Thể thao Việt Nam kỳ vọng 4 nội dung ở ASIAD 20

Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 (ASIAD 20) sẽ được tổ chức tại Aichi-Nagoya (Nhật Bản) từ ngày 19/9 đến 4/10. Đây là sự kiện thể thao lớn nhất châu lục, nơi các quốc gia có cơ hội tranh tài và khẳng định vị thế sau mỗi chu kỳ 4 năm.

Trước thềm ASIAD 20, ngày 5/9, Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam Nguyễn Hồng Minh chia sẻ về lực lượng tham dự, quá trình chuẩn bị cũng như những điểm mới trong công tác tổ chức đoàn. Ông đồng thời đánh giá cơ hội, thách thức của các bộ môn trọng điểm và khả năng tạo bất ngờ của những nhân tố tiềm năng tại Đại hội lần này.

Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam Nguyễn Hồng Minh. (Ảnh: Cục TDTT)

- Ông đánh giá như thế nào về mô hình, số lượng, chất lượng của đoàn Thể thao Việt Nam dự tranh ASIAD 20? Đâu là những điểm nhấn, sự khác biệt trong việc chuẩn bị cho kỳ ASIAD này so với các kỳ Đại hội trước?

Đầu tiên là về mô hình, đây là một bước chuyển đổi mang tính thực tiễn khi chúng ta áp dụng phương thức kết hợp nguồn lực “Công - Tư”. Trong tổng số 498 thành viên của đoàn, ngân sách nhà nước thông qua Cục Thể dục Thể thao bảo đảm kinh phí cho 303 thành viên thuộc lực lượng nòng cốt. Số còn lại gồm 155 thành viên tham gia bằng nguồn xã hội hóa hoặc do các địa phương, liên đoàn tự túc. Việc này giúp giảm tải áp lực cho ngân sách nhà nước, đồng thời huy động được sự chung tay của toàn xã hội để mở rộng lực lượng.

Điểm mấu chốt nằm ở chất lượng. Lực lượng năm nay được phân bổ theo mô hình ba nhóm trọng điểm. Cụ thể: nhóm thứ nhất là các vận động viên dày dặn kinh nghiệm, có khả năng cạnh tranh huy chương cao nhất; nhóm thứ hai là các nhân tố tiềm năng tiệm cận nhóm đầu, sẵn sàng tạo đột biến; và phần còn lại là các tài năng trẻ triển vọng. Cơ cấu nhân sự này đảm bảo tính kế thừa liên tục, vừa hướng tới mục tiêu chuyên môn trước mắt, vừa xây dựng bệ phóng dài hạn cho tương lai.

Song song đó, tiêu chí tuyển chọn năm nay được thực hiện chặt chẽ và bám sát thực tế hơn thông qua ba nguyên tắc: Tập trung trọng điểm cho các nội dung có khả năng tranh chấp huy chương; đổi mới thích ứng để chủ động tiếp cận các môn hiện đại, thu hút giới trẻ như Esports hay võ thuật; và cuối cùng là bảo đảm phong độ thực chất, yêu cầu vận động viên phải có thông số chuyên môn tiệm cận nhóm đầu châu lục dựa trên dữ liệu thực tế tại các giải vô địch châu Á gần nhất.

- Dưới góc độ chuyên môn, ông nhìn nhận cục diện chuẩn bị và những rào cản hiện tại của các bộ môn mũi nhọn như thế nào?

Về thuận lợi, đó là tính chủ động và sự ổn định về chuyên môn. Bộ khung nhân sự cốt lõi của chúng ta đều đang ở giai đoạn chín muồi của sự nghiệp. Nhóm Kata nữ (Karate) hay các vận động viên Bắn súng thể hiện sự tích lũy chuyên môn vững chắc thông qua thông số thành tích ổn định tại các giải vô địch châu Á gần nhất.

Về cơ hội, chúng ta đang từng bước tiếp cận trình độ nhóm đầu châu lục. Ở một số nội dung của Bắn súng và Điền kinh, thông số thực tế đạt được trong tập luyện và các giải tiền ASIAD đã tiệm cận thành tích tranh chấp huy chương của kỳ đại hội trước. Hiệu quả từ các chu kỳ tập huấn chuyên sâu tại Nhật Bản hay Hàn Quốc cũng giúp vận động viên nâng cao tư duy chiến thuật, đồng thời giải tỏa áp lực tâm lý trước khi bước vào sân chơi lớn.

Ngược lại, về thử thách, chúng ta phải đối mặt với áp lực thi đấu và biến động khách quan về nhân sự. Rủi ro bất khả kháng từ chấn thương của một số nhân tố chủ lực sát ngày lên đường đã ảnh hưởng nhất định đến kế hoạch bố trí đội hình đối kháng trực tiếp. Bên cạnh đó, tính cạnh tranh khốc liệt từ đấu trường châu lục là cực kỳ lớn khi các nền thể thao hàng đầu thế giới có sự vượt trội về khoa học, công nghệ.

Bộ khung nhân sự cốt lõi của Việt Nam đều đang ở giai đoạn chín muồi của sự nghiệp.

- Bên cạnh nhóm vận động viên nòng cốt gánh vác chỉ tiêu, liệu chúng ta có thể kỳ vọng vào những nhân tố mang tính đột biến nào có khả năng tạo nên bất ngờ tại đại hội lần này không?

Bên cạnh nhóm vận động viên nòng cốt, chúng ta có quyền kỳ vọng vào 4 nội dung tiềm năng. Thứ nhất là đội tuyển Chạy tiếp sức 4x100, 4x400m Nữ của môn Điền kinh. Đây là nội dung mà Thể thao Việt Nam đang sở hữu thế hệ vận động viên có trình độ tiệm cận nhóm đầu châu Á.

Thứ hai là bước chuyển mình chuyên môn của bộ môn Đua thuyền bao gồm cả Rowing và Canoeing. Đua thuyền Việt Nam bước vào kỳ Đại hội lần này với một tâm thế mới sau khi liên tục khẳng định vị thế ở sân chơi khu vực và đạt được những dấu ấn quan trọng tại đấu trường quốc tế, tiêu biểu là việc giành suất tham dự Olympic Paris.

Thứ ba là bộ môn Thể thao điện tử (Esports). Kỳ đại hội này ghi nhận sự đầu tư bài bản và đồng bộ hơn cho Esports trong cơ cấu lực lượng nòng cốt. Việt Nam hiện sở hữu những vận động viên thi đấu ở các nội dung chiến thuật và đối kháng cá nhân có thứ hạng ổn định trên các bảng xếp hạng quốc tế.

Cuối cùng là tiềm năng từ Thể dục dụng cụ và nhóm môn Võ thuật mới. Tiêu biểu có vận động viên Nguyễn Văn Khánh Phong ở nội dung vòng treo môn Thể dục dụng cụ, người đã xây dựng được bài thi có độ khó chuyên môn tiệm cận trình độ quốc tế.

- Trở lại với câu chuyện 1/3 số thành viên của đoàn tham gia bằng nguồn kinh phí tự túc, ông đánh giá thế nào về xu hướng xã hội hóa này dưới góc độ quản lý kinh tế thể thao?

Dưới góc độ quản lý, cách làm này mang lại 3 giá trị. Khía cạnh đầu tiên là tối ưu hóa hiệu quả phân bổ ngân sách nhà nước. Nguồn ngân sách nhà nước dành cho thể thao thành tích cao luôn đòi hỏi phải được sử dụng một cách có trọng tâm và tiết kiệm. Phương thức xã hội hóa lần này đã tháo gỡ áp lực phân bổ cơ chế.

Khía cạnh thứ hai là nâng cao vai trò chủ động của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp. Tại các nền thể thao phát triển trong châu lục, các Ủy ban Olympic quốc gia và các liên đoàn bộ môn phần lớn vận hành độc lập dựa trên việc huy động nguồn lực xã hội. Việc các liên đoàn thành viên chủ động bảo đảm kinh phí cho vận động viên tại ASIAD 20 chứng tỏ năng lực nội tại và uy tín của các tổ chức này đã có bước chuyển biến tích cực.

Khía cạnh thứ ba là tạo dựng môi trường phát triển bình đẳng cho các bộ môn có tốc độ xã hội hóa cao. Thực tế hiện nay, một số bộ môn như Quần vợt, Golf, Thể thao điện tử hay các nội dung Võ thuật mới đang có tốc độ phát triển và thu hút nguồn vốn xã hội hóa rất mạnh mẽ.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng xu hướng xã hội hóa luôn đi kèm với yêu cầu quản lý trách nhiệm. Phương thức này không đồng nghĩa với việc khoán trắng hay nới lỏng các tiêu chuẩn chuyên môn. Vai trò của Cục Thể dục Thể thao lúc này dịch chuyển sang chức năng điều phối định hướng và giám sát chuyên môn kỹ thuật.

Các vận động viên tham dự bằng nguồn kinh phí xã hội hóa vẫn phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe về tư cách đạo đức và thông số chuyên môn tối thiểu, bảo đảm tính nghiêm túc và trang trọng của một đoàn đại diện quốc gia tại đấu trường châu lục.