Thêm điểm tựa an sinh cho người lao động tự do
Từ mô hình tiết kiệm bỏ ống heo của phụ nữ nông dân đến chính sách hỗ trợ mới của tỉnh, An Giang đang tạo điều kiện để người lao động tự do tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, hướng đến bảo đảm thu nhập khi tuổi già.

Người dân làm thủ tục hưởng chế độ bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội cơ sở Châu Thành.
Góp nhặt lo tuổi già
Với phụ nữ làm nông nghiệp, buôn bán nhỏ, thu nhập thường phụ thuộc mùa vụ và tình hình mua bán. Sau khi trang trải chi phí sinh hoạt của gia đình, việc dành một khoản tiền để tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện không dễ. Từ thực tế đó, tổ nhóm nữ nông dân xã Cô Tô xây dựng mô hình tiết kiệm bỏ ống heo kết hợp góp vốn xoay vòng để hỗ trợ thành viên tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Cách làm khá đơn giản, mỗi người tiết kiệm hằng ngày, hằng tuần hoặc hằng tháng tùy khả năng. Nhóm có 12 thành viên góp vốn xoay vòng, mỗi người góp 300.000 đồng/tháng. Ngày 20 hằng tháng, các thành viên họp, bốc thăm luân phiên nhận tiền góp chung. Người nhận trích một phần để đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện theo quý, người có điều kiện đóng theo năm.
Chị Nguyễn Thị Lan, tổ trưởng tổ nhóm nữ nông dân xã Cô Tô cho biết: “Mô hình hiện có 3 thành viên tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Dù số lượng chưa nhiều nhưng cách làm giúp chị em hình thành thói quen tiết kiệm và chủ động để dành thay vì chỉ trông chờ vào nguồn thu nhập khi còn sức lao động”.
Tại ấp Hòa Thuận, xã Bình An, bà Phù Hồng Diễm, Phó trưởng ấp, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ ấp tích cực tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện từ năm 2018. Những năm đầu, đối tượng tham gia chủ yếu là cán bộ, người hoạt động không chuyên trách ở ấp. Qua thời gian, danh sách người tham gia mở rộng sang nông dân, người lao động tự do. Địa phương hiện duy trì hơn 20 người tham gia.
Theo bà Diễm, khó nhất không phải vận động người dân đăng ký mà là giúp họ duy trì đóng lâu dài. Bởi phần lớn người lao động tự do có thu nhập thất thường, khi gia đình phát sinh khó khăn, khoản tiền đóng bảo hiểm thường bị tạm ngưng. Tuy vậy, bà ghi nhận chuyển biến khi một số người dân chủ động tìm đến hỏi về quyền lợi và cách tham gia, thay vì chờ cán bộ đến vận động.
Một trường hợp được bà Diễm nhắc đến là chị Danh Sóc Phiết, là phụ hồ tự do ở ấp Sua Đũa. “Từng tham gia bảo hiểm xã hội khi còn làm công nhân, sau khi chuyển sang lao động tự do, tôi tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện nhờ được cán bộ cơ sở giải thích, vận động. Dù công việc nặng nhọc, thu nhập không đều, tôi cố gắng duy trì đóng bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu khi hết tuổi lao động”, chị Phiết nói.
Thêm hỗ trợ, mở rộng người thụ hưởng
Chính sách hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện trước đây góp phần gia tăng số người tham gia trên địa bàn tỉnh. Năm 2023, toàn tỉnh có 47.289 người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, năm 2024 tăng lên 62.417 người và năm 2025 đạt 80.956 người. Tỷ lệ tham gia so với lực lượng lao động trong độ tuổi tăng từ 2,57% lên 4,39%.
Tuy nhiên, số người tham gia tăng chưa đồng nghĩa với việc duy trì đóng bền vững. Người thu nhập thấp ở nông thôn, biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn gặp khó khăn. Đây là lý do tỉnh cần có thêm chính sách hỗ trợ từ ngân sách địa phương, bên cạnh mức hỗ trợ của Trung ương.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Trung Hồ, việc ban hành chính sách nhằm giảm mức đóng thực tế, khuyến khích người dân tham gia và duy trì bảo hiểm xã hội tự nguyện lâu dài. Tỉnh phấn đấu nâng số người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện lên 98.890 người vào năm 2030.
Kỳ họp thứ 7, HĐND tỉnh khóa XI thông qua nghị quyết quy định hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trên địa bàn tỉnh. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 9/11/2026, quy định mức hỗ trợ bổ sung từ ngân sách tỉnh bên cạnh chính sách hỗ trợ của Trung ương.
Cụ thể, tỉnh hỗ trợ thêm 40% đối với người thuộc hộ nghèo; 30% đối với người thuộc hộ cận nghèo; 30% đối với đồng bào dân tộc thiểu số; 10% đối với người sinh sống tại các xã đảo, đặc khu. Đáng chú ý, ấp, khóm, khu đội trưởng và người tham gia hoạt động ở ấp, khóm, khu phố được hỗ trợ thêm 50%. Nhóm này gồm phó bí thư chi bộ, phó trưởng ấp, khóm, khu phố; chi hội trưởng hội liên hiệp phụ nữ, bí thư chi đoàn, chi hội trưởng hội nông dân và chi hội trưởng hội cựu chiến binh ở cơ sở.
Trường hợp một người thuộc nhiều nhóm được hỗ trợ thì chỉ hưởng mức cao nhất. Kinh phí thực hiện do ngân sách địa phương bảo đảm và các nguồn vận động, tài trợ hợp pháp khác. Điểm mới của nghị quyết là mở rộng phạm vi hỗ trợ, không chỉ tập trung vào lực lượng hoạt động ở cơ sở mà còn quan tâm đến người nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và người dân ở địa bàn đặc thù. Mức hỗ trợ được phân theo từng nhóm, tạo điều kiện để người có thu nhập thấp tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

