Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Bí thư Thành đoàn Đồng Nai Nguyễn Minh Kiên: Khi người trẻ được cống hiến, lý tưởng sẽ tự nảy mầm

Từ những đảng viên trẻ là học sinh, sinh viên ưu tú hôm nay sẽ hình thành lực lượng kế cận mang tri thức, bản lĩnh và khát vọng cống hiến cho thành phố trong tương lai. Vậy làm thế nào để khơi dậy lý tưởng, tạo động lực để người trẻ tự giác phấn đấu vào Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng? Đồng chí NGUYỄN MINH KIÊN, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Bí thư Thành đoàn Đồng Nai đã chia sẻ với Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai xung quanh nội dung này.

Đồng chí Nguyễn Minh Kiên, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Bí thư Thành đoàn Đồng Nai. Ảnh: CTV

Bước ngoặt trong hành trình trưởng thành của người trẻ

*Thưa ông, trước thực tế một bộ phận giới trẻ quan tâm nhiều đến phát triển bản thân, khởi nghiệp và hội nhập quốc tế hơn là tham gia các hoạt động chính trị - xã hội, Thành đoàn đã làm gì để khơi dậy khát vọng cống hiến, tạo động lực để các bạn trẻ tự giác phấn đấu trở thành đảng viên, xem đó là một quá trình trưởng thành và cống hiến chứ không chỉ là một danh hiệu?

- Trước hết, tôi không xem việc các bạn trẻ quan tâm phát triển bản thân, khởi nghiệp hay hội nhập là điều đối lập với lý tưởng cống hiến. Đó chính là chất liệu mới của lòng yêu nước. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhiều lần chia sẻ, định hướng, yêu nước trong thời đại mới không chỉ bằng cảm xúc, mà phải bằng tri thức và năng lực hành động. Nhiệm vụ của Đoàn là gặp thanh niên ngay tại nơi họ đang đứng, chứ không đứng ở xa để kêu gọi.

Vì vậy, quan điểm nhất quán của chúng tôi là phấn đấu vào Đảng không phải một danh hiệu có tính nghi lễ, hình thức, mà là một chặng rèn luyện có tính bước ngoặt trong hành trình trưởng thành của người trẻ. Muốn vậy, con đường ấy phải mang lại niềm tin, lý tưởng và những giá trị thật. Chúng tôi gắn quá trình bồi dưỡng với cơ hội phát triển cụ thể: mỗi đoàn viên ưu tú được phân công nhiệm vụ tham gia một công trình, một phần việc, một dự án cộng đồng, một hoạt động phong trào thi đua cụ thể và chứng minh sự trưởng thành bằng sản phẩm, kết quả, thành tích thực tế thay vì hồ sơ văn bản, quy trình đơn thuần.

Chúng tôi kiên trì một phương pháp hành động: khơi dậy khát vọng không phải bằng khẩu hiệu, mà bằng cách trao cho thanh niên môi trường, cơ hội được cống hiến và được ghi nhận để trưởng thành. Khi một bạn trẻ được cống hiến, thấy mình có thể thay đổi cộng đồng, lý tưởng sẽ tự nảy mầm từ bên trong.

Bí thư Thành đoàn Đồng Nai Nguyễn Minh Kiên chia sẻ trong chương trình Chào năm học mới - Tuyên dương "Học sinh 3 tốt", "Học sinh 3 rèn luyện" thành phố Đồng Nai năm học 2025 - 2026". Ảnh: CTV

*Trong bối cảnh người trẻ có nhiều thay đổi về tư duy, cách tiếp cận thông tin và giá trị sống, Thành đoàn đã có những đổi mới gì trong công tác phát hiện, bồi dưỡng và giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng, thưa ông?

- Chúng tôi đổi mới trên cả ba khâu: phát hiện, bồi dưỡng và giới thiệu.

Thứ nhất, phát hiện bằng dữ liệu. Thành đoàn số hóa việc quản lý đoàn viên ưu tú trên nền tảng “Theo dõi Đoàn viên ưu tú”, theo dõi quá trình rèn luyện bằng dữ liệu trong phong trào (tham gia bao nhiêu công trình, phần việc cùng tập thể tổ chức Đoàn đang sinh hoạt, ý thức và nhận thức khi tham gia các hoạt động bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, giáo dục truyền thống, đạo đức, học tập, triển khai nghị quyết…, có kết quả, thành tích hoặc sản phẩm trong quá trình học tập, lao động, sản xuất). Người xứng đáng được nhận diện đúng, không bỏ sót, không cào bằng, bình quân; xây dựng lực lượng đoàn viên ưu tú thật sự thuyết phục từ sự ghi nhận và giới thiệu của tập thể tổ chức đoàn từ cơ sở.

Thứ hai, bồi dưỡng bằng trải nghiệm. Lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng được thiết kế lại theo hướng học lý luận qua việc thật: mỗi cảm tình Đảng gắn với một địa chỉ đỏ, một công trình thanh niên, một sản phẩm, nhiệm vụ tình nguyện, tinh thần tiên phong trong thời đại số, do chính bạn trẻ tham gia trải nghiệm, thực hành và đóng góp. Lý luận không còn là bài giảng một chiều, mà là điều các bạn tự rút ra từ hành động.

Thứ ba, giới thiệu bằng sản phẩm, kết quả của cả một quá trình rèn luyện. Chúng tôi áp dụng nguyên tắc “lấy sản phẩm thay báo cáo” - đánh giá một đoàn viên ưu tú bằng kết quả cụ thể đóng góp cho cộng đồng, chứ không bằng tiêu chí hồ sơ, quy trình đơn thuần.

Những đổi mới này bám sát chỉ tiêu phát triển Đảng của Thành ủy trong giai đoạn phát triển mới, kết nạp đảng viên từ đoàn viên ưu tú đạt tối thiểu 70%/năm (trên tổng số đảng viên mới được kết nạp của toàn đảng bộ) và hướng tới mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 giới thiệu 30 ngàn đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp. Đây vừa là chỉ tiêu, vừa là cam kết với quyết tâm chính trị cao nhất của tổ chức Đoàn về nâng cao chất lượng nguồn lực đảng viên trẻ cho Đảng bộ thành phố.

*Theo đồng chí, đâu là những khó khăn, thách thức trong việc tạo động lực để đoàn viên, thanh niên phấn đấu trở thành đảng viên?

- Với tinh thần cầu thị cao nhất, tôi xin được đề cập và nhận diện ba thách thức lớn nhất để tập trung tìm kiếm giải pháp triển khai hiệu quả hơn nữa trong thời gian tới.

Một là, hiện tượng mà một số nhà nghiên cứu gọi là “trung lập hóa chính trị” ở một bộ phận thanh niên - không phản đối, nhưng cũng không tham gia. Đây là rủi ro âm thầm và lớn hơn cả sự chống đối, vì nó bào mòn về lý tưởng và nhận thức chính trị từ bên trong của thế hệ trẻ một cách lặng lẽ.

Hai là, khoảng cách về phương thức. Khảo sát của Thành đoàn cho thấy phần lớn đoàn viên tiếp nhận thông tin chính trị - xã hội đầu tiên qua mạng xã hội, chỉ một tỷ lệ rất nhỏ qua sinh hoạt chi đoàn truyền thống. Nếu cách làm công tác tư tưởng vẫn tuyến tính, một chiều, chúng ta sẽ nói mà người trẻ không nghe, không tiếp cận đầy đủ. Vì lẽ đó, bài toán thích nghi và đổi mới phương thức giáo dục truyền thống, lý tưởng cách mạng trong thế hệ trẻ trên không gian mạng càng bức thiết và có tính quyết định đến kết quả thực hiện của phong trào thi đua giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp trong thời gian tới trên địa bàn thành phố Đồng Nai

Ba là, khó khăn ở những đối tượng, địa bàn đặc thù - doanh nghiệp ngoài nhà nước, khu công nhân, lao động tự do, khu vực biên giới, khó khăn, đồng bào dân tộc, quần chúng có đạo và người sáng tạo nội dung số... Mỗi đối tượng, khu vực đặc thù đòi hỏi có phương pháp tiếp cận, cách thức tổ chức phong trào và quy trình đánh giá, ghi nhận, giới thiệu và kết nạp linh hoạt, chủ động mới đảm bảo hiệu quả tối đa. Đây là một thách thức, khó khăn cần tập trung khắc phục trong thời gian tới.

Và một thách thức nội tại không nên né tránh, đó là tính hình thức, chú trọng thành tích, số lượng, xem nhẹ chất lượng trong bồi dưỡng, kết nạp vẫn còn tồn tại ở một số ít đơn vị. Nếu chạy theo số lượng mà nhẹ chất lượng, chính chúng ta làm phai nhạt ý nghĩa thiêng liêng của quá trình phấn đấu, rèn luyện trở thành đảng viên trong nhận thức của người trẻ. Nhận diện đúng thách thức là nền tảng quan trọng ban đầu để vượt qua và hoàn thành mục tiêu mà chúng tôi đã cam kết.

Giáo dục lý tưởng chuyển từ “giảng” sang “cho trải nghiệm”

*Vậy làm thế nào để công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, bồi dưỡng nhận thức về Đảng đối với người trẻ trở nên gần gũi, hấp dẫn và phù hợp với xu hướng chuyển đổi số hiện nay?

- Nguyên tắc của chúng tôi rất rõ: các bạn trẻ không tin vào khẩu hiệu, các bạn tin vào trải nghiệm. Vì vậy giáo dục lý tưởng phải chuyển từ “giảng” sang “cho trải nghiệm”, từ “rót xuống dọc” sang “lan tỏa ngang” giữa những người trẻ với nhau.

Trên nền tảng số, Thành đoàn đã kể chuyện lý tưởng bằng ngôn ngữ của chính người trẻ. Mô hình “Học và làm theo Bác mỗi ngày”, “Mỗi ngày 1 tin tốt, mỗi tuần 1 câu chuyện đẹp”, sản xuất, truyền thông lan tỏa video ngắn về tư tưởng, đạo đức, phong cách, phương pháp làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong năm 2025 đạt hàng chục triệu lượt xem, phần lớn người xem dưới 24 tuổi (độ tuổi lý tưởng của quá trình rèn luyện, phấn đấu vào Đảng). Mô hình “Đại sứ số” chọn mỗi chi đoàn một bạn có ảnh hưởng trên không gian mạng để lan tỏa giá trị tích cực bằng ngôn ngữ, hành vi, phong cách đồng điệu với người trẻ - hiệu quả hơn nhiều so với tuyên truyền một chiều.

Đoàn viên, thanh niên phường Hố Nai tìm hiểu lịch sử tại Nhà bia tưởng niệm liệt sĩ Đoàn Đặc công 113. Ảnh: N.Hạ

Riêng với việc bồi dưỡng nhận thức về Đảng, chúng tôi thiết kế theo hướng “Hành trình số - Hành trình thật”. Mỗi nội dung lý luận đều có một trải nghiệm thực địa tại địa chỉ đỏ và một sản phẩm số do chính đối tượng cảm tình Đảng thực hiện ngay tại hiện trường và trên nền tảng học tập lý luận trực tuyến để ghi nhận, theo dõi theo thời gian thực, kết quả thực.

Nhưng tôi luôn tâm đắc một điều, chuyển đổi số là phương tiện, con người vẫn là trung tâm. Công nghệ giúp lý tưởng đến gần hơn, chứ không thay được sự nêu gương của đảng viên đi trước và tính dẫn dắt của tổ chức. Một tấm gương thật, một người anh, người chị đảng viên sống đẹp - vẫn là bài giảng thuyết phục nhất đối với đoàn viên tuổi mười tám, những người luôn cháy bỏng khát khao khẳng định mình bằng lý tưởng cộng sản và nhiệt huyết cống hiến của tuổi trẻ.