Thế giới thời đàm: Kẹt giữa hai làn đạn

Dù không trực tiếp tham chiến và luôn duy trì chính sách đối ngoại tương đối trung lập, Kuwait vẫn phải đối mặt nguy cơ hứng chịu các đòn phản công, đòn đáp trả khốc liệt từ tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran.

Một cuộc tấn công của UAV nhằm vào sân bay quốc tế Kuwait hồi cuối tháng 7. Ảnh: Getty Images 

Theo Middle East Eye, kể từ khi chiến sự Iran bùng phát từ cuối tháng 2 đến nay, Kuwait đã hứng chịu khoảng 1.400 lượt tấn công, nhiều hơn bất kỳ quốc gia láng giềng vùng Vịnh nào trong số các nước Barain, Qatar, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE).

Lý giải về điều này, Iran cho hay, Kuwait bị nhắm mục tiêu bởi đây là quốc gia có quy mô triển khai quân sự lớn thứ tư trên toàn cầu của Mỹ, với khoảng 13.000 binh sĩ Mỹ đồn trú. Quốc gia này cũng là một trong 5 địa điểm dự trữ quân sự tiền tuyến của Mỹ trên khắp thế giới-một trụ cột trong chiến lược quân sự toàn cầu của Mỹ bởi nó cho phép Washington nhanh chóng triển khai quân đội trong trường hợp xảy ra khủng hoảng.

Khác với đa số các quốc gia chủ nhà vốn thu được kha khá “món hời” từ việc cho thuê hạ tầng và cung cấp các dịch vụ cho quân đội Mỹ trên đất sở tại, Kuwait không tính phí thuê đất, không hạn chế việc di chuyển của lực lượng Mỹ trên lãnh thổ của mình. Thậm chí, quốc gia này còn trả tiền cho sự hiện diện của quân đội Mỹ, trợ cấp chi phí năng lượng và nước cho các căn cứ quân sự của Washington.

Kuwait có vị trí địa chiến lược, nằm bên bờ vịnh Ba Tư, giáp Iraq và Saudi Arabia, gần Iran. Ảnh minh họa: GIS Geography 

Ở chiều ngược lại, vị trí địa chiến lược của Kuwait trên bán đảo Arab và dọc theo hành lang hàng không giữa châu Á và châu Âu biến quốc gia này thành một địa điểm quan trọng để Mỹ bảo vệ lợi ích và gây ảnh hưởng trong khu vực và xa hơn nữa. Mỹ đã chỉ định Kuwait là một đồng minh phi NATO quan trọng kể từ năm 2004 và đã đặt cơ sở hậu cần hàng không lớn nhất của mình ở Trung Đông, cùng với sân bay quốc tế Kuwait.

Việc Kuwait nắm giữ 7% trữ lượng dầu mỏ của thế giới càng củng cố tầm quan trọng của quốc gia này đối với Mỹ và các nước tiêu thụ nhiều dầu mỏ, song mặt khác, nó cũng khiến Kuwait dễ bị tổn thương về mặt chiến lược trước các cuộc tấn công của Iran, nhất là sau khi Tehran đóng cửa tuyến đường thương mại dầu mỏ quan trọng qua eo biển Hormuz, đẩy căng thẳng về bất ổn năng lượng tăng cao.

Dĩ nhiên là để tồn tại giữa “lò lửa Trung Đông” âm ỉ bấy lâu nay và luôn chực chờ bùng cháy, Kuwait buộc phải đi những nước cờ khôn khéo. Bất chấp những mối liên hệ chiến lược sâu rộng với Mỹ, quốc gia này từ lâu đã duy trì thế cân bằng ngoại giao và chính sách trung lập, từ chối bình thường hóa quan hệ với Israel, cũng như không phê phán chế độ ở Iran. Trong một số trường hợp, Kuwait còn tích cực đảm nhận vai trò trung gian hòa giải, đơn cử như giúp xóa bỏ hiềm khích trong cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Qatar với Saudi Arabia, Bahrain, UAE và Ai Cập, giúp các quốc gia này xích lại gần nhau.

Dầu vậy, những nước cờ khôn khéo có lẽ là chưa đủ để đưa quốc gia nhỏ bé này khỏi rơi vào vòng xoáy bất ổn. Vị trí địa lý gần Iran khiến Kuwait trở thành mục tiêu dễ dàng bị nhắm trúng của tên lửa Iran. Chưa kể việc thiếu nguồn nước ngọt tự nhiên càng làm gia tăng áp lực đối với Kuwait, khi mà 90% lượng nước ngọt của Kuwait phụ thuộc vào các nhà máy khử muối biển, khiến chúng rất dễ bị nhắm đến trong các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV từ Iran.

Chính Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi từng tuyên bố, Tehran sẽ phản ứng "quyết liệt" trước bất kỳ cuộc tấn công nào của Mỹ, và cảnh báo các quốc gia vùng Vịnh không nên cho phép Mỹ và Israel sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ của họ để tiến hành các cuộc tấn công chống lại Iran. Có thể hiểu rằng, chừng nào cuộc chiến của Mỹ nhằm vào Iran còn tiếp diễn, chừng đó vẫn chưa thể có hòa bình và yên ổn ở các quốc gia vùng Vịnh láng giềng.

Nó cũng phản ánh một thực tế cay đắng của địa chính trị hiện đại, rằng khi một quốc gia trao gửi vận mệnh của chính mình dưới chiếc ô an ninh của một quốc gia khác, chưa biết chừng nó có thể trở thành mục tiêu đầu tiên bị nhắm đến khi xung đột bùng nổ giữa các bên.