Thất vọng cổ phiếu IPO

Trong khoảng 1 năm trở lại đây, thị trường chứng khoán Việt Nam liên tiếp xuất hiện những thương vụ IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) quy mô lớn. Hàng loạt doanh nghiệp như TCBS, VPBankS, VPS, LPBS, Điện Máy Xanh, Hòa Phát Agri, hay Hạ tầng Gelex đều đã tiến hành IPO và niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên đến nay, diễn biến thị giá của hầu hết cổ phiếu trong nhóm này đều đang gây thất vọng với các nhà đầu tư mua sớm trong đợt phát hành đầu tiên.

Trong 7 thương vụ IPO được thống kê kể trên, đến nay cả 7 cổ phiếu đều đang giao dịch với thị giá thấp hơn đợt IPO. Trong đó, cổ phiếu HPA của Nông nghiệp Hòa Phát là cổ phiếu gây thất vọng nhất khi giá giao dịch hiện tại thấp hơn tới 36% so với giá chào bán lần đầu. Tương tự, thị giá VPX của Chứng khoán VPBank hiện cũng thấp hơn 32% so với chào bán; LPS của Chứng khoán LPBank thấp hơn 28%; VCK của Chứng khoán VPS thấp hơn 25%...

TCX là trường hợp duy nhất vẫn giao dịch quanh giá IPO sau khi điều chỉnh trong các đợt phân phối cổ tức bằng tiền và cổ phiếu. Tuy vậy, hiệu suất của cổ phiếu này hiện vẫn ở mức âm 1%.

Những thương vụ lớn

Trong 7 thương vụ IPO kể trên, nhóm chứng khoán chiếm tới 4 thương vụ. Trong đó, TCBS chào bán 231,15 triệu cổ phiếu với giá 46.800 đồng/cổ phiếu, huy động hơn 10.800 tỷ đồng.

Tương tự, VPBankS cũng chào bán 375 triệu cổ phiếu với giá 33.900 đồng/cổ phiếu, huy động hơn 12.700 tỷ đồng; VPS phát hành 202,31 triệu cổ phiếu, giá IPO 60.000 đồng/cổ phiếu, huy động 12.138 tỷ đồng; trong khi LPBS chào bán 141,87 triệu cổ phiếu với giá 30.000 đồng/cổ phiếu, huy động về 4.256 tỷ đồng.

Ở nhóm còn lại, Điện Máy Xanh chào bán 179,5 triệu cổ phiếu với giá 80.000 đồng/cổ phiếu. Hòa Phát Agri chào bán 30 triệu cổ phiếu ở mức 41.900 đồng/cổ phiếu, còn Hạ tầng GELEX chào bán 100 triệu cổ phiếu với giá bình quân 28.800 đồng/cổ phiếu.

Ở thời điểm IPO, một số thương vụ thậm chí ghi nhận lượng đăng ký mua vượt số cổ phiếu chào bán. Trong đó, VPS có 220,42 triệu cổ phiếu được đăng ký mua trên tổng số 202,31 triệu đơn vị chào bán, vượt 9%.

TCBS cũng ghi nhận mức quan tâm cao hơn khi lượng đăng ký mua cao hơn 2,5 lần số cổ phiếu được chào bán.

Những con số này cho thấy mức độ quan tâm của nhà đầu tư tại thời điểm IPO. Tuy nhiên, sau khi cổ phiếu bắt đầu giao dịch trên thị trường chứng khoán, đến nay, toàn bộ nhóm cổ phiếu này đều giao dịch dưới giá chào bán.

Lý do cổ phiếu IPO gây thất vọng

Theo các chuyên gia phân tích tại Công ty Chứng khoán VNDirect, nguyên nhân khiến nhiều cổ phiếu đang giao dịch dưới giá IPO do thời điểm định giá khác nhau.

Theo đó, giá chào bán được xác định trong quá trình doanh nghiệp đưa cổ phiếu lần đầu ra công chúng, trong khi giá giao dịch trên sàn thay đổi theo cung cầu trong từng phiên giao dịch.

Với các doanh nghiệp thuộc những hệ sinh thái lớn như TCBS, VPBankS, VPS, LPBS, Điện Máy Xanh, Hòa Phát Agri hay Hạ tầng Gelex, mức độ nhận diện của công ty mẹ có thể giúp nhà đầu tư có thêm thông tin khi tiếp cận thương vụ. Tuy nhiên, sau khi cổ phiếu được giao dịch trên sàn, thị trường tiếp tục định giá dựa trên tình hình và triển vọng của chính doanh nghiệp thành viên.

Bên cạnh đó, các thương vụ IPO lớn kể trên đều diễn ra trong giai đoạn thanh khoản thị trường chứng khoán tích cực, với giá trị giao dịch bình quân phiên vượt 30.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong vài tháng gần đây, thanh khoản bình quân đã giảm về 13.000-14.000 tỷ đồng/phiên. Thậm chí, từ đầu tháng 9, thanh khoản thị trường chỉ đạt khoảng 11.000 tỷ đồng/phiên.