Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực các công trình trọng điểm

Tháo gỡ điểm nghẽn các công trình trọng điểm lĩnh vực Công Thương và Xây dựng.

Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 517/TB-VPCP ngày 7/10/2026 kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc tại Hội nghị Ban chỉ đạo công trình trọng điểm lĩnh vực Công Thương và Xây dựng (lần thứ nhất).

Thông báo nêu: Các dự án trọng điểm trong lĩnh vực Công Thương và Xây dựng có vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, phát triển sản xuất, tăng cường năng lực hạ tầng, bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và tạo động lực phát triển trong giai đoạn tới; đây là 02 lĩnh vực có tính chất quyết định, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng "2 con số" trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quan tâm chỉ đạo, dành nguồn lực lớn để triển khai, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án; các bộ, ngành, địa phương, chủ đầu tư và các cơ quan liên quan đã có nhiều nỗ lực trong triển khai các công trình, dự án trọng điểm lĩnh vực Công Thương và Xây dựng. Một số dự án đã có chuyển biến tích cực, từng bước tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ, góp phần tăng cường năng lực sản xuất, bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển kết cấu hạ tầng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, qua báo cáo của các bộ, cơ quan cho thấy vẫn còn một số tồn tại cần tiếp tục tập trung chỉ đạo, tháo gỡ: (i) một số khó khăn, vướng mắc chưa được giải quyết dứt điểm, nhất là về thủ tục đầu tư, quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng (GPMB), vật liệu xây dựng, năng lực thực hiện và sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan; (ii) tiến độ giải ngân nguồn vốn đầu tư công năm 2026 của các dự án trọng điểm ngành xây dựng, giao thông chậm so với mức trung bình của cả nước; (iii) tiến độ triển khai một số dự án vẫn còn chậm so với kế hoạch đề ra; (iv) thủ tục giao đất, cho thuê đất ở địa phương còn vướng mắc, kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông… Các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu, cần nỗ lực, quyết tâm cao hơn nữa, phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động, quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành, tập trung tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân, bảo đảm các dự án triển khai đúng tiến độ, chất lượng.

5 yêu cầu để khắc phục những tồn tại

Để khắc phục những tồn tại trên, Phó Thủ tướng giao Ban chỉ đạo công trình trọng điểm lĩnh vực Công Thương và Xây dựng (Ban Chỉ đạo) thực hiện 5 yêu cầu sau:

Thứ nhất, Ban Chỉ đạo không làm thay chức năng quản lý nhà nước của các bộ, ngành, địa phương và chủ đầu tư; không thay thế trách nhiệm của người đứng đầu.Cácvấn đề thuộc thẩm quyền của bộ, ngành, địa phương nào thì bộ, ngành, địa phương đó phải chủ động giải quyết và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.

Thứ hai,phương thức làm việc thực chất, hiệu quả; tập trung vào những vấn đề thực sự cần thiết, liên ngành, liên địa phương, những nội dung còn có ý kiến khác nhau, những điểm nghẽn cần tháo gỡ vượt thẩm quyền các bộ, ngành, địa phương.

Thứ ba,tăng cường phối hợp liên ngành; chỉ đạo, phân công nhiệm vụ phải rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả, bảo đảm các công trình, dự án được triển khai đúng tiến độ, chất lượng, an toàn, hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí. Mục tiêu cuối cùng là công việc phải chuyển biến, dự án phải có tiến độ, điểm nghẽn phải được tháo gỡ, nguồn lực phải được khơi thông và hiệu quả đầu tư các dự án được tăng cường; lưu ý tuyệt đối không vì tiến độ mà ảnh hưởng tới chất lượng công trình.

Thứ tư, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong theo dõi, cập nhật tiến độ; từng bước hình thành hệ thống theo dõi, giám sát tiến độ các dự án trọng điểm, bảo đảm thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời cảnh báo những dự án có nguy cơ chậm tiến độ thực hiện, giải ngân; đồng thời tham mưu xử lý ngay những vấn đề phát sinh, không chờ đến kỳ họp mới báo cáo.

Thứ năm,kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, thiếu trách nhiệm, đồng thời biểu dương kịp thời những tập thể, cá nhân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Phó Thủ tướng yêu cầu trong thời gian tới, về kiện toàn Ban Chỉ đạo, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan khẩn trương trình cấp có thẩm quyền kiện toàn Ban chỉ đạo các công trình trọng điểm lĩnh vực Công Thương và Xây dựng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, hoàn thành trước ngày 10 tháng 10 năm 2026.

Hoàn thiện thủ tục đầu tư một số tuyến đường cao tốc

Về các công trình, dự án lĩnh vực xây dựng, giao thông, Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương hoàn thiện thủ tục đầu tư. Cụ thể,Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi khẩn trương hoàn thiện hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đường cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, báo cáo Chính phủ trình Quốc hội xem xét, chấp thuận chủ trương đầu tư tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI.

Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ khẩn trương hoàn thiện các thủ tục để phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình, Hòa Bình - Mộc Châu đáp ứng tiến độ theo kế hoạch.

Ủy ban nhân dân thành phố Đồng Nai khẩn trương phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư (dự án thành phần) DATP1 cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành, bảo đảm đủ điều kiện tiếp tục triển khai dự án theo tiến độ yêu cầu.

Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng tiếp tục phối hợp nhà đầu tư, các cơ quan liên quan hoàn thiện thủ tục phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư các dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc, Bảo Lộc - Liên Khương, hoàn thành trong tháng 10 năm 2026.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố Đồng Nai, Tây Ninh khẩn trương hoàn thiện thủ tục liên quan để triển khai thi công DATP 2.2, 2.4, 2.5 thuộc dự án Đường vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh bảo đảm đồng bộ, đáp ứng tiến độ yêu cầu.

Xử lý dứt điểm vướng mắc về giải phóng mặt bằng

Về công tác giải phóng mặt bằng, Phó Thủ tướng yêu cầu Ủy ban nhân dân thành phố Đồng Nai tập trung xử lý dứt điểm vướng mắc để bàn giao toàn bộ mặt bằng còn lại của DATP2 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, hoàn thành trong tháng 10 năm 2026.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố Hồ Chí Minh, Tây Ninh, Đồng Tháp xây dựng kế hoạch cụ thể, trong đó xác định phạm vi GPMB, thời gian bàn giao mặt bằng của dự án Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương - Mỹ Thuận làm cơ sở theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo, tuyệt đối không để chậm ảnh hưởng tới tiến độ thi công dự án.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố Cần Thơ, An Giang khẩn trương hoàn thành thủ tục giao đất, cho thuê đất đối với các trạm dừng nghỉ Km45+000 trên đoạn Cần Thơ - Hậu Giang và Km100+200 trên đoạn Hậu Giang - Cà Mau để các nhà đầu tư triển khai theo kế hoạch, hoàn thành trong tháng 10 năm 2026.

Các địa phương có dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đi qua khẩn trương triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đẩy nhanh xây dựng các khu tái định cư, ưu tiên hoàn thành các phạm vi đất nông nghiệp, lâm nghiệp, đất trụ sở cơ quan nhà nước, công trình công cộng và các khu vực đủ điều kiện để sớm bàn giao mặt bằng phục vụ thi công.

Bảo đảm nguồn cung vật liệu cho các dự án

Về bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng, Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương chủ động rà soát nhu cầu vật liệu của từng dự án, phối hợp chặt chẽ với các địa phương có mỏ để đẩy nhanh thủ tục cấp phép, nâng công suất khai thác các mỏ đang hoạt động theo đúng quy định; điều phối bảo đảm nguồn cung vật liệu cho các dự án.

Các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Cửu Long tập trung tháo gỡ khó khăn về nguồn cát đắp, khẩn trương đưa các mỏ đã được cấp phép vào khai thác, nâng công suất các mỏ đang hoạt động, đồng thời nghiên cứu, bổ sung các nguồn cung phù hợp, ưu tiên cho các dự án Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương - Mỹ Thuận và các dự án đang thiếu nguồn vật liệu cát.

Các địa phương có nguồn đá xây dựng chủ động nâng công suất khai thác, tăng khả năng cung ứng cho các dự án trọng điểm không để xảy ra tình trạng thiếu hụt nguồn vật liệu; phối hợp với các địa phương thiếu nguồn để hình thành chuỗi cung ứng ổn định, nhất là đối với các dự án Cao Lãnh - An Hữu và các dự án khu vực phía Nam.

Các địa phương tăng cường quản lý, theo dõi diễn biến giá vật liệu xây dựng; kịp thời công bố giá vật liệu, chỉ số giá xây dựng theo quy định, bảo đảm phản ánh phù hợp diễn biến thực tế của thị trường, hạn chế ảnh hưởng đến chi phí và tiến độ thực hiện dự án.

Phải đảm bảo tiến độ, chất lượng đối với các dự án có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026

Về tổ chức thi công, đối với các dự án có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương là cơ quan chủ quản, cơ quan có thẩm quyền chỉ đạo chủ đầu tư, nhà thầu rà soát khối lượng còn lại, lập tiến độ thi công theo tuần/tháng, huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị, vật liệu; bổ sung mũi thi công, tăng ca, tăng kíp, phấn đấu hoàn thành các dự án đúng tiến độ, chất lượng.

Quá trình thực hiện phải tuân thủ đúng, đủ quy trình, thủ tục, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn, vệ sinh môi trường theo quy định của pháp luật; không vì tiến độ mà bỏ qua chất lượng. Dự án đưa vào khai thác phải đồng bộ, bao gồm cả các hạng mục phụ trợ, phục vụ vận hành, khai thác như hệ thống an toàn giao thông, trạm dừng nghỉ, trạm thu phí và hệ thống giao thông thông minh (ITS) để đáp ứng yêu cầu khai thác an toàn, thông suốt và hiệu quả; tránh tình trạng tuyến đường đưa vào khai thác khi các hệ thống an toàn, phụ trợ chưa được đầu tư đồng bộ như thời gian vừa qua.

Đối với các dự án yêu cầu kỹ thuật cao (có công trình hầm, cầu cấp đặc biệt, nền đường phải xử lý đất yếu thời gian dài) hoặc phát sinh các yếu tố khách quan cần kéo dài thời gian thực hiện để đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo đảm chất lượng, Chủ đầu tư lập lại tiến độ điều chỉnh báo cáo cơ quan chủ quản xem xét, quyết định làm cơ sở triển khai thực hiện.

Đối với các dự án khởi công năm 2025 nhưng tiến độ còn chậm, các địa phương khẩn trương chỉ đạo chủ đầu tư, nhà thầu khắc phục các tồn tại, tăng cường nguồn lực, đẩy nhanh thi công, bảo đảm tiến độ theo kế hoạch.

Đối với các dự án/DATP triển khai đáp ứng kế hoạch, các cơ quan chủ quản chỉ đạo chủ đầu tư, nhà đầu tư không được chủ quan, tiếp tục duy trì tiến độ, bảo đảm hoàn thành theo kế hoạch; lưu ý quá trình tổ chức thực hiện phải bảo đảm tuân thủ đúng, đủ quy trình, thủ tục, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn, vệ sinh môi trường theo quy định của pháp luật.

Đảm bảo các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027

Đối với các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027, Phó Thủ tướng yêu cầu Dự án đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, khối lượng công việc rất lớn trong khi thời gian đến khi diễn ra Hội nghị cấp cao APEC 2027 không còn nhiều, Ủy ban nhân dân các thành phố Hà Nội, Bắc Ninh tập trung đẩy nhanh tiến độ GPMB, tháo gỡ vướng mắc về nguồn cung vật liệu cho dự án; chỉ đạo Nhà đầu tư tập trung huy động tối đa nhân lực, thiết bị, tài chính, tranh thủ thời tiết thuận lợi đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án, bảo đảm đáp ứng tiến độ, chất lượng theo yêu cầu.

Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang tập trung chỉ đạo chủ đầu tư, nhà thầu tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc và các công trình hạ tầng, bảo đảm yêu cầu phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027.

Về công tác giải ngân, Phó Thủ tướng lưu ý tỷ lệ giải ngân các dự án trọng điểm ngành giao thông vận tải chậm, chưa đáp ứng yêu cầu, tỷ lệ giải ngân thấp hơn so với mức bình quân chung của cả nước. Đề nghị các bộ, ngành, địa phương chỉ đạo chủ đầu tư, nhà thầu thi công đẩy nhanh tiến độ thực hiện ngoài công trường; rà soát, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ, thủ tục nội nghiệp để nghiệm thu, thanh toán khối lượng đã thực hiện trên công trường, bảo đảm thanh toán tối đa khối lượng đã thực hiện, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng có khối lượng thực hiện nhưng không được thanh toán.

Tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc các công trình, dự án lĩnh vực Công Thương

Đối với các công trình, dự án lĩnh vực Công Thương, Phó Thủ tướng yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo các chủ đầu tư các công trình, dự án trọng điểm trong lĩnh vực Công Thương lập kế hoạch triển khai chi tiết, bảo đảm hoàn thành theo tiến độ được phê duyệt, trong đó xác định rõ mốc tiến độ, thời gian hoàn thành, xác định "ma trận" trách nhiệm của bộ, cơ quan, các chủ thể tham gia bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và cam kết bằng văn bản, gửi Bộ Công Thương để tổng hợp, theo dõi, giám sát. Thực hiện chế độ báo cáo Bộ Công Thương định kỳ hàng quý về tiến độ thực hiện theo cam kết, trong đó nêu rõ các khó khăn, vướng mắc (nếu có) và đề xuất phương án giải quyết.

Bộ Tài chính với vai trò Đại diện chủ sở hữu chỉ đạo người đại diện vốn tại PVN, EVN tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ các dự án có vai trò quyết định đối với cân đối cung cầu điện và an ninh năng lượng quốc gia giai đoạn 2028-2030.

Bộ Công Thương là cơ quan đầu mối, tiếp tục theo dõi, kiểm tra, đôn đốc tiến độ triển khai các công trình, dự án trọng điểm trong lĩnh vực Công Thương; phối hợp với các cơ quan liên quan tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án, báo cáo cấp có thẩm quyền các vấn đề vượt thẩm quyền.

Trong Quý IV năm 2026, hoàn thành lựa chọn nhà đầu tư dự án nguồn điện trong Quy hoạch điện VIII

Phó Thủ tướng yêu cầu đối với các dự án chưa lựa chọn được nhà đầu tư: Đề nghị các địa phương triển khai ngay lựa chọn nhà đầu tư dự án nguồn điện trong Quy hoạch, Kế hoạch điện VIII chưa có nhà đầu tư như các Nhà máy điện khí LNG Nghi Sơn, Long Sơn…; hoàn thành trong Quý IV năm 2026.

Đối với các dự án đã lựa chọn được nhà đầu tư như: các Nhà máy điện khí LNG Quảng Ninh, Thái Bình, Công Thanh, Quảng Trạch II, Hải Lăng giai đoạn 1, BOT Sơn Mỹ I, BOT Sơn Mỹ II, Bạc Liêu, Long An I, Ô Môn II, III, IV, Bộ Công Thương phối hợp với các địa phương chỉ đạo quyết liệt các chủ đầu tư khẩn trương hoàn thành các thủ tục để khởi công, đẩy nhanh tiến độ các dự án. Xử lý nghiêm theo quy định đối với chủ đầu tư các dự án chậm trễ, không triển khai theo chủ trương đầu tư được duyệt, trường hợp nhà đầu tư không đủ năng lực để triển khai dự án đáp ứng yêu cầu tiến độ theo Quy hoạch được duyệt, chủ động có phương án thay thế nhà đầu tư khác thực hiện dự án theo thẩm quyền.

Đối với dự án đang triển khai, các địa phương chỉ đạo các chủ đầu tư dự án lập kế hoạch triển khai chi tiết, bảo đảm hoàn thành theo tiến độ được phê duyệt, huy động tối đa nguồn lực đẩy nhanh tiến độ triển khai, bảo đảm tiến độ, chất lượng, mục tiêu đầu tư như đã cam kết.