Thị trường rung lắc vì căng thẳng Mỹ - Iran: Sai lầm nhà đầu tư nên tránh

Những tuần gần đây, thị trường tài chính toàn cầu liên tục rung lắc khi căng thẳng địa chính trị gia tăng, đặc biệt là xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran. Diễn biến này khiến giá dầu tăng mạnh và làm dấy lên lo ngại về nguồn cung năng lượng cũng như lạm phát toàn cầu. Không chỉ thị trường hàng hóa, các chỉ số chứng khoán cũng phản ứng khá nhạy trước những thông tin liên quan đến khu vực Trung Đông.

Trong bối cảnh đó, nhiều nhà đầu tư có xu hướng phản ứng mạnh trước các biến động ngắn hạn của thị trường. Tuy nhiên, theo các chuyên gia chiến lược đầu tư, sai lầm lớn nhất mà nhà đầu tư thường mắc phải trong giai đoạn thị trường biến động là bán tài sản vì hoảng sợ.

Biến động mạnh trên thị trường chứng khoán khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại và dễ đưa ra quyết định theo cảm xúc

Khi thị trường giảm mạnh, việc nhìn thấy giá trị danh mục đầu tư sụt giảm có thể khiến nhà đầu tư cảm thấy cần phải hành động ngay lập tức để hạn chế rủi ro. Không ít người lựa chọn bán cổ phiếu hoặc chuyển phần lớn tài sản sang tiền mặt với suy nghĩ rằng đó là cách “an toàn” nhất trong thời điểm bất ổn.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, phản ứng này lại có thể gây ra hậu quả ngược lại. Bán ra trong giai đoạn thị trường giảm đồng nghĩa với việc chốt khoản lỗ tại thời điểm giá thấp, biến mức giảm tạm thời trên giấy tờ thành khoản lỗ thực sự. Đây được xem là một trong những quyết định gây tổn hại lớn nhất đối với hiệu quả đầu tư dài hạn.

Thực tế cho thấy nhiều nhà đầu tư rời khỏi thị trường đúng lúc biến động mạnh nhất, sau đó chờ đợi thị trường “ổn định” mới quay lại. Vấn đề là những phiên tăng mạnh nhất của thị trường thường xuất hiện ngay trong hoặc ngay sau các giai đoạn giảm sâu. Nếu không ở lại thị trường trong thời điểm đó, nhà đầu tư có thể bỏ lỡ một phần đáng kể của đà phục hồi.

Các chuyên gia cho rằng biến động là đặc điểm vốn có của thị trường tài chính. Những yếu tố như căng thẳng địa chính trị, dữ liệu kinh tế, chính sách tiền tệ hay giá năng lượng đều có thể khiến thị trường tăng giảm mạnh trong ngắn hạn. Chẳng hạn, xung đột tại Trung Đông có thể làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ, tác động tới lạm phát và chi phí sản xuất toàn cầu, từ đó ảnh hưởng tới tâm lý nhà đầu tư.

Tuy vậy, lịch sử thị trường cho thấy các cú sốc địa chính trị thường chỉ gây biến động mạnh trong ngắn hạn. Điều quan trọng đối với nhà đầu tư không phải là cố gắng phản ứng với mọi biến động, mà là duy trì kỷ luật đầu tư và giữ vững chiến lược đã xây dựng từ trước.

Căng thẳng tại Trung Đông là một trong những yếu tố khiến thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh

Theo các chuyên gia, việc cố gắng “canh thời điểm” thị trường – bán ra khi giá giảm rồi chờ mua lại ở mức thấp hơn – là điều rất khó thực hiện một cách nhất quán. Không ít nhà đầu tư sau khi bán ra lại quay trở lại thị trường ở mức giá cao hơn, khiến kết quả đầu tư kém hiệu quả hơn so với việc giữ nguyên danh mục ban đầu.

Thay vì phản ứng theo cảm xúc, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên tập trung vào mục tiêu dài hạn và cấu trúc danh mục phù hợp với khả năng chịu rủi ro của mình. Trong nhiều trường hợp, việc giữ nguyên chiến lược đầu tư và kiên nhẫn vượt qua những giai đoạn thị trường biến động lại mang lại kết quả tốt hơn.

Nói cách khác, trong đầu tư, những biến động mạnh của thị trường đôi khi không phải là rủi ro lớn nhất. Rủi ro lớn nhất lại đến từ chính quyết định của nhà đầu tư khi để cảm xúc chi phối.

Lê Minh