Thấy gì qua 3 lần thanh tra Dự án Mỹ Phước - Tân Vạn của tuyến Vành đai 3?

Đường Mỹ Phước - Tân Vạn với chiều dài 15,3km là một đoạn thuộc tuyến đường Vành đai 3 kết nối liên vùng, trực tiếp nối TP Hồ Chí Minh với TP Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh. Đến nay, dù thời điểm đưa Dự án đường Vành đai 3 (giai đoạn 1) vào khai thác đã rất gần, thì dự án BOT hoàn chỉnh đoạn cao tốc trên vẫn chưa thể triển khai.

Lý do, theo Thanh tra thành phố, liên quan đến việc đầu tư đoạn Mỹ Phước - Tân Vạn, tháng 9/2012 Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) trước đây (nay là Bộ Tài chính) đã có Kết luận thanh tra. Tháng 8/2024 Bộ Tài chính cũng đã có Kết luận thanh tra đối với việc đầu tư đoạn đường này.

Kết luận thanh tra nêu rõ: Công tác lập, thẩm tra, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư vẫn còn chưa chính xác, làm tăng tổng mức đầu tư hơn 85 tỷ đồng. Việc đưa thêm các chi phí không phù hợp trong phương án tài chính của dự án BOT trước đây làm kéo dài thời gian thu phí hoàn vốn. Hơn 1 năm sau, tháng 11/2013 Thanh tra Bộ Kế Hoạch và Đầu tư cũng đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Bình Dương cũ về việc thực hiện nội dung Kết luận thanh tra nêu trên. Nhưng khi đó các nhà đầu tư chưa có báo cáo về con số chính xác tổng mức đầu tư dự án, UBND tỉnh Bình Dương chưa đáp ứng các nội dung theo Kết luận thanh tra.

Đoạn gần nút giao Tân Vạn của tuyến Mỹ Phước - Tân Vạn.

Kết luận thanh tra tháng 8/2024 của Bộ Tài chính xác định: Việc bố trí vốn cho 2 dự án ODA khi chưa ký kết Hiệp định vay vốn, trong đó có dự án phê duyệt chồng lấn với dự án khác dẫn đến không giải ngân được nên phải đề nghị điều chỉnh giảm.

Cụ thể là chống lấn, trùng hướng tuyến giữa đoạn Mỹ Phước - Tân Vạn với Dự án thành phần 5 xây dựng đường Vành đai 3. Trong đó trách nhiệm về đề xuất vốn đầu tư thuộc về Sở KHĐT và UBND tỉnh Bình Dương trước đây; trách nhiệm để xảy ra việc chồng lấn, trùng hướng tuyến thuộc về Sở Giao thông vận tải (nay là Sở Xây dựng). Tháng 3/2025, Bình Dương cũ mới báo cáo Bộ Tài chính về kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị của Thanh tra Bộ Tài chính, nhưng nội dung chưa đáp ứng yêu cầu.

Để đảm bảo khai thác đồng bộ tuyến Vành đai 3, tháng 1/2026 UBND TP Hồ Chí Minh đã phải thành lập tổ công tác rà soát các nội dung liên quan đến chủ trương đầu tư Dự án đầu tư hoàn thiện đường Mỹ Phước - Tân Vạn theo hình thức BOT. Theo đó, 22 sở, ngành, địa phương, đơn vị liên quan được huy động vào tổ công tác này để rà soát hồ sơ pháp lý, các vấn đề tồn đọng liên quan cũng như phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng của dự án và các tuyến đường sắt chạy qua đây. Đến khi Thanh tra thành phố vào cuộc, việc rà soát vẫn chưa hoàn thành, do đó Thanh tra đã kiến nghị UBND thành phố đôn đốc tổ công tác hoàn thành việc rà soát.

Thi công cầu vượt nút giao Tân Vạn của tuyến đường Vành đai 3.

Khi Dự án xây dựng đường Vành đai 3 đã vào giai đoạn nước rút để chuẩn bị đưa vào khai thác giai đoạn 1, thì báo cáo về việc rà soát, đầu tư nâng cấp đường Vành đai 3 với UBND TP Hồ Chí Minh vào tháng 3 vừa qua, ông Nguyễn Thanh Thuận, Phó Giám đốc Sở Xây dựng đã khẳng định: Quy mô đường Vành đai 3 chưa được đầu tư đồng bộ trên toàn tuyến. Một số đoạn như Mỹ Phước - Tân Vạn và đoạn được đầu tư theo Nghị quyết số 57/2022/QH15 (đoạn cao tốc Bến Lức - Long Thành) chưa đảm bảo yêu cầu theo tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc. ảnh hưởng đến khả năng lưu thông, thông hành trên toàn tuyến.

Vì vậy đối với đoạn cao tốc Bến Lức - Long Thành do BQL Dự án Mỹ Thuận (Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư, tháng 11/2025 Bộ Xây dựng đã phải điều chỉnh chủ trương đầu tư. Trong đó điều chỉnh quy mô từ đường cấp III đồng bằng với vận tốc thiết kế từ 80km/h lên 100km/h và bổ sung thêm 1 đơn nguyên cầu Nhơn Trạch để đạt quy mô 8 làn xe cao tốc. Với đoạn chạy qua địa bàn TP Hồ Chí Minh, trong quá trình triển khai dự án, thành phố đã chấp thuận đầu tư hoàn chỉnh nút giao Tân Vạn và bổ sung hạng mục cầu vượt sông Sài Gòn tại vị trí cầu Bình Gởi.

Để đảm bảo khai thác đồng bộ dự án, đại diện Sở Xây dựng đã đề xuất UBND thành phố kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư đường Vành đai 3 với quy mô 8 làn xe cao tốc hoàn chỉnh theo quy hoạch, bao gồm cả đoạn Mỹ Phước - Tân Vạn và đoạn do BQL Dự án Mỹ Thuận làm chủ đầu tư. Với thực trạng trên, đường Vành đai 3 có đảm bảo hoàn thành để khai thác đồng bộ giai đoạn 1 theo đúng mốc thời gian đã dự kiến hay không hiện vẫn còn là ẩn số.