Thanh tra Chính phủ nêu vi phạm cấp tín dụng vượt tổng vốn đầu tư của dự án BĐS tại ngân hàng SHB

Kết luận của Thanh tra Chính phủ chỉ ra một số vi phạm trong hoạt động cấp tín dụng, phân loại nợ, chấp hành quy định trong việc duy trì tỷ lệ sở hữu cổ phần của cổ đông... tại ngân hàng SHB.

Thanh tra Chính phủ vừa có Thông báo số 84 ngày 5/3/2026 về Kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động ngân hàng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn - Hà Nội (SHB - mã: SHB).

Tại văn bản này, Thanh tra Chính phủ cho biết trong giai đoạn 2020 - 2025, tổng tài sản, tốc độ tăng trưởng tín dụng, các hoạt động dịch vụ... của SHB đều có sự tăng trưởng; ngân hàng cũng chủ động điều hành, rà soát, sửa đổi, hoàn thiện các quy trình nội bộ, phân định trách nhiệm giữa các đơn vị, bộ phận trong việc thu thập hồ sơ, thẩm định, phê duyệt cấp tín dụng và kiểm tra, giám sát sau giải ngân. Tuy nhiên, hoạt động tín dụng của SHB còn ghi nhận một số tồn tại, hạn chế, vi phạm, tiềm ẩn rủi ro.

Trong hoạt động cấp tín dụng; thông báo kết luận thanh tra cho biết việc thẩm định, phê duyệt cấp tín dụng đối với một số khách hàng tại SHB vẫn còn tồn tại vi phạm trong thu thập, kiểm tra hồ sơ pháp lý, đánh giá năng lực tài chính của khách hàng, phương án vay vốn, xác định giá trị khoản vay, phê duyệt cấp tín dụng và kiểm soát trước trong và sau khi vay vốn.

Đặc biệt, trong lĩnh vực bất động sản, ngân hàng cấp tín dụng vượt tổng vốn đầu tư của dự án, cấp tín dụng cho nhóm khách hàng góp vốn, thực hiện chung dự án bất động sản (có mối liên hệ gián tiếp) nhưng chưa đảm bảo quyền của ngân hàng trong việc kiểm tra, kiểm soát, giám sát toàn diện việc sử dụng vốn vay của bên trực tiếp sử dụng vốn.

Thông báo kết luận thanh tra cũng chỉ ra một số tồn tại như định giá tài sản bảo đảm chưa phù hợp; việc kiểm tra định kỳ tài sản bảo đảm không đầy đủ, thường xuyên; trong công tác giải ngân có vi phạm về giải ngân khi chưa đảm bảo hồ sơ, chứng từ, tài liệu chứng minh vốn vay được sử dụng đúng mục đích... Ngân hàng chưa kiểm soát dòng tiền sau giải ngân của bên thứ 3 để chứng minh việc sử dụng vốn vay đúng mục đích, đặc biệt trong trường hợp cho vay góp vốn để đầu tư dự án bất động sản và cấp tín dụng khi đã hoàn thành việc mua bán 3 bên.

Mặc dù duy trì tỷ lệ nợ xấu ổn định dưới 3% trong giai đoạn thanh tra, thông báo kết luận thanh tra cũng nêu một số tồn tại tại SHB về thực hiện phân loại nợ đối với một số khách hàng chưa đúng quy định của NHNN, làm ảnh hưởng tới việc phản ánh chất lượng tín dụng.

Về cơ cấu tín dụng, trong thời kỳ thanh tra, tỷ lệ cho vay các lĩnh vực ưu tiên tại SHB có xu hướng giảm, trong khi ngân hàng chưa có chỉ đạo để tăng cường kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro (bất động sản, chứng khoán...) trong toàn hệ thống theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và NHNN.

Liên quan đến việc cấp tín dụng cho cổ đông lớn của ngân hàng, kết luận thanh tra cho biết tỷ lệ cấp tín dụng của SHB cho Tập đoàn và người có liên quan đảm bảo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng.

Bên cạnh đó, kết luận lưu ý tỷ lệ sở hữu cổ phần của một cổ đông lớn và người có liên quan tại SHB đang vượt 5,086% tỷ lệ tối đa theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng 2024 nhưng ngân hàng chưa có giải pháp tổng thể để đảm bảo giới hạn tỷ lệ vốn góp. Việc cung cấp thông tin của cổ đông sở hữu trên 1% vốn điều lệ cho ngân hàng còn chưa đầy đủ, tiềm ẩn rủi ro trong việc quản lý sở hữu ngân hàng.

Căn cứ kết luận thanh tra, Thanh tra Chính phủ yêu cầu ngân hàng SHB nghiêm túc thực hiện các chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ và NHNN trong việc cấp tín dụng lĩnh vực ưu tiên và kiểm soát chặt chẽ đối với các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro. Cùng đó, có giải pháp đảm bảo tuân thủ quy định về tỷ lệ sở hữu của cổ đông và người có liên quan theo Luật Các TCTD 2024; chấn chỉnh, khắc phục tồn tại, đảm bảo hoạt động tín dụng theo đúng quy định của pháp luật...

Đồng thời, tiến hành rà soát và chịu trách nhiệm toàn diện trong việc: phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro các khoản tín dụng theo quy định pháp luật; rà soát và đánh giá lại các khoản vay vi phạm quy định pháp luật, quy định của NHNN và hợp đồng tín dụng để xem xét xử lý theo thẩm quyền đối với các Hợp đồng tín dụng có vi phạm nêu trong kết luận thanh tra... Qua rà soát, nếu phát hiện vi phạm pháp luật về hoạt động tín dụng thì chuyển hồ sơ vụ việc sang cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định.

Thanh tra Chính phủ đồng thời kiến nghị NHNN tiếp tục tăng cường quản lý, thực hiện nghiêm việc triển khai chính sách tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; việc chấp hành quy định về tỷ lệ cấp tín dụng đối với nhóm khách hàng có liên quan; việc chấp hành quy định về tỷ lệ vốn góp của cổ đông và người có liên quan... tại các TCTD.

Cùng đó, nghiên cứu tham mưu các cấp có thẩm quyền quy định kiểm soát tín dụng đối với lĩnh vực có nguy cơ rủi ro cao, hình thức cấp tín dụng tiềm ẩn nhiều rủi ro như góp vốn đầu tư kinh doanh bất động sản, cấp tín dụng khi đã hoàn thành việc mua bán 3 bên; quy định thời hạn đảm bảo giới hạn tỷ lệ vốn góp với cổ đông và người có liên quan; hướng tới có chế tài kiểm soát, quản lý đối với cổ đông sở hữu trên 1% vốn điều lệ và người có liên quan...

Diên Vỹ