Thấy gì từ nỗ lực ngoại giao đa mặt trận của Thủ tướng Modi trong việc định hình trật tự toàn cầu mới?

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gia tăng, đồng thời các thể chế quản trị quốc tế đứng trước yêu cầu cải cách để thích ứng với những thay đổi của cục diện thế giới, Ấn Độ đang từng bước triển khai một chiến lược ngoại giao đa cực với phạm vi rộng hơn và tham vọng lớn hơn.

Theo đánh giá của trang Business Times, dưới thời Thủ tướng Narendra Modi, New Delhi không chỉ tăng cường hiện diện tại các diễn đàn quốc tế, mà còn chủ động thúc đẩy hợp tác với nhiều khu vực, qua đó hướng tới mục tiêu trở thành một trong những quốc gia dẫn dắt Phương Nam toàn cầu trong trật tự quốc tế mới.

Đẩy mạnh ngoại giao toàn cầu, thúc đẩy cải cách quản trị quốc tế

Thời gian gần đây, hoạt động đối ngoại của Ấn Độ được triển khai với cường độ dày đặc thông qua các chuyến công du của Thủ tướng Narendra Modi cùng Ngoại trưởng Subrahmanyam Jaishankar tới Trung Đông, Bắc Mỹ, châu Âu và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Đáng chú ý, trong chuyến làm việc tại Liên hợp quốc (LHQ) hôm 13/7, Ngoại trưởng Jaishankar đã chính thức phát động chiến dịch vận động để Ấn Độ trở thành Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an LHQ nhiệm kỳ 2028-2029.

Song song với đó, New Delhi tiếp tục thúc đẩy chương trình cải cách Hội đồng Bảo an, cho rằng cơ cấu hiện nay chưa phản ánh đầy đủ thực tế địa chính trị đương đại. Phát biểu tại trụ sở LHQ, Ngoại trưởng Jaishankar nhấn mạnh, Ấn Độ sẽ hướng tới "một thế giới an ninh, hòa bình và công bằng, nơi tiếng nói của các nước đang phát triển được lắng nghe bình đẳng", đồng thời khẳng định, chủ nghĩa đa phương cần mang lại những giải pháp hiệu quả thay vì đứng ngoài các vấn đề toàn cầu.

Thông điệp này cũng được Thủ tướng Modi nhiều lần nhắc lại trong các chuyến công du gần đây. Phát biểu trước Quốc hội Indonesia nhân dịp kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước, nhà lãnh đạo Ấn Độ cho rằng, các quốc gia đang phát triển cần được tham gia nhiều hơn vào quá trình hoạch định các quyết sách quốc tế, qua đó phản ánh đúng vai trò ngày càng lớn của nhóm nền kinh tế mới nổi trong cấu trúc toàn cầu.

Tăng cường hiện diện tại Phương Nam toàn cầu

Bên cạnh việc thúc đẩy cải cách các thể chế quốc tế, Chính phủ Ấn Độ cũng đẩy mạnh hợp tác song phương với nhiều đối tác chiến lược nhằm củng cố vị thế của New Delhi trong Phương Nam toàn cầu. Chuyến thăm Indonesia của Thủ tướng Modi được xem là một trong những dấu mốc nổi bật khi hai bên thống nhất nâng cấp quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng sạch, khoáng sản quan trọng, chuyển đổi số, quốc phòng và an ninh hàng hải.

Không chỉ dừng ở Đông Nam Á, New Delhi còn thúc đẩy các sáng kiến hợp tác với Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC). Trong chuyến công du Qatar, Bahrain, Kuwait và Oman đầu tháng 7/2026, Ngoại trưởng Jaishankar tập trung thúc đẩy các cuộc đàm phán thương mại cũng như mở rộng hợp tác kinh tế.

Theo số liệu của Asia House, năm 2025, Ấn Độ chiếm khoảng 28% tổng kim ngạch thương mại giữa GCC với châu Á, chỉ đứng sau Trung Quốc, cho thấy vai trò ngày càng lớn của đất nước sông Hằng trong chuỗi liên kết kinh tế khu vực.

Cùng với đó, Chính phủ Ấn Độ tiếp tục theo đuổi chính sách mở cửa thương mại thông qua các thỏa thuận với Liên minh châu Âu (EU), Anh, Oman và New Zealand. Đáng chú ý, chuyến công du New Zealand hồi giữa tháng 7/2026 đã đưa ông Modi trở thành Thủ tướng Ấn Độ đầu tiên tới quốc gia này sau gần bốn thập kỷ, phản ánh nỗ lực mở rộng không gian hợp tác với các đối tác truyền thống lẫn mới nổi.

Theo đuổi cân bằng chiến lược trong một thế giới đa cực

Song song với việc mở rộng quan hệ đối ngoại, New Delhi cũng tìm cách duy trì thế cân bằng giữa các trung tâm quyền lực trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt. Chính phủ Ấn Độ cho rằng, việc cải cách các định chế như Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cùng Hội đồng Bảo an LHQ sẽ giúp hệ thống quản trị toàn cầu thích ứng tốt hơn trước những biến động nhanh chóng của kinh tế và chính trị quốc tế.

Theo Ngoại trưởng Jaishankar, thế giới cần tránh tư duy coi kinh tế quốc tế là "một trò chơi có tổng bằng không", đồng thời tiếp tục duy trì môi trường thương mại cởi mở nhằm tạo động lực cho tăng trưởng.

Quan điểm này được đưa ra trong bối cảnh quan hệ thương mại giữa New Delhi và Washington chịu tác động sau khi Mỹ nâng thuế đối với hàng hóa Ấn Độ lên 50% vì nước này gia tăng nhập khẩu dầu từ Nga, khiến tiến trình đàm phán thương mại song phương chậm lại.

Trong khi đó, Thủ tướng Modi tiếp tục thúc đẩy triết lý "Vasudhaiva Kutumbakam" - "Thế giới là một gia đình", như nền tảng cho chính sách đối ngoại của Ấn Độ.

Theo cách tiếp cận này, New Delhi hướng tới việc mở rộng hợp tác, tăng cường kết nối giữa các nước đang phát triển và thúc đẩy một trật tự quốc tế cân bằng hơn, trong đó Phương Nam toàn cầu có tiếng nói lớn hơn trong quá trình định hình các quyết sách kinh tế và chính trị của thế giới.