Thêm sắc màu nghệ thuật bên bờ sông Hương

Một số tác phẩm đã cơ bản hoàn thiện. 

Những khối đá thành hình

Tại Huế, trong xưởng chế tác, những khối đá granite đang được đội ngũ thợ thi công chỉnh sửa từng đường nét, tỷ lệ và bề mặt theo phác thảo của tác giả. Có tác phẩm đã cơ bản hoàn thiện, có tác phẩm vẫn cần điều chỉnh để giữ được hình khối và ý tưởng ban đầu khi chuyển từ mô hình nhỏ sang kích thước thực tế.

Theo ông Phan Thanh Hùng, Giám đốc Công ty Mỹ thuật Cố Đô, chỉ huy trưởng công trình và là tác giả có tác phẩm tham gia trại, tiến độ chế tác hiện đạt hơn 80%. Công việc đòi hỏi sự phối hợp thường xuyên giữa đội ngũ thi công và nghệ sĩ nhằm đảm bảo hình khối khi phóng lớn vẫn giữ được ý tưởng của bản phác thảo. “Thách thức lớn nhất là làm sao hiểu và chuyển tải đúng tinh thần tác phẩm từ phác thảo sang chất liệu thực tế. Có những đường nét nhìn đơn giản nhưng khi đưa lên hình khối đòi hỏi phải xử lý chất liệu, tỷ lệ và độ chuyển bề mặt rất tỉ mỉ”, ông Hùng chia sẻ.

Khâu chế tác được triển khai sau quá trình tuyển chọn và thẩm định phác thảo, mô hình tỷ lệ 1/10. Trong quá trình thực hiện, ông Hùng thường xuyên trao đổi với tác giả để thống nhất vật liệu, hình khối và các chi tiết. Với nghệ sĩ ở xa, nhất là nghệ sĩ quốc tế, việc trao đổi chủ yếu thực hiện trực tuyến. Theo kế hoạch, các tác giả sẽ đến Huế dịp đầu tháng 11 để phối hợp với đội thi công trực tiếp chỉnh sửa những công đoạn cuối.

Toàn bộ tác phẩm sử dụng đá granite tự nhiên với nhiều gam màu. Ông Nguyễn Phước Hải Trung, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, thành viên Ban tổ chức Trại sáng tác cho biết, việc thống nhất chất liệu là điểm đáng chú ý so với các kỳ trại trước, vốn sử dụng nhiều loại vật liệu khác nhau. Đá granite được lựa chọn nhằm tăng độ bền cho tác phẩm khi đặt ngoài trời, phù hợp với điều kiện thời tiết ở Huế.

“Chúng tôi kỳ vọng các tác phẩm có chất lượng tốt, góp phần làm đẹp không gian bên bờ sông Hương. Đó sẽ là một vườn tượng sống động, nơi người dân và du khách có thể giao lưu văn hóa, chiêm ngưỡng các tác phẩm điêu khắc trong không gian mở”, ông Trung nói.

Trại sáng tác điêu khắc quốc tế Huế năm 2026 là kỳ thứ sáu, tiếp nối kỳ tổ chức năm 2016 sau 10 năm gián đoạn. Trại quy tụ 29 nghệ sĩ, gồm 19 tác giả trong nước và 10 tác giả quốc tế đến từ Lào, Thái Lan, Pháp, Tây Ban Nha, Ấn Độ, Ai Cập và Iran. Sự tham gia của nghệ sĩ đến từ nhiều quốc gia đem lại những cách tiếp cận khác nhau đối với chủ đề “Ấn tượng Huế”, từ cảm nhận về di sản đến văn hóa và con người địa phương.

Theo ban tổ chức, công tác chuẩn bị được triển khai từ khâu vận động nghệ sĩ, tiếp nhận phác thảo, lựa chọn phương án đến thẩm định mô hình trước khi chế tác. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp giữa các nhà chuyên môn, nghệ sĩ, đơn vị cung cấp vật liệu và đội ngũ thi công.

Đặt tượng hài hòa với cảnh quan

Theo TS. Nguyễn Phước Hải Trung, mỗi tác phẩm mang dấu ấn riêng của tác giả, nhưng khi đặt trong không gian công cộng, cần tạo được sự tương tác với cộng đồng. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với hội đồng nghệ thuật trong quá trình lựa chọn tác phẩm và tư vấn sắp đặt.

TS. Phan Lê Chung, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Nghệ thuật, Đại học Huế, thành viên ban tổ chức và hội đồng nghệ thuật đánh giá cao quy trình chuẩn bị của trại năm nay, từ tuyển chọn phác thảo, duyệt mô hình đến chế tác tác phẩm. Cách làm này giúp kiểm soát chất lượng và bảo đảm tinh thần sáng tác khi chuyển từ ý tưởng sang hình khối thực tế.

Ông Chung cho rằng, chất liệu đá tự nhiên có sự tương thích với cảnh quan bờ sông Hương, nơi mặt nước, thảm cỏ và không gian mở tạo nên sự kết nối. Tuy nhiên, hiệu quả của vườn tượng còn phụ thuộc vào cách bố trí trong tổng thể, bảo đảm mỗi tác phẩm có khoảng không gian phù hợp mà không phá vỡ cảnh quan chung.

“Trong quá trình sắp đặt, cần có sự tư vấn của ban tổ chức để bố trí các tác phẩm cân đối, không quá dày hay quá thưa. Việc sắp đặt cũng phải hài hòa với không gian xung quanh, bảo đảm tính thẩm mỹ và an toàn trước thiên tai”, ông Chung lưu ý.

Từ ngày 5/11, các nghệ sĩ sẽ tập trung tại Huế để tham gia các hoạt động của trại và hoàn thiện những công đoạn cuối cùng. Sau khi hoàn thiện và lắp đặt, 29 tác phẩm điêu khắc mới sẽ bổ sung vào không gian nghệ thuật bờ Bắc sông Hương, tiếp nối khu vực trưng bày các tác phẩm từ những kỳ trại trước đó.