Theo màu cờ Tổ quốc từ Pác Bó - Tân Trào - Ba Đình đến kỷ nguyên mới (Bài 1)

Bài 1: Về Pác Bó - nơi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trao sứ mệnh hiệu triệu dân tộc trên lá cờ đỏ sao vàng

Hướng đến Ngày Quốc khánh 2/9, cờ đỏ sao vàng phủ khắp phố phường, bản làng và lan tỏa mạnh mẽ trong không gian số, thắp lên tinh thần yêu nước trong hàng triệu trái tim người Việt Nam, đập tan mọi âm mưu xuyên tạc,“lật sử”. Giữa “trend” tự hào Việt Nam, nhiều người trẻ tìm về Khu di tích Quốc gia đặc biệt (QGĐB) Pác Bó, xã Trường Hà - nơi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc triệu tập, chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (10 - 19/5/1941) lấy cờ đỏ sao vàng làm cờ Mặt trận Việt Minh, trao cho lá cờ sứ mệnh hiệu triệu toàn dân đứng lên đấu tranh giành độc lập. Hiểu hành trình phía sau lá quốc kỳ chính là cách Gen Z thể hiện lòng yêu nước bằng nhận thức, bản lĩnh và trách nhiệm với lịch sử.

Về Pác Bó, Gen Z thêm kính yêu “Ông Ké”

Buổi sáng mùa Thu, trước ngày Quốc khánh 2/9, bên dòng suối Lê-nin xanh trong chảy rì rào dưới chân núi Các Mác hùng vĩ, những lá cờ đỏ sao vàng trên tay đoàn viên, học sinh tô thắm cảnh sắc thiêng liêng Khu di tích QGĐB Pác Bó, xã Trường Hà. Trong dòng người, nhiều thanh niên nối nhau bước trên những bậc đá vào hang Cốc Bó, nơi “Ông Ké” - lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, từng sống và làm việc bí mật trong những ngày đầu trở về Tổ quốc.

Tại nơi đây, sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, ngày 28/1/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc vượt qua biên giới trở về Pác Bó. Trước sự truy lùng gắt gao của kẻ thù, Người và cán bộ cách mạng sống trong hang đá sâu, ẩm lạnh, thiếu ánh sáng; đồ dùng sinh hoạt hầu như không có. Bữa ăn chủ yếu là cháo ngô, rau măng mà dân bản Pác Bó bí mật đem đến, đôi khi có cá câu từ suối. Thời tiết khắc nghiệt, bệnh tật luôn rình rập, nhưng công việc cách mạng vẫn được Người và cán bộ cách mạng bí mật triển khai khẩn trương, bền bỉ.

Trong hang Cốc Bó, khi chị Vi Thị Hồng Thoa, hướng dẫn viên Khu di tích QGĐB Pác Bó, xúc động đọc những câu thơ: “Hang lạnh nhớ tay Người đốt củi/Bập bùng lửa cháy suốt đêm thâu/Ai hay ngọn lửa trong hang ấy/Mà sáng muôn lòng vạn kiếp sau”… (Tố Hữu), nhiều bạn trẻ lặng người xúc động. Trước mắt họ không còn là một hang đá bình thường, mà là nơi từng bập bùng ngọn lửa sưởi ấm giữa những đêm lạnh, soi từng trang tài liệu cách mạng mà Người hằng đau đáu thực hiện khát vọng giải phóng dân tộc.

Rời hang Cốc Bó, từng đoàn thanh niên dừng bên bàn đá đầu nguồn suối Lê-nin, nơi Người ngồi dịch tài liệu, viết báo, làm thơ và chỉ đạo phong trào cách mạng. Chiếc bàn đá thô mộc, không mái che, ghế ngồi nằm giữa tán lá rừng nhưng từng là “bàn làm việc” của một lãnh tụ đang chuẩn bị những công việc lớn lao cho đất nước.

Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và các đồng chí cách mạng trở về Pác Bó (Cao Bằng) ngày 28/1/1941 mở ra bước ngoặt mới cho phong trào cách mạng trong nước. Tranh: Trịnh Phòng

Muôn vàn gian nan nhưng Người vẫn lạc quan. Trong bài thơ Tức cảnh Pác Bó, Người viết: “Sáng ra bờ suối, tối vào hang/Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng/Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng/Cuộc đời cách mạng thật là sang”. Em Hoàng Minh Anh, sinh viên năm thứ hai Khoa Báo chí, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội xúc động: Em từng đọc bài thơ Tức cảnh Pác Bó, nhưng khi vào hang Cốc Bó, đứng bên bàn đá, em mới cảm nhận rõ chữ “sang” của Bác không nằm ở điều kiện vật chất, mà ở niềm hạnh phúc khi được trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng và sống trọn vẹn với lý tưởng gìành độc lập dân tộc. Đó là tinh thần không khuất phục trước mọi gia nan, nhưng Người luôn lạc quan vì thực hiện lý tưởng cách mạng.

Với Gen Z, về nguồn không chỉ là tham quan hay “check-in” tại địa chỉ đỏ. Đó còn là dịp đối chiếu những gì đọc, xem trên mạng với không gian lịch sử hiện hữu. Nguyễn Đức Anh, thanh niên đến từ Quảng Ninh chia sẻ: Một video có thể tạo cảm xúc trong vài giây, nhưng khi bước vào hang Cốc Bó, tôi hiểu sâu hơn những gian khổ, hy sinh của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc kính yêu làm nên độc lập. Điều em muốn đăng lên mạng sau chuyến đi là cảnh đẹp và câu chuyện đúng về Bác Hồ tại Pác Bó.

Lán Khuổi Nặm - nơi cờ đỏ sao vàng được trao sứ mệnh lịch sử

Rời hang Cốc Bó và bàn đá bên suối Lê-nin, từng tốp thanh niên theo chân chị Vi Thị Hồng Thoa, men theo lối nhỏ vào khu rừng Khuổi Nặm. Dưới những tán cây xanh ngút ngàn, mái lán Khuổi Nặm lợp lá hiện ra đơn sơ đến ngỡ ngàng. Không hội trường, bàn ghế trang trọng, chỉ có chiếc chõng tre và những khúc gỗ làm chỗ ngồi, nhưng nơi đây từng diễn ra một hội nghị đưa ra những quyết định đặc biệt quan trọng đối với vận mệnh dân tộc.

Giọng chị Vi Thị Hồng Thoa xúc động: Từ ngày 10 - 19/5/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc triệu tập và chủ trì Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại lán Khuổi Nặm. Giữa sự truy lùng gắt gao của thực dân Pháp và tay sai, nhưng được đồng bào đùm bọc, chở che nên luôn đảm bảo an toàn để Hội nghị hoàn chỉnh sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu; xác định chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụ trung tâm; quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh (Việt Minh) nhằm tập hợp mọi tầng lớp nhân dân đứng lên đấu tranh cách mạng giành độc lập dân tộc.

Một quyết định mang ý nghĩa lịch sử được thông qua tại Hội nghị là lấy cờ đỏ sao vàng năm cánh làm cờ Mặt trận Việt Minh. Hội nghị đồng thời xác định sau khi đánh đuổi thực dân Pháp, phát xít Nhật sẽ thành lập Chính phủ nhân dân của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và lấy cờ đỏ sao vàng làm Quốc kỳ.

Từ lán nhỏ giữa rừng Khuổi Nặm, lá cờ được trao sứ mệnh quy tụ niềm tin, ý chí và sức mạnh toàn dân tộc vào mục tiêu cao nhất: độc lập, tự do. Cờ đỏ sao vàng không chỉ là biểu tượng của Mặt trận Việt Minh mà còn mang theo khát vọng về một nước Việt Nam độc lập, nơi nhân dân tự quyết định vận mệnh của mình.

Đứng trước lán Khuổi Nặm, em Nguyễn Hương Lan cùng các sinh viên năm thứ ba Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, nâng lá cờ Tổ quốc rồi lặng im nghe thuyết minh. Với Lan và thanh niên đứng ở lán Khuổi Nặm là một “điểm chạm” đặc biệt giữa hiện tại và lịch sử: lá Quốc kỳ quen thuộc trong mỗi lễ chào cờ hôm nay hiện diện tại chính không gian từng chứng kiến quyết định trao sứ mệnh hiệu triệu nhân dân cho cờ đỏ sao vàng.

Lan xúc động: Em từng nhiều lần cầm cờ Tổ quốc trong các ngày hội và dịp Quốc khánh 2/9, nhưng đứng trước lán Khuổi Nặm mới hiểu sâu hơn hành trình phía sau lá cờ. Thật khó hình dung từ một mái lán đơn sơ, Bác Hồ và Trung ương Đảng đã đưa ra những quyết định lớn lao, mở đường độc lập cho cả dân tộc. Bức ảnh em chụp tại đây không chỉ để đăng lên mạng mà còn nhắc mình phải hiểu đúng, kể đúng lịch sử.

Hiểu lịch sử để không bị thao túng “lật sử”: một lần “follow” bản lĩnh bảo vệ sự thật

Gen Z trưởng thành cùng internet, mạng xã hội - nơi một video có thể tiếp cận hàng triệu người chỉ sau vài giờ. Lợi dụng tốc độ lan truyền ấy, các thế lực thù địch tạo dựng tin giả, cắt ghép tư liệu, đánh tráo khái niệm, núp bóng “đọc lại lịch sử” để xuyên tạc vai trò của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Một số nội dung còn cổ súy lối sống lệch chuẩn, gieo tâm lý hoài nghi, thúc đẩy biểu hiện “nhạt Đảng, phai Đoàn”, từng bước tác động đến nhận thức, niềm tin và hệ giá trị của thanh thiếu niên.

Một video được dàn dựng chuyên nghiệp, lời bình thuyết phục hay bài đăng có hàng nghìn lượt chia sẻ chưa mặc nhiên là sự thật. Theo Trung tá Lê Hoài Nam, Phó Trưởng phòng Công tác chính trị, Công an tỉnh, hiện nay, các thế lực thù địch lợi dụng không gian mạng đưa ra nhiều tin giả tinh vi để phát tán thông tin xấu độc, kích động tâm lý bất mãn, phai nhạt lý tưởng, làm lệch chuẩn nhận thức đối với giới trẻ. Muốn tạo “sức đề kháng”, người trẻ cần đặt câu hỏi: Thông tin xuất phát từ đâu, cơ quan nào công bố, có được đối chiếu với văn kiện, bảo tàng, khu di tích và công trình khoa học hay không? Tư duy kiểm chứng ấy sẽ giúp các bạn trẻ không bị dẫn dắt bởi những tin giả núp bóng dưới nhiều chiêu trò khác nhau.

Pác Bó chính là “lớp học thực tiễn” giúp hình thành bản lĩnh ấy. Từ cột mốc 108, hang Cốc Bó, bàn đá nơi Bác Hồ ngồi làm việc, lán Khuổi Nặm, suối Lê-nin, núi Các Mác, đền thờ Bác Hồ, hệ thống hiện vật nhà trưng bày… lịch sử hiện diện sống động sự thật vốn có với cảnh quan, hệ thống di tích, văn kiện, tư liệu xác thực. Người trẻ hiểu rõ hơn những gian nan mà lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc hoạt động bí mật; đồng thời nhận thức sâu sắc tầm vóc những quyết sách chiến lược mà Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh mở đường cho cách mạng Việt Nam.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh đoàn Hà Ngọc Huy cho biết: Hằng năm, các cấp bộ Đoàn trong tỉnh phối hợp với các tỉnh kết nghĩa tổ chức cho đoàn viên, thanh niên về Khu di tích QGĐB Pác Bó báo công, tri ân, giao lưu học tập và nghiên cứu lịch sử. Qua mỗi hành trình, tuổi trẻ thêm trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập và sự hy sinh của các thế hệ cha anh dưới sự lãnh đạo của Đảng, Bác Hồ kính yêu. Mỗi đoàn viên lan tỏa “điểm phát” thông tin tích cực: từ “follow” phải biết tìm nguồn, từ “check-in” phải tiến tới “check-fact” (từ ghi lại khoảnh khắc đến chủ động kiểm chứng sự thật lịch sử).

Sau mỗi chuyến về nguồn, Gen Z cầm lá cờ Tổ quốc tại Pác Bó có thể kể lại lịch sử bằng ngôn ngữ của mình: video ngắn đúng dữ kiện, podcast dẫn nguồn rõ ràng hay infographic giới thiệu quyết định lấy cờ đỏ sao vàng làm cờ Mặt trận Việt Minh tại Hội nghị Trung ương lần thứ 8; lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc vì độc lập dân tộc đã tập hợp đoàn kết toàn Đảng, toàn dân đứng lên đấu tranh cách mạng. Vì thế chạm lịch sử, với Gen Z không chỉ là một lần lưu giữ khoảnh khắc, mà còn là sự tiếp nhận ký ức dân tộc và lời nhắc về trách nhiệm bảo vệ sự thật lịch sử trong kỷ nguyên số.