Theo dấu vị Trăng: 5 điểm đến để nếm một mùa Trung Thu khác biệt

Sắc màu mâm cỗ Trung Thu truyền thống ở Hà Nội. (Ảnh: Mai Mai/Vietnam+)

Ẩm thực đang trở thành một phần ngày càng quan trọng trong cách du khách khám phá thế giới. Một món ăn địa phương đôi khi không chỉ để thưởng thức, mà còn là “chìa khóa” để bước vào những “vùng đất” ký ức, tín ngưỡng và lối sống của một cộng đồng.

Theo báo cáo xu hướng du lịch của Booking.com, 92% du khách Việt Nam có xu hướng lựa chọn những chuyến đi lấy ẩm thực làm trải nghiệm chính, trong khi 46% cho biết ăn uống là ưu tiên hàng đầu khi lên kế hoạch du lịch. Đáng chú ý, du khách không còn chỉ tìm kiếm những món ăn nổi tiếng: 49% muốn ghé chợ địa phương, 47% thích khám phá ẩm thực đường phố, 44% tìm những quán ăn ít người biết và 40% chủ động sắp xếp hành trình trùng với các lễ hội ẩm thực, sự kiện theo mùa.

Với Trung Thu, xu hướng ấy càng rõ nét. Cùng một vầng Trăng tròn, mỗi vùng đất lại kể một câu chuyện khác bằng những món ăn, nghi lễ và những cuộc gặp gỡ quanh mâm cỗ.

Giám đốc Quốc gia Booking.com tại Việt Nam, ông Branavan Aruljothi, chia sẻ: “Trên khắp châu Á, Tết Trung Thu biểu trưng cho sự gắn kết sâu sắc giữa gia đình, mùa màng và cộng đồng. Mỗi điểm đến lại mang một sắc thái riêng qua từng món ăn và bản sắc văn hóa của họ. Khi du khách Việt ngày càng tìm kiếm những kết nối văn hóa chân thực và sâu sắc hơn trong các chuyến đi, ẩm thực chính là cầu nối hoàn hảo dẫn lối họ khám phá di sản địa phương.”

Với kinh nghiệm của mình, ông Branavan Aruljothi cũng chia sẻ về những điểm đến mà du khách có thể “nếm thử” mùa Trăng theo những cách rất khác nhau.

Hà Nội: Đêm Rằm trên mâm cỗ đầy ký ức

Ở Việt Nam, Trung thu trước hết là câu chuyện của đoàn viên.

Đêm Rằm tháng Tám, mâm cỗ được bày biện với bánh nướng, bánh dẻo tròn đầy, những thức quả mùa thu như bưởi, hồng, chuối, cùng cốm, hạt dưa, hạt sen và các loại bánh dân gian. Mỗi món một sắc màu, một hương vị, nhưng cùng hướng về mong ước sức khỏe, bình an và sum vầy.

Sắc màu Trung Thu phố cổ Hà Nội. (Ảnh: TTXVN)

Khi ánh Trăng lên cao, mâm cỗ giữa sân trở thành tâm điểm của gia đình. Có những nhà còn đặt thau nước bằng đồng bên mâm cỗ để ngắm bóng trăng phản chiếu trên mặt nước - chi tiết nhỏ nhưng gợi nên vẻ đẹp rất riêng của Trung Thu xưa.

Muốn tìm lại không khí ấy, du khách có thể tìm đến khu phố cổ Hà Nội, nơi những con phố mùa Trung Thu thường rực rỡ bởi đèn lồng, đồ chơi dân gian và sắc màu lễ hội. Các hoạt động trải nghiệm như làm bánh Trung Thu, làm đồ chơi truyền thống cũng mở ra cách tiếp cận trực tiếp hơn với ký ức của Tết trông trăng.

Những năm trước, các lớp học làm bánh tại Hà Nội thu hút khá đông du khách nhờ trải nghiệm tự tay nhào bột, làm nhân, đóng khuôn và nướng bánh.

Còn nếu muốn cảm nhận một Trung Thu náo nhiệt hơn, Chợ Lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh là nơi những đoàn lân, tiếng trống rộn ràng và những dãy đèn lồng nhiều màu tạo nên bức tranh đêm Rằm đầy sôi động.

Lân, sư tử làm từ nguyên liệu bánh bao. (Ảnh: Mai Mai/Vietnam+)

Hàn Quốc: Nặn nửa vầng Trăng vào songpyeon

Nếu Trung Thu Việt Nam gợi nhớ mâm cỗ gia đình, Chuseok của Hàn Quốc lại đưa du khách về với câu chuyện mùa màng.

Songpyeon - những chiếc bánh gạo nhỏ hình bán nguyệt, là một trong những món ăn đặc trưng nhất của dịp lễ. Bánh được làm từ bột gạo, nhân đậu đỏ, đậu, mè… và hấp trên lá thông, tạo nên hương thơm thanh dịu rất đặc trưng. Trong nghi lễ tưởng nhớ tổ tiên, songpyeon cùng gạo mới và rượu được chuẩn bị như những lễ vật của mùa thu hoạch.

Điều thú vị ở chỗ chiếc bánh nhỏ này cũng mang theo dấu ấn vùng miền. Tại Seoul và Gyeonggi, songpyeon ngũ sắc tạo màu từ nguyên liệu tự nhiên. Ở Chungcheong, bí đỏ được đưa trực tiếp vào bột bánh. Còn vùng duyên hải Jeolla có những biến tấu mang hương thảo mộc.

Nhưng Chuseok không chỉ có vị bánh. Dưới ánh Trăng, những vòng người nắm tay nhau nhảy Ganggangsullae tạo nên một trong những hình ảnh giàu sức gợi nhất của mùa lễ hội Hàn Quốc. Điệu múa vòng tròn này gắn với Chuseok và được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, thể hiện tinh thần cộng đồng, sự hợp tác và niềm vui mùa màng.

Bánh songpyeon ngũ sắc (osaek songpyeon) được nhuộm màu từ nguyên liệu tự nhiên như ngải cứu, dành dành, bí đỏ và gạo lứt đen.

Du khách có thể tìm những trải nghiệm như làm songpyeon, chơi trò dân gian, xem biểu diễn truyền thống tại các làng văn hóa hoặc không gian hanok ở Seoul. Đó là cách Chuseok hiện ra không phải qua một món ăn đơn lẻ, mà bằng cả một không gian văn hóa sống động.

Nhật Bản: Gom cả mùa Thu vào những viên bánh

Ở Nhật Bản, mùa Trăng được gọi tên rất đẹp: Tsukimi - ngắm Trăng.

Đây là phong tục được tổ chức vào mùa Thu, khi người Nhật dành thời gian thưởng ngoạn vẻ đẹp của vầng trăng và gửi lời cảm tạ mùa màng. Trên bàn lễ, những nhánh cỏ lau susuki tượng trưng cho mùa thu hoạch bội thu đứng cạnh những viên tsukimi-dango trắng tròn như những vầng trăng nhỏ, cùng hạt dẻ, bí đỏ, đậu nành và các nông sản theo mùa.

Cái thú của Tsukimi nằm ở sự tĩnh lặng, không quá nhiều màu sắc, không quá nhiều âm thanh; chỉ có hiên nhà, khu vườn, ánh Trăng và những món quà giản dị của mùa Thu.

Du khách có thể tìm đến Kyoto để thưởng thức không khí cổ kính của những đêm ngắm Trăng, tham gia các chương trình âm nhạc, trà đạo hay thưởng thức bánh theo mùa. Còn tại Tokyo, những sự kiện ngắm Trăng hiện đại lại đưa truyền thống ấy vào không gian nghệ thuật đương đại.

Trên bàn lễ, những nhánh cỏ lau susuki tượng trưng cho mùa thu hoạch bội thu đứng cạnh những viên tsukimi-dango trắng tròn như những vầng trăng nhỏ.

Nếu muốn một khung cảnh ngoạn mục hơn, Nhật Bản còn có những điểm ngắm trăng nổi tiếng như Matsushima, nơi ánh trăng phản chiếu trên mặt biển tạo thành những dải sáng vàng, bạc đặc biệt. Cơ quan Xúc tiến Du lịch Nhật Bản cũng giới thiệu đây là một điểm ngắm Trăng nổi bật trong mùa Tsukimi.

Trung Quốc: Nhấp ngụm trà, nếm cả mùa Thu

Ở Trung Quốc, Trung Thu là mùa của bánh, trà và những cuộc đoàn viên dưới ánh Trăng.

Từ những chiếc bánh Trung Thu đầy đặn đến chén trà nóng thơm, bàn tiệc đêm Rằm tạo nên một nghi thức thưởng thức chậm rãi, nơi vị ngọt của bánh được cân bằng bởi vị chát thanh của trà.

Với du khách yêu ẩm thực, hành trình Trung Thu vì thế có thể bắt đầu từ những vùng trà nổi tiếng. Tại Hàng Châu, nơi gắn với trà Long Tỉnh, du khách có thể ghé các làng trà, tìm hiểu cách thưởng trà và kết hợp trà với những món ăn mùa Thu. Ở Thượng Hải, những lớp trải nghiệm pha trà mở ra một góc nhìn khác về nghệ thuật cân bằng hương vị.

Từ những chiếc bánh Trung Thu đầy đặn đến chén trà nóng thơm, bàn tiệc đêm Rằm ở Trung Quốc tạo nên một nghi thức thưởng thức chậm rãi.

Còn tại những cổ trấn như Ô Trấn hay Tô Châu, trải nghiệm có thể chậm lại bên những dòng kênh cổ, trong một khu vườn yên tĩnh với trà nóng, bánh Trung Thu, thơ và ánh đèn hoa đăng.

Đó cũng là lúc ẩm thực trở thành một phần của cảnh quan: vị trà, vị bánh, mặt nước lấp lánh và tiếng trò chuyện hòa vào nhau gợi nhắc những ký ức về mùa Trăng.

Thái Lan: Đêm Rằm rực sắc ở Bangkok

Tại Thái Lan, không khí Trung Thu mang màu sắc đặc biệt của sự giao thoa văn hóa.

Khu Chinatown Yaowarat (Bangkok) trở thành điểm hẹn hấp dẫn với những con phố sáng đèn, hàng quán san sát và các món ăn mang dấu ấn cộng đồng người Hoa. Những chiếc bánh Trung Thu truyền thống có thể được biến tấu với các nguyên liệu quen thuộc của ẩm thực Thái với nhân sầu riêng, hạt sen.

Du khách có thể bắt đầu buổi tối bằng một vòng dạo phố, len qua những gian hàng ẩm thực, thưởng thức bánh Trung Thu và các món ăn đường phố, sau đó hòa vào không khí lễ hội với những màn biểu diễn truyền thống.

Nếu muốn tìm góc tâm linh hơn, những nghi thức hướng về Quan Thế Âm Bồ Tát, cùng bàn lễ được trang hoàng bằng hoa, hương trầm, trái cây và bánh hình đào, tạo nên một sắc thái khác của đêm Rằm.

Nghi thức hướng về Quan Thế Âm Bồ Tát ở Thái Lan trong mùa Trung Thu.

Chinatown vốn đã là một trong những không gian văn hóa - ẩm thực đặc trưng của Bangkok; các sự kiện văn hóa do Tổng cục Du lịch Thái Lan giới thiệu cũng thường kết hợp ẩm thực, ánh sáng và các hoạt động truyền thống để tạo nên trải nghiệm giàu màu sắc cho du khách.

Từ mâm cỗ gia đình ở Hà Nội đến vòng múa dưới Trăng ở Hàn Quốc, từ những viên dango trắng muốt của Nhật Bản đến chén trà thơm Trung Quốc hay sắc màu náo nhiệt của Chinatown Bangkok, Trung Thu ở mỗi vùng đất có một phong vị riêng.

Và khi du khách ngồi xuống bên mâm cỗ, tự tay nặn chiếc bánh, nhấp một chén trà hay bước vào khu chợ rực rỡ ánh đèn, họ không còn chỉ “đi ăn” nữa. Họ đang nếm thử một phần ký ức, tín ngưỡng và đời sống của nơi mình đặt chân đến./.