Thế giới thời đàm: Ai làm lợi cho ai?

Bộ Quốc phòng Mỹ được cho là đang cân nhắc thu hẹp quy mô cắt giảm hiện diện quân sự tại châu Âu so với dự báo.

Bloomberg mới đây dẫn các nguồn tin cho biết Lầu Năm Góc nhiều khả năng sẽ rút khoảng 5.000 binh lính Mỹ đồn trú tại lục địa già. Kiến nghị cuối cùng dự kiến sẽ được Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trình lên Tổng thống Donald Trump vào đầu tháng 12 tới.

Mỹ đã hiện diện quân sự tại châu Âu từ thời Chiến tranh thế giới thứ hai. Theo Bloomberg, có khoảng 80.000 binh lính Mỹ hiện đang đồn trú tại lục địa già. Kênh truyền hình Al Jazeera cho biết các lực lượng Mỹ được triển khai tại hơn 30 căn cứ thường trực và gần 20 địa điểm quân sự trên khắp châu Âu. Các quốc gia châu Âu chia sẻ một phần chi phí cho việc đồn trú của các lực lượng Mỹ trên lãnh thổ của mình.

 Binh lính tham gia một cuộc tập trận của Lục quân Mỹ ở miền Nam nước Đức, ngày 30-4-2026. Ảnh: Reuters

Binh lính tham gia một cuộc tập trận của Lục quân Mỹ ở miền Nam nước Đức, ngày 30-4-2026. Ảnh: Reuters

Hồi tháng 6 năm nay, Bộ trưởng Pete Hegseth thông báo kế hoạch rà soát toàn diện về bố trí lực lượng Mỹ tại châu Âu nhằm đáp ứng các yêu cầu và điều kiện trên thực địa. Bộ trưởng Pete Hegseth tuyên bố kế hoạch rà soát trong vòng 6 tháng phù hợp với tầm nhìn mới về Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) mang tên “NATO 3.0”. Theo đó, châu Âu phải đảm nhận trách nhiệm chính về quốc phòng của mình thay vì phụ thuộc vào năng lực quân sự của Mỹ.

Trong Chiến lược An ninh quốc gia công bố cuối năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã khẳng định Mỹ sẽ điều chỉnh hiện diện quân sự toàn cầu để giải quyết “các mối đe dọa cấp bách ở ngay Tây Bán cầu”. Đáng chú ý, chiến lược chỉ trích mạnh mẽ các đồng minh châu Âu và kêu gọi châu Âu tự đảm trách nhiều hơn về an ninh, bảo đảm quốc phòng, thay vì trông đợi Mỹ đóng vai trò “thần Atlas chống đỡ cả trật tự thế giới”. Cũng cần lưu ý rằng Lầu Năm Góc tiến hành kế hoạch rà soát trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump nhiều lần tỏ ra không hài lòng trước việc các đồng minh châu Âu không nhiệt tình hỗ trợ Washington trong cuộc xung đột với Iran. Vì vậy, nhiều đồng minh châu Âu từng dự báo sau đợt rà soát, Mỹ có thể rút tới 25.000 binh lính.

Trên thực tế, việc rút quân quy mô lớn khỏi châu Âu được giới phân tích nhận định là một quá trình phức tạp và tốn kém. Cùng với đó, Chính phủ Mỹ còn phải đối mặt với rào cản pháp lý. Mặc dù Tổng thống và Lầu Năm Góc thường là bên quyết định số lượng binh lính Mỹ được triển khai tại các quốc gia châu Âu nhưng Quốc hội lại có thể ngăn chặn hoặc gây khó khăn thông qua luật pháp và quyền kiểm soát ngân sách. Đặc biệt, trong Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) được Quốc hội thông qua và Tổng thống Donald Trump ký ban hành hồi năm ngoái đã có một điều khoản cấm cắt giảm quân số Mỹ tại châu Âu xuống dưới 76.000 người.

Khi Bộ Quốc phòng thông báo rà soát toàn diện về bố trí lực lượng Mỹ tại châu Âu và xuất hiện nhiều thông tin về một đợt rút quân quy mô lớn, nhiều nghị sĩ thuộc cả Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa lúc bấy giờ đã lên tiếng bày tỏ quan ngại, thậm chí chỉ trích mạnh mẽ. Với việc Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát lưỡng viện Quốc hội sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, khả năng Chính phủ của Tổng thống Donald Trump thực hiện các kế hoạch cắt giảm quân số quy mô lớn (nếu có) được cho là sẽ còn bị hạn chế hơn nhiều.

Theo Bloomberg, Lầu Năm Góc đang cân nhắc thu hẹp đáng kể quy mô cắt giảm hiện diện quân sự tại châu Âu so với dự báo một phần là do đánh giá tích cực về việc các quốc gia thành viên NATO tăng mạnh chi tiêu quốc phòng. Thêm vào đó, giới chóp bu Lầu Năm Góc cũng nhận ra tầm quan trọng của các căn cứ quân sự nơi binh lính Mỹ đồn trú tại châu Âu đối với việc phô trương sức mạnh tại Trung Đông, nơi cuộc xung đột với Iran vẫn chưa có hồi kết. Al Jazeera cho biết các căn cứ trên chính là các trung tâm hậu cần lớn, cho phép Mỹ tiến hành các hoạt động quân sự bên ngoài châu Âu, ví dụ như tại Iraq, Afghanistan và Iran.

“Đôi khi, người ta cho rằng Mỹ hiện diện ở châu Âu là để mang lại lợi ích cho châu Âu. Nhưng theo tôi, thực tế là Mỹ hiện diện ở châu Âu bởi điều đó mang lại lợi ích cho chính Mỹ”, Bộ trưởng Quốc phòng Anh Wes Streeting khẳng định.

HOÀNG VŨ

Nguồn QĐND: https://www.qdnd.vn/quoc-te/binh-luan/the-gioi-thoi-dam-ai-lam-loi-cho-ai-1064924