Thế giới phản ứng ra sao khi Mỹ và Iran tuyên bố đạt thỏa thuận chấm dứt chiến tranh?

Thủ tướng Anh Keir Starmer và Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi (không có trong ảnh) tham dự cuộc họp bàn tròn kinh doanh tại Phố Downing ở London, Anh, ngày 14/6. Ảnh: Reuters.

Các quan chức Mỹ và Iran ngày 14/6 cho biết hai bên đã đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng, dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ đối với Iran và mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược có ý nghĩa sống còn đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Thỏa thuận được kỳ vọng sẽ giúp hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông và có thể kéo giá năng lượng giảm khi hoạt động vận chuyển dầu mỏ qua eo biển Hormuz được khôi phục.

Dưới đây là phản ứng từ các quốc gia và tổ chức quốc tế.

Liên Hợp Quốc

Người phát ngôn của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cho biết: “Tổng thư ký hoan nghênh thông báo rằng Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận hòa bình, bao gồm lệnh ngừng bắn ngay lập tức và vĩnh viễn, việc mở lại eo biển Hormuz cũng như một khuôn khổ cho các cuộc đàm phán tiếp theo. Đây là một bước đi quan trọng hướng tới giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột.”

Anh, Pháp, Đức và Italy

Trong tuyên bố chung, lãnh đạo bốn nước châu Âu khẳng định: “Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân. Chúng tôi sẵn sàng hợp tác với Mỹ, Iran và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) để đạt được mục tiêu đó.”

Australia

Thủ tướng Anthony Albanese tuyên bố: “Chính phủ Australia hoan nghênh thỏa thuận giữa Mỹ và Iran. Australia từ lâu đã kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng và chấm dứt xung đột, bao gồm cả tại Lebanon. Chúng tôi đã nhiều lần nhấn mạnh rằng chiến sự càng kéo dài thì hậu quả càng nghiêm trọng. Sự kiềm chế và đối thoại mang tính xây dựng sẽ là yếu tố thiết yếu để ngăn chặn leo thang và đạt được một thỏa thuận bền vững.”

Vương quốc Anh

Thủ tướng Keir Starmer nhấn mạnh: “Chúng tôi khẳng định rằng quyền tự do hàng hải không thu phí phải được khôi phục tại eo biển Hormuz... Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân.”

Pháp

Tổng thống Emmanuel Macron cho biết: “Tôi hoan nghênh thỏa thuận đạt được giữa Mỹ và Iran, kết quả của nỗ lực ngoại giao mà nhiều đối tác đã góp phần thúc đẩy. Tôi kêu gọi tất cả các bên tham chiến nhanh chóng và đầy đủ thực hiện thỏa thuận này. Thỏa thuận phải cho phép mở lại eo biển Hormuz một cách khẩn cấp và vô điều kiện. Nhiệm vụ quốc tế do Pháp và Anh thiết lập sẵn sàng hỗ trợ tiến trình đó.”

Đức

Thủ tướng Friedrich Merz nhận định: “Tôi hoan nghênh thỏa thuận giữa Mỹ và Iran và chúc mừng Tổng thống Trump cũng như phía Iran về bước đột phá ngoại giao này. Thỏa thuận có thể mở đường cho sự phục hồi của kinh tế toàn cầu và một Trung Đông an toàn hơn. Điều quan trọng là phải triển khai nó một cách quyết liệt.”

Nhật Bản

Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết: “Nhật Bản rất hy vọng việc tự do và an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz sẽ được bảo đảm trên thực tế, đồng thời một thỏa thuận cuối cùng về vấn đề hạt nhân Iran và các vấn đề liên quan sẽ sớm được hoàn tất.”

New Zealand

Ngoại trưởng Winston Peters đánh giá: “Thỏa thuận mang tính bước ngoặt và tích cực này là một bước tiến hướng tới việc giảm căng thẳng và thúc đẩy ổn định tại một khu vực có vai trò đặc biệt quan trọng đối với an ninh kinh tế toàn cầu... Đối thoại và ngoại giao vẫn là phương thức hiệu quả nhất để giải quyết các vấn đề tồn tại lâu nay.”