chức đã phơi bày những mâu thuẫn trong chiến lược kinh tế của chính quyền ông Milei.

Bộ trưởng Bộ Kinh tế Luis Caputo thừa nhận rằng sự ra đi của ông Lavagna xuất phát từ bất đồng về quyết định của Chính phủ hoãn cập nhật phương pháp tính lạm phát. Đây là một quyết định nhạy cảm bởi Argentina từng vướng vào các vụ bê bối thao túng dữ liệu trong quá khứ.

Các nhà nghị sỹ đối lập đã nhanh chóng chỉ trích Chính phủ, cáo buộc rằng việc hoãn cập nhật phương pháp thống kê lạm phát là nhằm nhằm bảo vệ vị thế chính trị của Tổng thống Milei. Nghị sĩ Julia Strada cho rằng các báo cáo về thành tích giảm lạm phát là "công cụ chính" của ông Milei để giành sự ủng hộ từ công chúng.

Vụ từ chức của ông Lavagna đã khơi mào cho một cuộc tranh luận rộng hơn về niềm tin và tính minh bạch, đặc biệt khi ông Milei quảng bá việc tốc độ lạm phát hàng tháng giảm mạnh từ mức hai con số xuống dưới 3%.

Dù người đứng đầu INDEC được bổ nhiệm bởi Chính phủ, vai trò này có truyền thống không chịu sự can thiệp chính trị. Theo chuyên gia Marcelo Garcia từ công ty tư vấn Horizon Engage, việc ông Lavagna từ chức là một sự kiện mang tính cảnh báo. “Điều khiến tôi ngạc nhiên là việc Chính phủ công khai thừa nhận rằng ông Lavagna từ chức vì Tổng thống bất đồng với chính sách mà INDEC, cơ quan vốn có quyền tự chủ trong các quyết định chuyên môn, đang triển khai”, ông Garcia nói.

Về phần mình, Tổng thống Milei đã cam kết đến tháng 8/2026 đưa tốc độ lạm phát hàng tháng xuống dưới 1%.

Trước đó, INDEC cho biết phương pháp tính lạm phát mới sẽ được áp dụng cho dữ liệu tháng 1. Phương pháp hiện tại dựa trên khảo sát chi tiêu hộ gia đình áp dụng từ năm 2004. Tuy nhiên, ông Caputo cho biết quan điểm của ông Milei là không thực hiện việc thay đổi phương pháp tính lạm phát cho đến khi quá trình giảm lạm phát được củng cố, song không đưa ra một khung thời gian cụ thể cho việc này.

Một số nguồn thạo tin cho biết công thức cập nhật có thể sẽ cho thấy tỷ lệ lạm phát ít nhất cao hơn một chút.

Lịch sử của Argentina đã chứng kiến nhiều nghi ngờ về độ tin cậy của dữ liệu lạm phát chính thức, nhất là dưới thời cựu Tổng thống Nestor Kirchner và vợ ông, cựu Tổng thống Cristina Kirchner. Chính quyền khi đó bị cáo buộc thường xuyên báo cáo thấp hơn mức tăng giá thực tế, dẫn đến việc Argentina phải trả lãi suất thấp hơn cho các trái phiếu liên kết với lạm phát. Dữ liệu bị bóp méo đã khiến các nhà đầu tư nước ngoài e ngại và gây trở ngại cho quá trình trở lại thị trường tín dụng quốc tế của Argentina sau khi nước này vỡ nợ năm 2001.

Hiện nay, số liệu lạm phát của Chính phủ Argentina nhìn chung phù hợp với dự báo của các nhà kinh tế độc lập. Tuy nhiên, Argentina vẫn được biết đến với các chu kỳ lạm phát cao chóng mặt, nhiều khi khiến người dân phải chi tiêu nhanh chóng trước khi đồng peso mất giá vì giá cả thường xuyên biến động hàng ngày.

Dù ông Milei được các nhà đầu tư và IMF đánh giá cao vì đã kiềm chế lạm phát, chỉ số kinh tế thực sự đối với nhiều người dân Argentina là sức mua của đồng peso.

Cô Ailen Menta, 31 tuổi, làm việc tại một công ty môi giới bảo hiểm, cho biết sức mua của cô đã giảm dưới thời Tổng thống Milei. Một nửa thu nhập của cô hiện dành cho tiền thuê nhà, tăng từ mức khoảng 30% trước đây, do Chính phủ giảm kiểm soát giá thuê nhà. Tuy nhiên, nhiều người thuê nhà khác lại thấy giá giảm do chủ nhà không cần đặt giá thuê ban đầu cao để đối phó với rủi ro lạm phát.

Vụ từ chức của ông Lavagna đã làm giảm niềm tin của Menta vào cơ quan thống kê xuống "bằng 0". Cô cho rằng "có điều gì đó mà chính phủ không muốn chúng ta biết".

Dù vậy, sự xáo trộn tại INDEC không làm lung lay những người ủng hộ trung thành của ông Milei, những người đã hoan nghênh ông vì đã ổn định nền kinh tế. "Tôi thấy ổn. Trong vài ngày tới, thị trường sẽ phục hồi, mọi thứ sẽ tiếp tục như bình thường và chúng ta sẽ quên đi chuyện này”, ông Roberto Colliard, 58 tuổi, một nhân viên nhà thuốc, nói với Reuters.

Bình Minh