Thế hệ trẻ dấn thân vì đất nước

Tại Hội nghị lần thứ 17 các bên tham gia Công ước Liên Hợp Quốc về chống sa mạc hóa (UNCCD COP17) tại Mông Cổ, anh Nguyễn Ngọc An (ngoài cùng bên phải) có thêm nhận thức về vai trò và trách nhiệm của thanh niên trước những thách thức môi trường, khí hậu toàn cầu

 Bền bỉ sẽ tạo nên sự thay đổi

Giá trị của tuổi trẻ được bồi đắp từ những điều mỗi người dám bắt tay thực hiện, nhất là khi hành động ấy hướng về cộng đồng và tương lai đất nước. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động sâu rộng đến đời sống, sinh kế và tương lai đất nước, tinh thần dấn thân của thanh niên càng cần được thể hiện bằng những lựa chọn cụ thể, sự kiên trì và trách nhiệm. Với anh Nguyễn Ngọc An (29 tuổi, Hà Nội), nhận thức ấy được củng cố sau chuyến tham dự Hội nghị lần thứ 17 các bên tham gia Công ước Liên hợp quốc về chống sa mạc hóa (UNCCD COP17) tại Mông Cổ, với vai trò nhà đàm phán trẻ.

Theo anh An, thế hệ trẻ Việt Nam tuy chịu những tác động trực tiếp từ biến đổi khí hậu nhưng lại sở hữu sức sáng tạo, năng lượng dồi dào và khả năng thích ứng linh hoạt để tham gia giải quyết các thách thức chung. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để nguồn lực ấy được trao cơ hội phát huy; để tinh thần cống hiến vượt ra khỏi nhận thức, trở thành những đóng góp thiết thực cho cộng đồng và đất nước.

Công tác trong lĩnh vực bảo tồn thiên nhiên, anh Nguyễn Ngọc An đồng thời tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng. Hiện là Trưởng nhóm Các giải pháp dựa vào thiên nhiên (thuộc Nhóm Công tác thanh niên về Chính sách khí hậu), anh cùng các thành viên tập trung nâng cao nhận thức của người trẻ về bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái; thúc đẩy sự tham gia của thanh niên vào quá trình xây dựng chính sách về biến đổi khí hậu, bảo tồn và nông nghiệp.

Những trải nghiệm từ các hoạt động cứu trợ khẩn cấp sau thiên tai đã giúp anh nhận rõ hơn tổn thương mà biến đổi khí hậu gây ra đối với đời sống người dân. Đó là những ngôi làng ở Quảng Trị bị lũ quét và sạt lở cô lập nhiều tháng sau bão Molave; những gia đình miền núi phía Bắc phải sống trong căn nhà ngập sâu tới 1-2 tầng; hay tại Cà Mau, hạn hán và xâm nhập mặn khiến người dân, trong đó có cả trẻ em, phải chật vật tìm từng giọt nước sinh hoạt.

Từ những điều mắt thấy tai nghe ấy, anh An lựa chọn dấn thân sâu hơn vào các hoạt động vì cộng đồng. Với anh, hỗ trợ người dân sau thiên tai là việc làm cần thiết trong thời điểm cấp bách, nhưng trách nhiệm lâu dài của người trẻ là phải góp phần giải quyết tận gốc các nguyên nhân và thách thức. Điều đó đòi hỏi những dự án, sáng kiến và giải pháp phù hợp với điều kiện từng địa phương, giúp cộng đồng nâng cao năng lực thích ứng, chủ động bảo vệ nguồn nước, phục hồi hệ sinh thái và duy trì sinh kế bền vững.

Chia sẻ về trách nhiệm và khát vọng cống hiến của người trẻ, anh An cho rằng: “Mỗi người có một cách khác nhau để đóng góp. Có người làm môi trường, có người làm y tế, giáo dục, kinh doanh hay nghiên cứu. Làm tốt công việc của mình, xây dựng được cuộc sống ổn định và trở thành người có ích cho gia đình, cộng đồng đã là một dạng cống hiến. Còn nếu có thể làm thêm điều gì đó cho xã hội thì càng tốt. Với riêng tôi, đó là lý do tôi chọn hướng đi vừa phát triển bản thân, vừa tạo ra giá trị cho cộng đồng. Có thể kết quả chưa xuất hiện ngay, nhưng tôi tin những việc được thực hiện nghiêm túc, bền bỉ sẽ từng bước tạo nên sự thay đổi, đóng góp và quá trình xây dựng đất nước”.

Từ tiếng nói thanh niên đến sáng kiến vì cộng đồng

Với Đoàn Thị Phương Hoa (22 tuổi, Hà Nội), cống hiến còn là kết nối những người cùng mối quan tâm, tạo điều kiện để tiếng nói của thanh niên được lắng nghe và những sáng kiến cộng đồng có cơ hội đi vào thực tế. Từ hoạt động kết nối tiếng nói về khí hậu đến đồng hành cùng các nhóm trẻ triển khai dự án, Phương Hoa đang lựa chọn cách đóng góp bằng việc mở rộng cơ hội hành động cho thế hệ mình.

Tham gia các hoạt động về môi trường, khí hậu từ năm 2023, hiện Phương Hoa đảm nhiệm vai trò Phó ban Hợp tác của YNet Việt Nam (Mạng lưới Thanh niên hành động vì khí hậu Việt Nam). Công việc của Hoa tập trung kết nối thanh niên trên cả nước, cùng trao đổi, tổng hợp những quan điểm về biến đổi khí hậu, chuyển dịch năng lượng, việc làm xanh và năng lực thích ứng. Những tiếng nói ấy được tập hợp thành Tuyên bố Thanh niên Việt Nam về Khí hậu (VYS), gửi tới các bên liên quan, góp phần đưa góc nhìn của người trẻ đến gần hơn với quá trình đóng gó vào chính sách và triển khai hành động.

Năm nay, Hoa cùng YNet Việt Nam và UNICEF Việt Nam phối hợp điều phối Sáng kiến Thúc đẩy Thanh niên (YAI), hỗ trợ nguồn lực và chuyên môn cho 10 nhóm thanh niên, trong đó có 5 dự án hành động vì khí hậu. Với Hoa, giá trị của hoạt động này nằm ở việc đồng hành cùng các nhóm trẻ, giúp những ý tưởng xuất phát từ thực tiễn có thêm điều kiện phát triển và tạo tác động trong cộng đồng. Mỗi địa phương có những vấn đề riêng, vì vậy thanh niên cần được trao cơ hội tìm hiểu, đề xuất giải pháp và trực tiếp tham gia giải quyết những vấn đề đang đặt ra.

Phương Hoa chia sẻ: “Cống hiến chẳng nên trở thành áp lực buộc người trẻ phải làm những điều lớn lao. Sống có ích có thể bắt đầu từ việc làm tốt công việc của mình, có trách nhiệm với cộng đồng, chia sẻ kiến thức và sẵn sàng giúp đỡ người khác. Đóng góp cho đất nước còn bắt đầu từ tinh thần chủ động học hỏi, hiểu những vấn đề xung quanh, nhận diện nhu cầu cộng đồng và phát huy năng lực bản thân. Một hành động nhỏ, khi được thực hiện nghiêm túc, bền bỉ và có trách nhiệm, vẫn có thể tạo ra những thay đổi tích cực cho đất nước”.

Với Hoa, mỗi người trẻ đều có thể bắt đầu hành trình cống hiến từ năng lực, công việc và những vấn đề gần gũi trong cuộc sống. Khi một tiếng nói được lắng nghe, một ý tưởng được trao nguồn lực và một nhóm trẻ có thêm cơ hội hành động, sức trẻ sẽ được nhân lên thành giá trị cộng đồng. Cống hiến vì thế vừa là lựa chọn của mỗi cá nhân, vừa là quá trình bền bỉ kết nối, sẻ chia và cùng nhau tạo dựng tương lai đất nước.