Thêm 'lớp bảo vệ' trước nguy cơ lừa đảo chuyển tiền

Ngày 20/7/2026, Ngân hàng Nhà nước ban hành Văn bản số 6190/NHNN-TT về việc cung cấp dịch vụ đăng ký hạn mức và thời gian chờ cho khách hàng. Theo yêu cầu, các ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ xây dựng phương án triển khai, cung cấp dịch vụ này trước ngày 1/3/2027 nhằm hỗ trợ khách hàng giảm thiểu rủi ro trong quá trình thực hiện giao dịch thanh toán, góp phần ngăn chặn nguy cơ gian lận, lừa đảo.

Chia sẻ với báo giới, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước), cho biết, điểm cốt lõi của quy định mới là tăng cường tính chủ động của khách hàng cá nhân trong việc phòng ngừa rủi ro đối với các giao dịch chuyển tiền trực tuyến.

Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước)

Khách hàng chủ động thiết lập cơ chế bảo vệ tài khoản

Theo ông Phạm Anh Tuấn, thay vì áp dụng một cơ chế chung cho tất cả khách hàng, quy định mới cho phép mỗi người chủ động lựa chọn hạn mức giao dịch và thời gian chờ phù hợp với nhu cầu sử dụng cũng như mức độ chấp nhận rủi ro của bản thân. Đây được xem là công cụ để khách hàng tự thiết lập thêm một lớp bảo vệ đối với các giao dịch có giá trị lớn hoặc tiềm ẩn rủi ro.

Cụ thể, thời gian chờ tối thiểu 24 giờ sẽ được áp dụng đối với các giao dịch chuyển tiền đến tài khoản thụ hưởng chưa từng nhận số tiền có giá trị bằng hoặc vượt hạn mức đã đăng ký từ chính khách hàng đó trong vòng một năm liền kề trước thời điểm thực hiện giao dịch.

Khách hàng được chủ động lựa chọn hạn mức giao dịch để áp dụng thời gian chờ. Trường hợp không đăng ký, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán sẽ áp dụng hạn mức mặc định là 400 triệu đồng cùng thời gian chờ tối thiểu 24 giờ. Sau đó, khách hàng vẫn có thể điều chỉnh hạn mức theo nhu cầu sử dụng hoặc lựa chọn không đăng ký sử dụng dịch vụ.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, thực tiễn cho thấy nhiều vụ lừa đảo chuyển tiền trực tuyến xảy ra khi nạn nhân bị các đối tượng thao túng tâm lý, tạo áp lực hoặc liên tục hối thúc phải chuyển tiền ngay. Việc bổ sung khoảng thời gian chờ sẽ giúp khách hàng có thêm thời gian để thoát khỏi trạng thái bị chi phối về tâm lý, bình tĩnh cân nhắc lại quyết định giao dịch, kiểm tra lại thông tin, trao đổi với người thân hoặc liên hệ ngân hàng khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Qua đó, nguy cơ bị lừa đảo có thể được giảm thiểu, đồng thời tạo điều kiện để ngân hàng kịp thời hỗ trợ xử lý khi cần thiết.

Đại diện Ngân hàng Nhà nước cũng cho biết, kinh nghiệm quốc tế cho thấy đây là giải pháp đã và đang được nhiều quốc gia triển khai nhằm tăng cường phòng, chống lừa đảo trong thanh toán điện tử. Nhiều nước như Ấn Độ, Anh, Úc, Singapore và Đài Loan đã áp dụng cơ chế "thời gian chờ" (cooling-off period) hoặc các biện pháp tương tự đối với những giao dịch có rủi ro cao hoặc giao dịch đến người thụ hưởng mới.

Mặc dù cách thức triển khai tại mỗi quốc gia có sự khác biệt, các giải pháp đều hướng đến mục tiêu tạo thêm khoảng thời gian để khách hàng xem xét lại quyết định giao dịch trước khi tiền được chuyển đi, từ đó góp phần hạn chế các vụ lừa đảo chuyển tiền trực tuyến.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, quy định mới không thay thế các biện pháp bảo đảm an toàn giao dịch đang được áp dụng như xác thực sinh trắc học, xác thực đa yếu tố, mã OTP, giám sát giao dịch bất thường hay cảnh báo rủi ro của ngân hàng. Thay vào đó, cơ chế này bổ sung thêm một lớp bảo vệ dựa trên chính sự chủ động của khách hàng, giúp người dùng có thêm thời gian cân nhắc trước khi hoàn tất các giao dịch có giá trị lớn hoặc tiềm ẩn rủi ro.

Cân bằng giữa thuận tiện thanh toán và an toàn tài sản

Liên quan đến việc lựa chọn hạn mức giao dịch phù hợp, ông Phạm Anh Tuấn cho biết, Ngân hàng Nhà nước không quy định một mức hạn mức chung áp dụng cho tất cả khách hàng. Việc lựa chọn hoàn toàn phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng cũng như mức độ chấp nhận rủi ro của từng cá nhân.

Theo đó, yếu tố đầu tiên khách hàng cần cân nhắc là nhu cầu giao dịch thực tế. Người sử dụng có thể xem xét giá trị và tần suất chuyển tiền của mình, đặc biệt là các giao dịch đến tài khoản thụ hưởng mới.

Đối với những khách hàng ít phát sinh giao dịch có giá trị lớn đến người thụ hưởng mới, có thể lựa chọn hạn mức phù hợp với nhu cầu chi tiêu thông thường để mở rộng phạm vi các giao dịch được bảo vệ bởi cơ chế thời gian chờ. Trong khi đó, những người thường xuyên thực hiện các giao dịch giá trị lớn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc các nhu cầu chính đáng khác có thể lựa chọn hạn mức cao hơn nhằm bảo đảm hoạt động thanh toán không bị gián đoạn.

Bên cạnh đó, mức độ am hiểu công nghệ và khả năng tự bảo vệ cũng là yếu tố cần được xem xét. Theo ông Phạm Anh Tuấn, người cao tuổi, người ít sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử hoặc những người có nguy cơ cao trở thành mục tiêu của các đối tượng lừa đảo có thể cân nhắc lựa chọn hạn mức phù hợp để tăng thêm một lớp bảo vệ đối với các giao dịch có giá trị lớn.

Ông cũng cho rằng, các thành viên trong gia đình có thể quan tâm, tư vấn và hỗ trợ người thân trong việc thiết lập cũng như quản lý các tính năng bảo vệ tài khoản để nâng cao mức độ an toàn trong quá trình sử dụng dịch vụ ngân hàng số.

Ngoài ra, mục đích sử dụng của từng tài khoản thanh toán cũng là căn cứ để khách hàng lựa chọn hạn mức phù hợp. Với những người sử dụng nhiều tài khoản, có thể thiết lập các mức hạn mức khác nhau tương ứng với chức năng của từng tài khoản.

Theo đó, tài khoản phục vụ chi tiêu thường xuyên có thể được thiết lập hạn mức phù hợp với nhu cầu thanh toán hằng ngày. Trong khi đó, tài khoản chủ yếu dùng để tích lũy hoặc quản lý nguồn tiền lớn có thể lựa chọn hạn mức thận trọng hơn nhằm tăng cường khả năng kiểm soát rủi ro.

Đại diện Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh, cơ chế này được thiết kế theo hướng khách hàng là người chủ động lựa chọn. Hạn mức giao dịch không mang tính cố định mà có thể được điều chỉnh theo nhu cầu sử dụng trong từng giai đoạn.