Thế giới thời đàm: Giữ nhịp các kênh đối thoại giữa vòng xoáy xung đột

Diễn biến mới quanh căng thẳng Mỹ - Iran là một ví dụ điển hình.

Ngày 2-8 (giờ Mỹ), trên chuyên cơ Không lực Một, Tổng thống Donald Trump khẳng định Washington đang hướng tới một thỏa thuận liên quan đến eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Tehran, sau khi quyết định hủy kế hoạch không kích quy mô lớn nhằm vào Iran. Ông Trump cho biết quyết định này được đưa ra sau các cuộc trao đổi với lãnh đạo một số nước vùng Vịnh, trong đó có Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman, cũng như đề nghị từ một số quan chức Iran. Theo ông, các đồng minh khu vực mong muốn một thỏa thuận thay vì tiếp tục leo thang quân sự.

Thế nhưng, chỉ ít giờ sau, từ Tehran lại phát đi một thông điệp khác, khẳng định không có cuộc đàm phán trực tiếp nào với Washington, những gì đang diễn ra là các cuộc làm việc giữa Iran và Oman về cơ chế bảo đảm an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz. Iran cũng nhấn mạnh rằng tuyến hàng hải này sẽ không quay trở lại trạng thái như trước khi xung đột bùng phát.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trả lời phỏng vấn báo chí trên chuyên cơ Air Force One (Không lực Một), ngày 2-8. Ảnh: AP

Những chiếc tàu chở hàng và các tàu thương mại khác neo đậu tại eo biển Hormuz ngoài khơi Bandar Abbas, Iran, ngày 27-7-2026. Ảnh: AP

Hai tuyên bố không đồng nhất, không hề có điểm chung, đang phản ánh cách mỗi bên tiếp cận việc giải quyết xung đột theo những ưu tiên riêng của mình. Mỹ đề cập về một tiến trình đàm phán tổng thể với Iran, còn Iran lại nhấn mạnh vào cuộc làm việc với Oman về Hormuz. Trong khi đó, Saudi Arabia, Qatar và UAE được cho là đã tích cực vận động để Washington ưu tiên con đường ngoại giao thay vì mở rộng xung đột. Điều đó cho thấy việc xử lý cuộc xung đột không chỉ diễn ra giữa Mỹ và Iran, mà còn có sự tham gia của nhiều quốc gia, với vai trò và lợi ích khác nhau.

Mỗi bên theo đuổi mục tiêu riêng. Mỹ muốn xây dựng một khuôn khổ đủ rộng để giảm căng thẳng và bảo đảm tự do hàng hải. Iran lựa chọn cách tiếp cận từng bước, trước mắt tập trung vào vấn đề Hormuz. Trong khi đó, các nước vùng Vịnh quan tâm nhiều hơn đến việc ngăn xung đột lan rộng, bởi bất ổn kéo dài sẽ tác động trực tiếp đến an ninh và lợi ích kinh tế của khu vực.

Tuy mỗi bên có những mục tiêu, ưu tiên khác nhau, nhưng tác động của mỗi bên đều góp phần tạo nên một mạng lưới đối thoại nhiều lớp đang vận hành song song và bổ trợ cho nhau. Theo mô hình này, không còn một trung tâm duy nhất, không phải mọi vấn đề đều được đưa lên cùng một bàn đàm phán. Thay vào đó, từng nút thắt được tháo gỡ qua những kênh trung gian, kênh đối thoại riêng biệt.

Thực tế, nhiều cuộc khủng hoảng hiện nay đang được kiểm soát thông qua các tầng trung gian, đối thoại khác nhau. Có những cuộc gặp chính thức giữa lãnh đạo cấp cao của các bên xung đột. Có những cuộc tiếp xúc hậu trường giữa các nhà ngoại giao, có những kênh đối thoại quân sự nhằm tránh va chạm ngoài ý muốn. Và phải kể đến cả các quốc gia trung gian âm thầm làm nhiệm vụ kết nối, chuyển thông điệp qua lại giữa những bên chưa thể ngồi cùng nhau.

Trong bối cảnh thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều điểm nóng, các cuộc xung đột ngày càng phức tạp và đan xen nhiều lợi ích, việc duy trì nhiều kênh đối thoại, dù trực tiếp hay gián tiếp, cũng đều giúp các bên giữ liên lạc, tạo điều kiện xử lý các vấn đề bất đồng, vẫn là yếu tố quan trọng để kiểm soát căng thẳng và tạo cơ hội cho các giải pháp chính trị. Không phải mọi bất đồng đều có thể được tháo gỡ trong một vài cuộc đàm phán, nhưng mỗi kênh đối thoại được duy trì sẽ góp thêm một cơ hội để thu hẹp khác biệt, kiểm soát căng thẳng và từng bước mở đường cho một giải pháp chính trị bền vững.

08:48:19 query returned open=false09:02:48 dblclick "Thế giới thời đàm: Giữ nhịp các kênh đối thoại giữa vòng xoáy xung đột" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=true09:03:03 dblclick "Trong bối cảnh các cuộc khủng hoảng quốc tế ngày càng phức tạp, sâu sắc, tiến trình giải quyết xung đột thường là quá trình kết hợp nhiều kênh đối thoại và nhiều chủ thể tham gia. Bên cạnh các cuộc tiếp xúc chính thức giữa các bên xung đột, nhiều kênh trung gian, nhiều tầng đối thoại và những nỗ lực ngoại giao song song được triển khai nhằm kiểm soát căng thẳng, xây dựng lòng tin và tìm kiếm giải pháp cho từng vấn đề cụ thể." sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=true09:05:59 dblclick "Những chiếc tàu chở hàng và các tàu thương mại khác neo đậu tại eo biển Hormuz ngoài khơi Bandar Abbas, Iran, ngày 27-7-2026. Ảnh: AP" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=true09:06:03 dblclick "Những chiếc tàu chở hàng và các tàu thương mại khác neo đậu tại eo biển Hormuz ngoài khơi Bandar Abbas, Iran, ngày 27-7-2026. Ảnh: AP" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=true09:07:15 dblclick "Hormuz" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=false09:07:28 dblclick "Iran" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=false09:08:24 query returned open=false09:13:29 query returned open=false09:15:48 query returned open=false09:16:07 query returned open=false